Қазақша рефераттар

Аянның қылығы Абзалға қалай әсер етті деп ойлайсыңдар

Өз мүмкіндігімізді таниық

Бұл сабақтың өзегі — әр оқушының бойындағы мүмкіндікті танып, оны қабілетіне сай дамытуға жағдай жасау. Жаттығулар мен тренингтер арқылы балалар өзін бағалауды, өз күшіне сенуді және мүмкіндігін нақты әрекетке айналдыруды үйренеді.

Мақсаты

Әр оқушының өзіндік мүмкіндіктерін танып, оларды қабілеттеріне сай дамытуға жағдай туғызу.

Міндеттері

  • Адам мүмкіндіктері туралы түсінік беру.
  • Әр оқушының өз мүмкіндігін танып, дамытуына ықпал ету.
  • Өз мүмкіндіктерін бағалай білуге және оны іске асыруға тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

Интерактивті тақта, ағаш суреттері, даналық сөздер, доп және басқа да қажетті құралдар.

Сабақтың ұйымдастырылуы

1) «Шаттық шеңбері»

Жылы атмосфера

Оқушылар шеңбер құрып, «Дос болайық» тақырыбындағы өлеңді баянның сүйемелдеуімен хормен орындайды. Мақсат — сыныпта жағымды көңіл күй қалыптастыру.

2) «Ойланайық» тапсырмасы

Сапаларды анықтау

«Арманшыл» тақырыбындағы бос ұяшықтарға «жақсы бала» қандай болатынын сипаттайтын сөздерді жазыңдар.

Үлгі жауаптар:

ақылды, рақымды, мейірімді, арлы, зейінді, шыншыл, ынталы, ойлы.

3) «Әңгімелесіп, пікірлесейік»

Рефлексия

  • Адам алдына қойған мақсатын жүзеге асыру үшін қандай әрекеттер жасайды?
  • Кейде адамдар арманына неге жете алмай қалады деп ойлайсыңдар?

Оқушылардың жауаптары тыңдалып, ойлары нақтыланады.

4) «Қошемет» тренингі

Сөз мәдениеті

Балалар шеңберге тұрады. Мұғалім ортаға шығып бір сөз айтып, қолындағы допты бір оқушыға лақтырады. Допты ұстаған бала сол сөзді табиғат құбылысына, затқа немесе әрекетке теңеп жауап береді.

Мысал:

Мұғалім: «Ана». Оқушы: «Ана — гүлдей».

Жауап бере алмаған оқушы сыныптың таңдауы бойынша айып тапсырмасын орындайды: жануардың не құстың әсем дауысын салып беруі немесе әдемі қимылмен көрсетуі мүмкін.

5) «Даналық сөздер» ойыны

Тіл байлығы

Оқушылар кезегімен қоржыннан әріп алады (ішіне қарамай). Қай әріп шықса, сол әріптен басталатын мақал-мәтел немесе даналық сөз айтуы керек. Айта алмаған оқушы айыппұл тапсырмасын орындайды.

Мысал:

«Ұ» әрпі: «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің».

6) «Не сатып алдың?» тренингі

Қимыл үйлесімі

Оқушылар берілген заттардың қимылын шатастырмай, барлығын бірге көрсетеді.

  • 1) Желпуіш
  • 2) Тігін машинасы
  • 3) Сағат
  • 4) Велосипед

7) «Көмек» — ситуациялық сұрақтар

Өмірлік дағды

1-жағдай

Сыныптас құрбың спорттық жарыстан бас жүлде алып, жеңіспен оралды. Оның қуанышын қалай бөлісесің?

2-жағдай

Сыныптасың үнемі тәртіп бұзады. Сол үшін кезекші сынып оларды «Кірпі» газетіне шығарды. Сен не істер едің?

3-жағдай

Жолда шұңқырға түсіп кеткен балапанды көрдің. Ол шыға алмай шиқ-шиқ етеді. Сен қандай әрекет жасайсың?

4-жағдай

Абзал аялдамада сыныптасы Аянды кездестірді. Абзал ат жарысына қатысып, бәйге алғанын айтқысы келді, бірақ Аян өз әңгімесін қайта-қайта айтып, сөз бермеді. Кейін бір танысын көріп, қоштаспастан жүгіріп кетті. Бұл жағдай Абзалға қалай әсер етті деп ойлайсыңдар? Абзалға қандай кеңес берер едіңдер?

5-жағдай

Теледидар көріп отырған Беріктің ағасы жұмыстан келіп, хал-жағдайын сұрады. Берік жауап бермей, қарап отыра берді. Әжесі бірнеше рет асқа шақырғанын да естімеді. Әжесі ренжіп қалды, өйткені немересінің сүйікті тамағын дайындап қойған еді. Беріктің бұл қылығын қалай түсіндіресіңдер?

Сергіту сәті

  • «Алақанмен сипағанда — аялап» (бір-бірінің арқасынан сипайды)
  • «Жақсы сезім — қуанышың тасады» (бір-бірін құшақтайды)
  • «Ақ көңілмен болар бейне саябақ» (қолдарын жоғары көтереді)
  • «Аялаған әр адамның құшағы» (дөңгеленіп тұрып құшақтайды)

8) «Шалқан» тренингі

Ертегі арқылы әрекет

Мұғалім «Шалқан» ертегісін еске түсіріп, тренингтің тәртібін түсіндіреді. Әр кейіпкерге бір оқушы бекітіледі. Мұғалім ертегіні оқығанда «шалқан», «шал», «кемпір» және т.б. кейіпкерлердің аты аталған сәтте, сол рөлдегі оқушы орнынан тұрып бір дыбыс шығарып, бір қимыл жасап қайта отырады. Тренинг ертегі аяқталғанша жалғасады.

9) «Құрмет – ізет» ойын-жаттығуы

Әдепті сөйлеу

Тақтаға жапырақсыз екі ағаштың (үлкен және кіші) суреті ілінеді. Оқушыларға қағаз жапырақтар таратылады. Жапырақтың артқы бетінде құрмет пен ізетті білдіретін сөздер жазылған.

Оқушылар сөздерді дауыстап оқиды: егер бұл сөздер үлкен кісілерге арналса — үлкен ағашқа, ал өздерінен кіші балаларға айтылса — кіші ағашқа іледі.

Сөз үлгілері:

өтіңіз, жолыңыз болсын, сізге рахмет, отырыңыз, ғафу етіңіз, сау болыңыз, алыңыз, айтыңыз, кешіріңіз, ала ғой, тыңдай ғой, кешірім ет, сау бол, айта ғой, көмектес, жол бер, сыйлы бол, әдепті бол, сыпайы бол.

10) «Өз ойыңды жеткіз»

Жазылым

Берілген сөз тіркестерін пайдаланып, шағын әңгіме жазыңдар:

  • көгілдір бәтеңке
  • қас қарайған кез
  • үлкен сөмке
  • ірі денелі адам

11) «Менің қасиеттерім»

Өзін-өзі тану

Әр оқушыға конвертке салынған геометриялық фигуралар беріледі. Оқушы бір фигураны таңдап, оның мәніне сай өз қасиеттерін ой елегінен өткізеді.

Үшбұрыш

Лидерлік, басқарушылық қасиеті бар.

Шаршы

Еңбекқор, төзімді, бастаған істі аяғына дейін жеткізеді.

Тіктөртбұрыш

Жаңа идеяларға құмар, өзгеріске бейім.

Шеңбер

Мейірімді, қайғысы мен қуанышын бөлісуге дайын.

Зигзаг

Шығармашылық қабілеті басым, үнемі ізденісте болады.

Аяқтау: «Жүректен жүрекке»

Сабақ соңында оқушылар бір-біріне жылы сөз айтып, алған әсерін бөліседі. Бұл бөлім — сенім, қолдау және өз мүмкіндігіне құрметпен қарауды бекітетін қорытынды қадам.