Әкелетін зияны
Компьютер және балалар
Қазіргі өмірді информатика ғылымынсыз елестету қиын. Ақпараттық технологиялар күн сайын өзгеріп, дамып келеді. Біз дербес компьютерді күнделікті қолдануға әбден үйрендік. Бірақ оның пайдасы мен зиянын жеткілікті деңгейде білеміз бе? Қауіпсіздік ережелерін дұрыс меңгердік пе? Балаларды өзіне баурап алатын компьютерлік ойындардың әсері қандай?
Осы сұрақтарға жауап іздеу үшін «Компьютер және балалар» тақырыбындағы өнеге сағаты ұйымдастырылады. Мақсат — компьютердің пайдалы тұстарын көрсету, ықтимал зиянын түсіндіру, қауіпсіз қолдану мәдениетін қалыптастыру және балалардың еркін сөйлеп, өз ойын жеткізуіне жағдай жасау.
Мақсаты
- Компьютердің пайдасы мен зиянын түсіндіру.
- Компьютерді қауіпсіз пайдалану ережелерімен таныстыру.
- Өмірде дұрыс қолдану дағдыларын қалыптастыру.
- Еркін сөйлеу мен ойды жеткізу мәдениетін дамыту.
- Шығармашылыққа баулу, ақпараттық мәдениет қалыптастыру.
Түрі және байланысы
- Түрі
- Өнеге сағат
- Пәндермен байланысы
- Информатика, валеология
- Көрнекілігі
- Проектор, дербес компьютер, суреттер, кітаптар
Негізгі сұрақтар
ХХІ ғасыр — техниканың қарқынды дамыған кезеңі. Компьютердің мүмкіндіктерін пайдалана отырып, оның денсаулыққа, уақытты жоспарлауға және қарым-қатынасқа әсерін де дұрыс бағалау маңызды.
- Компьютер бізге нақты қандай пайда береді?
- Қауіпсіздік ережелері күнделікті сақтала ма?
- Компьютерлік ойындар баланың дамуына қалай әсер етеді?
Кіріспе ой: компьютердің қоғамдағы орны
Ғылыми-техникалық революция микрокомпьютерлер мен дербес компьютерлердің пайда болуымен жаңа кезеңге өтті. Бүгінде олар зертханаларда, мекемелерде, оқу орындарында, дүкендерде және көптеген салада қолданылады. Компьютердің көмегімен бірнеше минут ішінде қажетті ақпаратты табуға, күрделі сызбаларды құрастыруға немесе есеп-қисап жұмыстарын жүргізуге болады.
Дербес компьютерлер миллиондаған адамның еңбегін жеңілдетіп, бірсарынды жұмыс түрлерін азайтуға көмектесті. Осы тұрғыдан алғанда, компьютердің қоғам өміріндегі рөлі теледидар немесе басқа да тұрмыстық техникалар секілді маңызды.
Технология және адам: алаңдататын сұрақтар
Қарым-қатынас азайып кетпей ме?
Компьютермен күнде жұмыс істейтін адамдардың өзгелермен тікелей қарым-қатынасы азаюы мүмкін. Осыдан «адам машинаға ұқсап кетпей ме?» деген сұрақ туындайды. Алайда зерттеулер бірқатар бағдарламашылардың көңілді, мейірімді, өнер мен әдебиетке жақын болатынын көрсеткен.
Роботтар және жауапкершілік
Роботтар ұшқыштың, шахтердің және өндірістегі түрлі мамандық иелерінің жұмысын атқара алады. Олар көлік, техника, құрал-жабдық жасаудан бастап, пайдалы қазба өндіру, ғарышты игеру, мұхит түбін зерттеу сияқты қауіпті әрі күрделі ортада маңызды рөл атқарады. Робот шаршамайды және үздіксіз жұмыс істей алады.
Дегенмен ең негізгі қағида өзгермейді: роботтың «миы» — компьютер, ал оны жасаған — адам. Сондықтан технологияны қолданудағы жауапкершілік те адамға тиесілі.
Сауалнама: компьютерді қолдану мәдениеті
Келесі бөлімде сауалнама арқылы компьютерді пайдалану ережелері, қауіпсіздік талаптары және ықтимал зиян туралы білім деңгейі тексеріледі. Сұрақтарға «иә» немесе «жоқ» деп жауап беріледі. Екіұдай ойда қалсаңыз, бір нұсқаны нақты таңдаңыз.
| № | Сұрақ | Жауап (иә/жоқ) |
|---|---|---|
| 1 | Сізде дербес компьютер (ДК) бар ма? | ____ |
| 2 | Дербес компьютерді пайдалану ережесін білесіз бе? | ____ |
| 3 | Компьютер адам өмірінде маңызды орын алады деген тұжырыммен келісесіз бе? | ____ |
| 4 | Техникалық қауіпсіздік ережелерін үнемі сақтайсыз ба? | ____ |
| 5 | Кітапқа қарағанда компьютерді пайдаланған тиімді деп ойлайсыз ба? | ____ |
Барлығы
_____
Иә
_____
Жоқ
_____
Компьютердің ықтимал зияны және алдын алу
«Дені саудың — жаны сау» қағидасын ұмытпайық. Компьютерді шамадан тыс пайдалану шаршауды күшейтіп, қозғалыстың азаюына және жалпы әлсіреуге әкелуі мүмкін. Әсіресе монитордан тарайтын сәулелер (ұзақ уақыт бойы экранға үңілу, жарықтың дұрыс қойылмауы) жүйке жүйесіне әсер етіп, адамның тез шаршауына себеп болады.
Маңызды ескерту: денсаулыққа қатысты кез келген шағым (көз талуы, бас ауруы, ұйқының бұзылуы) жиілесе, уақытты шектеу және маман кеңесіне жүгіну қажет.
Атырау қаласы, №35 мектеп-гимназиясы. Математика пәнінің мұғалімі: Калмуханова Самал Құдайбергенқызы.