Сайыстың бағдарламасымен таныстырып өтейін
Тәуелсіз елге — білімді ұрпақ
Сайыс Қазақстан Республикасының Әнұранымен ашылады. Бұл — тәуелсіздіктің қадірін ұғындырып, білім мен тілдің құнын дәріптейтін тәрбиелік шара.
Жүргізуші сөзі
Тағдырыңды тамырсыздық індетінен қалқала. Әр адамда өз анасынан басқа да жебеп тұрар, демеп тұрар арқада болуға тиіс құдіретті төрт ана бар:
- Туған жер — түп қазығы, айбыны.
- Туған тіл — сатылмайтын байлығы.
- Туған дәстүр, салт-санасы — тірегі.
- Туған тарих — қадамыңа шуақ шашар мәңгілік естелік.
Құрметті ұстаздар, оқушылар және көрермендер! «Тәуелсіз елге — білімді ұрпақ» атты сайысымызға қош келдіңіздер!
Сайысқа қатысушылар
Ортаға сайыскерлерімізді шақырамыз. Екі топ өздерін таныстырып, ұрандары мен мақсаттарын қысқаша ұсынады.
I топ
«Достық» тобы
II топ
«Бірлік» тобы
Әділқазылар
Сайыс басталар алдында әділқазылар алқасымен таныстырылады. Әр бөлім бойынша бағалау жүргізіліп, қорытынды шешім сайыс соңында жарияланады.
1) Өзін-өзі таныстыру
Жүргізуші: «Ал, қанеки, сайысты бастайық, өзімізді таныстырып тастайық!» — деп, топтарға сөз береді. Әр топ мүшелері өздерін таныстырады.
2) «Өлең — сөздің патшасы» (мәнерлеп оқу)
Жүргізуші: «Өлең — сөздің патшасы, сөз сарасы. Қиыннан қиыстырар ел данасы. Тілге жеңіл, жүрекке жылы тиіп, жұп-жұмыр, тегіс келсін айналасы», — деп Абай атамыз айтқандай, келесі кезең — мәнерлеп оқу сайысы.
Әр топтан бір оқушы шығып, таңдаған өлеңін мәнерлеп оқиды. Бағалау кезінде дикция, дауыс ырғағы, сахна мәдениеті ескеріледі.
3) «Мақал — сөздің көркі» (мақалды аяқтау)
Бөлім шарты: екі топқа мақалдың алғашқы жолы айтылады, сіздер жалғасын табасыздар. Ойлануға — 1 минут.
«Достық» тобы
- 1. Ел үмітін ер ақтар — ер атағын ел сақтар.
- 2. Туған жердей жер болмас — туған елдей ел болмас.
- 3. Ел — ырыстың кілті — ер — ырыстың қорғаны.
- 4. Туған елдің қадірін — шетте жүргенде білерсің.
- 5. Халқын сүйген — салтын да сүйер.
«Бірлік» тобы
- 1. Жауға жаныңды берсең де — сырыңды берме.
- 2. Туған жеріңе — туыңды тік.
- 3. Батыр туса — ел ырысы — жаңбыр жауса — жер ырысы.
- 4. Ер жігіт ел үшін туады — ел үшін өледі.
- 5. Нартәуекел — ер ісі.
4) Полиглот (қазақша — орысша — ағылшынша)
Бұл бөлім оқушылардың өзге тілдерді меңгеру деңгейін тексереді. Жүргізуші сөйлемнің жалғасын тапқызады және қажетті сөзді қазақша, орысша, ағылшынша айтуды сұрайды.
| Сұрақ/тіркес | Жауап (қазақша) | Орысша | Ағылшынша |
|---|---|---|---|
| Өнер алды — қызыл... | тіл | язык | language |
| Мектеп жүрегі кім? | ұстаз | учитель | teacher |
| «Жақсы» сөзінің антонимі | жаман | плохой | bad |
| Қазақ тіліне тән неше дыбыс бар? | тоғыз | девять | nine |
| Оттан да ыстық не? | Отан | Родина | homeland |
| Алматы — әсем... | қала | город | city |
5) «Білімді мыңды жығады» (жорға жарыс)
Бұл кезеңде сұрақтар еліміз, мемлекеттік рәміздер, тіл және тарих тақырыптарын қамтиды. Жауаптар жылдамдық пен дәлдікке қарай бағаланады.
I топқа сұрақтар
- ҚР Президенті кім?
- Қазақстан тәуелсіздігін қай жылы алды?
- Тіл қандай құрал?
- Қазақ тілі қай тілдер тобына жатады?
- Қазақ тілі мемлекеттік мәртебені қашан алды?
- Қазақстанның мемлекеттік тілі қай тіл?
- Тұңғыш қазақ әліппесін құрастырған кім?
- Әнұран музыкасының авторы кім?
- ҚР-ның астанасы қай қала?
- Тудың авторы кім?
II топқа сұрақтар
- «Бөбек» қорының президенті кім?
- Биыл тәуелсіздікке неше жыл толды?
- Ұлт тілін кім жасайды?
- Қазақ тілі қай ұлттың ана тілі?
- Қазақ тілі мемлекеттік мәртебені қашан алды?
- ҚР Әнұраны сөзінің авторы кім?
- Қазақ әліпбиінде неше әріп бар?
- Елтаңбаның ортасында не бейнеленген?
- ҚР-ның астанасы қай қала?
- Тудың авторы кім?
Ескерту
Сұрақтардың бір бөлігі уақытқа тәуелді болуы мүмкін (мысалы, «Биыл тәуелсіздікке неше жыл толды?»). Мұндай жағдайда жауапты ағымдағы жылға сәйкес нақтылау ұсынылады.
Қорытынды
Осымен сайыс бағдарламасы аяқталады. Қорытынды баға мен жеңімпазды анықтау үшін әділқазылар алқасына сөз беріледі.
Жастарға үндеу
Жатпаңдар, жастар, жатпаңдар, жасқанба — жолың ашылсын. Халқыңның бақшасында бұлбұл боп тілің сайрасын. Қазақ тілін үйреніп, ел мәртебесін асқақтатып жүрейік.