Қазақша рефераттар

Сөйлем бас

Сабақтың мақсаты

Жалпы мақсат

Оқушылардың мәтін туралы түсініктерін бекітіп, сөйлем туралы білімдерін кеңейту. Сабақты Тәуелсіздіктің 25 жылдығымен ұштастырып, оқушылардың Отанға деген сүйіспеншілігін арттыру. Шығармашылықпен жұмыс жасауға дағдыландыру.

Күтілетін нәтиже

  • Мәтін туралы білімін бекітіп, сөйлем туралы түсінігін кеңейтеді.
  • Тәуелсіздіктің 25 жылдығымен байланыстыра отырып, туған елге сүйіспеншілігі артады.
  • Әртүрлі тапсырмалар арқылы шығармашылықпен жұмыс істеуге дағдыланады.

Негізгі идея

Сөйлем — тиянақты ой. Ал мәтін — бір тақырыпқа біріктірілген сөйлемдер жүйесі. Оқу әрекеті барысында оқушы ойлайды, дәлелдейді, бірігеді және өз ойын сыныппен бөліседі.

Ресурстар, әдістер және бағалау

Ресурстар

Интербелсенді тақта Смайликтер Стикерлер Видео Аудио жазба Қожанасыр тапсырмасы Ойындар Деңгейлік тапсырмалар

Әдіс-тәсілдер

  • Сыни тұрғыдан ойлау технологиясы
  • Мозайка әдісі
  • Жұптасып – ойлан – бөліс
  • Пирамида әдісі
  • Talk Partners
  • Smiley Faces

Жұмыс түрлері

Жеке, жұптық, топтық.

Бағалау

Топ басшысының бағалауы, топтардың өзара бағалауы, смайлик арқылы бағалау, формативті бағалау.

Назар аударатын тұстар

  • Сөйлемнің басты белгілерін ойын арқылы бекіту.
  • Оқушының сөйлем құрау дағдысын мәтін құрастыруға дейін жеткізу.
  • Тәуелсіздік тақырыбымен байланыс арқылы құндылықты күшейту.

Сабақ кезеңдері

I. Кіріспе: ұйымдастыру (шамамен 2–3 минут)

  • Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру: «Орныңды жылдам ауыстыр» тренингі.
  • Мозайка әдісі арқылы 3 топқа бөлу.

II. Топқа бөлу және мәтін құрастыру (шамамен 7 минут)

Жасырын суретпен жұмыс: оқушылар қима қағаздың астындағы суретті анықтайды және сол суретке сүйеніп сөйлем құрайды. Кейін топ ішінде ең сәтті сөйлемдер біріктіріліп, сыныппен бөлісіледі. Бірлескен жұмыстың нәтижесінде «Астана» тақырыбында мәтін құрастырылады.

1-топ

Бәйтерек

2-топ

Ханшатыр

3-топ

«Думан» ойын-сауық кешені

Құндылықпен байланыс

Жетекші сұрақтар арқылы мәтін Тәуелсіздіктің 25 жылдығымен байланыстырылып, «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл» тақырыбындағы бейнеролик көрсетіледі.

III. Ой қозғау (шамамен 2 минут)

Сұрақ: Біздің құраған мәтініміз неден құралды?
Жауап: Сөйлемнен.

Өткен сабақ тақырыбы — мәтін. Бүгінгі сабақ тақырыбы: «Сөйлем және мәтін». Оқушылар күннің жадын, тақырыпты жазады, көркем жазу жүргізіледі: Сс, Мм.

IV. Өткен сабақты пысықтау (шамамен 3 минут)

«Қожанасырдың сиқырлы қоржыны» арқылы мәтін туралы білім тексеріледі. Оқушылар қоржындағы санды таңдап, сұрақтарға жауап береді.

Мәтін дегеніміз не?
Мәтіннің неше түрі бар?
Әңгімелеу мәтіні дегеніміз не?
Сипаттау мәтіні дегеніміз не?
Пайымдау мәтіні дегеніміз не?
Мәтін неден құралады?
Мәтіндегі сөйлемдер қалай жазылады?
Мәтінге не қоюға болады?
Мәтіннің бөліктері қалай жазылады?

V. Мағынаны тану: тыңдалым және сөйлем ережелері (шамамен 5–6 минут)

«Тіл туралы» аудиожазба тыңдалады. Оқушылар есте сақтағанын 1–2 сөйлеммен және бір мақалмен жазады, жұмыстарын оқиды. Кейін сөйлемнің негізгі белгілері «Мен айтам, сен жалғастыр!» ойыны арқылы бекітіледі (бағалау — смайликтер жинау).

«Мен айтам, сен жалғастыр!» тірек жауаптар

  • Сөйлем бас әріптен басталып жазылады.
  • Сөйлем сөздерден құралады.
  • Сөйлемдегі сөздер бөлек жазылады.
  • Сөйлем соңына нүкте қойылады.
  • Сөйлемнен мәтін құралады.
  • Сөйлем тиянақты ойды білдіреді.

VI. Сергіту сәті (шамамен 1 минут)

«Қыдырып қайтайық» бейнежазбасы арқылы сергіту жаттығулары орындалады.

VII. Оқулықпен жұмыс (шамамен 7 минут)

75-бет, 2-жаттығу

Оқушылар сөздер тобының қайсысы сөйлем бола алатынын анықтайды. Әр топ өз қатары бойынша оқып, дәлелдеп жауап береді: 1-қатар — 1-топ, 2-қатар — 2-топ, 3-қатар — 3-топ.

76-бет, 4-жаттығу

Жаттығу мазмұны бойынша сөйлем құрау және мәтінге біріктіру дағдылары бекітіледі.

VIII. Деңгейлік тапсырмалар (шамамен 10 минут)

1-деңгей

  • Тізбекті жалғастыр: әріп – буын – сөз – ...
  • «Асық» сөзін қатыстырып сөйлем құрап жаз.

2-деңгей

«Пирамида» әдісі арқылы «қар» сөзінен сөз тіркесін, сөйлем және шағын мәтін құрастыр.

3-деңгей

Орны ауысқан сөйлемдердің ретін дұрыс белгілеу арқылы мәтін құрастыр және тақырып қой.

  1. Құмырсқа дәнді көтеріп алып кету үшін көп әуреленді.
  2. Құмырсқа зыр жүгіріп жүр еді.
  3. Ақыры дәнді илеуіне жеткізді.
  4. Жолдан үп-үлкен дәнді көрді.
  5. Дән арқасынан сырғанап түсе берді.
  6. Оны арқалай бастады.

IX. Үй тапсырмасы (шамамен 1 минут)

Оқулық: 78-бет, 5-жаттығу.

X. Рефлексия (шамамен 5 минут)

Оқушылар стикер арқылы сабақ туралы пікірін білдіреді:

Барлығы түсінікті

Тапсырмаларды сенімді орындадым.

Жартылай түсінікті

Кей тұстарын қайта қарағым келеді.

Түсінген жоқпын

Қосымша түсіндіру қажет.

Рефлексия сұрақтары

  • Сабақ ұнады ма?
  • Қай тапсырма оңай болды?
  • Қай тапсырма қиын болды?
  • Қай тұс түсініксіз болды?