Қазақша рефераттар

Өткен сабақты қайталап өту

Сабақтың тақырыбы: Киіз үй

Бұл сабақта оқушылар киіз үйдің құрылысы мен атауларын танып, ұлттық дүниетанымын кеңейтеді. Практикалық жұмыста түрлі-түсті қағаздан киіз үй макетін құрастырып, ою-өрнекпен әшекейлеу арқылы еңбек дағдыларын жетілдіреді.

Сабақтың мақсаты

Білімділігі

Оқушылардың киіз үй туралы білімін арттыру; өз ұлтының дүниетанымын кеңейту, толықтыру және байыту.

Дамытушылығы

Білімді жинақтап, қорытынды жасай алу; жеке, жұппен және шағын топта жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру.

Тәрбиелілігі

Әсемдікті сезінуге баулу; киіз үйді қатырма қағаздан қиып жасап, ою-өрнекпен әшекейлеуге үйрету; ұлттық кәсіпке тәрбиелеу.

Сабақтың әдістері мен көрнекілігі

Әдістері

  • Сұрақ-жауап
  • Ой шақыру
  • СТО (сын тұрғысынан ойлау) элементтері

Көрнекілігі

  • Қайшы, желім, ақ қағаз
  • Түрлі-түсті қағаз
  • Киіз үйдің суреті
  • Киіз үй құрылысының сызбасы/суреті

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру және дайындық

  • Психологиялық дайындық жасау.
  • Еңбек пәнінің несімен ұнайтынын сұрау.

2) Үй тапсырмасы және қайталау

  • Үй тапсырмасын сұрау.
  • Өткен сабақты қайталау.

3) Жаңа сабақ: ой шақыру

Оқушылармен бірлесе отырып, 5 жол өлең құрастыру.

Үлгі (5 жол өлең):

Шаңырақ.

Әдемі, кең.

Көшеді, тігеді, жинайды.

Киіз үйді жайлауға тікті.

Үй.

Әрбір оқушы өз құрастырған өлеңін жеке оқып, ортақ талқылау жүргізіледі.

Киіз үй туралы қысқаша шолу

Киіз үйдің құрылысы

Киіз үй мына бөліктерден тұрады: кереге, уық, шаңырақ, сықырлауық, табалдырық, маңдайша, таяныш. Бұл бөліктер киіз үйдің сүйегі деп аталады.

Материалы және атаулары

Киіз үйдің сүйегі көбіне сәмбі талынан жасалады. Халық оны кейде сыр талы, қайыр талы, боз тал деп те атаған.

Сыртқы жабынды киіз туырлық деп аталады. Киіздің түсіне қарай киіз үйді ақ үй, боз үй, қоңыр үй деп атаған.

Кереге туралы деректер

Керегені құрайтын әрбір ағаш желі деп аталады. Керегенің қанат саны әртүрлі болады: 4, 5, 6, 8, 9, 10, 12. Керегенің атаулары да бар: басы, қасы, көзі, сағанағы, аяғы, иегі, көгі. Сол сияқты шаңырақ пен уықтың да өз атаулары кездеседі.

1 қанат кереге құрамы

  • Еріс14
  • Балшық9
  • Сағанақ9

Негізгі ұғымдар

Кереге — үйдің қабырғалық қаңқасы, уық — керегеден шаңыраққа жалғанатын ағаш, шаңырақ — үйдің төбелік шеңбері.

Венн диаграммасы: киіз үй мен қабатты үй

Киіз үй

  • Түндігі бар
  • Көшпелі өмірге бейім
  • Жинайды және қайта құрады

Ұқсастығы

  • Жылы
  • Адамдар тұрады
  • Есігі бар
  • Ішінде жиһаз болады

Қабатты үй

  • Жарық
  • Терезе, балкон
  • Еден, қабырға, төбе
  • Бұрыштары бар

Оқушылармен практикалық жұмыс

Тапсырма: киіз үй макетін жасау

  1. 1 Түрлі-түсті қағаздан қажетті бөлшектерді белгілеу.
  2. 2 Қиып алу.
  3. 3 Желімдеу арқылы құрастыру.
  4. 4 Ою-өрнекпен әшекейлеу.

Бағалау

Оқушылардың жұмысы макеттің жинақтылығы, бөліктердің дұрыс құрастырылуы, ұқыптылық және ою-өрнектің эстетикалық орындалуы бойынша бағаланады.