Қайсысы сал
Сабақ тақырыптары
- «Сал-серілер керуені» (3-сынып)
- «Өнерін өнеге еткен Нұрғиса Тілендиев» (6-сынып)
Мақсаты
Сал-серілер туралы алған білімді қорытындылау, шығармаларын танып-білу, тарихи тұлғалардың мұрасынан рухани ләззат алу және халық композиторларының өмірі мен өнеріне құрметпен қарауға баулу.
Міндеттері
- Алған білімдерін қорытындылайды.
- Шығармаларды ажырата біледі.
- Музыкалық сауаттылықтары артады.
Күтілетін нәтиже
- Оқушылар өз бетімен білім алуға үйреніп, нәтижеге қол жеткізеді.
- Шығармашылық жұмысқа төселіп, дағдыланады.
Бағалау түрлері
Ұйымдастыру кезеңі
Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру
- Сәлемдесу және сабаққа назар аударту.
- Көңіл күйді анықтау: оқушылардың дайындығын, сабаққа қандай мақсатпен келгенін еркін сұрақ-жауап арқылы тыңдау.
- Өзін-өзі және өзара бағалауға арналған материалдарды тарату (смайлик, стикер, маркер, әртүрлі фигуралар, бағалау парақтары).
Өнер туралы ой: халқымыздың мақтанышы — әнші-композиторлар. Олардың мұрасы бүгінгі ұрпаққа эстетикалық тәрбие беріп, ұлттық құндылықты терең сезінуге жетелейді.
Білу: кеше мен бүгінді байланыстыру
Ой қозғау сұрақтары арқылы оқушылардың бұрынғы білімін белсендіру, ұғымдарды нақтылау және талқылауға жол ашу ұсынылады.
- Сал-серілер деген кімдер?
- Ақан серінің қандай әндерін білесің?
- «Балқадиша» кімнің әні? Әннің мазмұны не туралы?
- «Ән жүйрігі» деп кімді атаймыз?
- Біржан салдың қандай әндерін білесіңдер?
- «Теміртас» әнінің авторы кім және ол кімге арналған?
- Үкілі Ыбырай кім?
- «Гәкку» қандай әндер қатарына жатады?
- Сал-серілер нені армандады?
- Абай кім? Абайдың әндерін атаңдар.
- Абай әндері қандай тақырыптарға жіктеледі?
Түсіну: тақырыпты ашу
Серілік құрып, ел аралап халықтың көңілін көтерген, мұң-мұқтажын тыңдап, ауыр тұрмысын әнмен жұбатқан өнер иелері — тума таланттар — халық арасында аз болмаған. Ел жұрты оларды бар ықыласымен қарсы алып, ат үстінен кілемге түсіріп, қонар үйіне дейін көтеріп апарып, ерекше құрмет көрсеткен.
Қолдану: ойды ортақтастыру
Сөйлеу мәдениетін дамыту үшін портреттермен жұмыс ұйымдастырылады: оқушылар тұлғалардың өнердегі орнын ажыратып, дәлелді пікір айтуға дағдыланады.
Талқылау сұрақтары
- Қайсысы — сері? Қайсысы — сал? Қайсысы — ақын?
- Ақын деген кім?
- Сал деген кім?
- Сері деген кім?
Нәтиже
Оқушылар ұғымдарды нақтылап, тұлғалардың шығармашылығын жүйелі түрде сипаттауға, өз ойын анық әрі мәдениетті жеткізуге жаттығады.
Талдау: мәтінмен жұмыс
Берілген мәтінді топ ішінде талқылап, әңгімелеу арқылы сал-серілер мұрасының көркемдік және тәрбиелік мәні ашылады.
Шығарма
Автор / түрі
«Балқадиша»
Үкілі Ыбырай
«Сәулем-ай»
Ақан сері
«Маңмаңгер»
Қазақтың халық әні
«Гәкку»
Ақан сері
Сергіту сәті
«Әуенді тап» ойыны
Оқушылардың сабаққа белсенділігін арттыру мақсатында баянның сүйемелдеуімен әуендер жасырылып орындалады. Оқушылар тыңдап, әуенді танып, атауын және авторын айтуға талпынады.
Жинақтау: сыни ойлау және пікір алмасу
Топтастыру әдісі
-
Халық композиторы
Тұлға, өмірі, шығармашылық мұрасы
-
Халық әндері
Тақырыбы, жанры, орындау ерекшелігі
-
Халық композиторлары
Сал-сері дәстүрі, өкілдері, ықпалы
Авторлық мәлімет
Жамбыл облысы, Жуалы ауданы, Б. Момышұлы ауылы
№29 Александр Герцен орта мектебі
Шайдуллаева Гүлзахан Арстанбекқызы
Ескерту: жүктеу сілтемелерінің URL мекенжайлары бастапқы мәтінде берілмегендіктен, уақытша «#» ретінде көрсетілді.