Мүгедек баланың толымды өмірге құқықтары
3 желтоқсан — Мүгедектер күні
Тәрбие сағатының тақырыбы
Мүгедектер әлемі және оларды қорғайтын заң
Мақсаты
- Мүгедектік ұғымын, түрлерін және әлеуметтік жағдайын тану.
- Мүгедектерді қорғайтын заңнаманың негізгі қағидаларын талдау.
- Адамгершілік құндылықтарды сақтауға, рухани «мүгедектіктен» сақтануға шақыру.
Ұйымдастыру бөлімі
Бүгінгі тәрбие сабағымызға дәрігер, заңгер және тілші қонақ ретінде қатысады. Әңгімеміз «мүгедек» ұғымының мәнін ашудан басталады.
Мүгедек деген кім?
- Туа біткен кемістік
- Жүре пайда болған кемістік
- Кенеттен пайда болған кемістік
Қонақ пікірі
Дәрігердің түсіндірмесі
Мүгедектік бірнеше топқа бөлінеді:
-
1-топ
Еңбекке жарамсыз адамдар.
-
2-топ
Жеңіл еңбек түрлеріне жарамды адамдар.
-
3-топ
Еңбекке жарамды адамдар.
Инклюзивті ортаға мысалдар
- Орал қаласында зағип балаларға арналған мектеп бар.
- Ақтау қаласында көзі көрмейтін азаматтар жұмыс істейтін мекеме ұйымдастырылған, қажетті жағдай жасалған.
- Ақтөбе қаласында саңырау және сөйлеу қабілеті бұзылған балаларға арналған мектеп ашылған; ол жерде білім беріліп, өмірге құштарлық оянады.
Қонақ пікірі
Заңгер: құқықтық негіз
Бала құқықтары жөніндегі құжаттар мен Қазақстан Республикасындағы балалардың құқықтарына қатысты нормаларда мүгедек баланың құқықтары атап көрсетілген. Атап айтқанда:
31-бап
Мүгедек баланың толыққанды өмір сүруге құқығы.
32-бап
Мүгедек баланы жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік кепілдіктер.
33-бап
Мүгедек балаларға мемлекеттік көмек көрсету.
Қонақ пікірі
Тілші: бағдарламалар мен бастамалар
ҚР-дың 2007–2011 жылдарға арналған «Қазақстан балалары» бағдарламасы балалардың 100% білім мен тәрбие алуына жағдай жасауды көздеді. Алайда сол кезеңдегі көрсеткіш ретінде 23,3% деңгейі аталады.
Қазіргі таңда «Аялы алақан» бағдарламасы арқылы мүгедектігі бар жандардың өмірінде кездесетін қиындықтарға назар аударылады: қаржылық тапшылық, әлеуметтік әлсіздік, отбасының күрделі жағдайы секілді мәселелерді шешуге қолдау тетіктері қарастырылады.
Жергілікті қолдау мысалы
Бейнеуде оңалу орталығы ашылып, мүгедек балаларға қажетті жағдай жасалған. Түрлі қайырымдылық акциялары мен қорлар ұйымдастырылып, барлығы да балалардың болашағына бағытталады.
Өмірлік үлгілер және адамгершілік өлшемі
Жүргізуші сөзінде өмірлік үлгілерді атап өтеді: Тамара Асар аяқтан айырылғанына қарамастан, сахнаға қайта оралып, талай қиындықты жеңді. Серікболсын Қонарбаев — географ-ғалым — арбаға таңылса да, ғылыми еңбегін қорғап, мақсатына жетті.
Ең маңызды ой
Ең ауыр мүгедектік — рухани-адамгершілік тұрғыдан бос кеуде, жауапкершіліктен айырылған күй. Өнер мен білімге ұмтылып, ар-ұятты бағалай білсек, шынайы мүгедектік — әлсіздік емес, күрес пен үміттің аты екенін түсінеміз.
Полигон зардабын тартқан қолы жоқ Семейлік баланың аяқ башпайларымен қылқаламды еркін меңгеруі — адамның жігері мен мүмкіндігі шексіз екенін дәлелдейтін әсерлі мысал.
Түйін
«Мүгедектер — тән саулығын аңсаған,
Біреуге аяқ, ал біреуге қол — қайғы.
Өз борышын сезінуден қалса адам,
Бұдан асқан мүгедектік болмайды».Қ. Мырзағали
Осы ойды өзек ете отырып, мүгедектігі бар жандарды қорғау — заңның ғана емес, адамгершіліктің де талабы екенін ұмытпайық. Қоғамның күш-қуаты — әлсізді қолдаудан, тең мүмкіндікті сақтаудан көрінеді.