Тірі ағзаларға тән ортақ белгілер
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
- Пәні
- Биология, 6-сынып
- Сабақ
- 29
- Бөлім
- ІІ бөлім. Жануарлар
- Параграф
- §31. Жануардың тіршілігі туралы жалпы түсінік. Жануар ағзасының ерекшеліктері
- Сабақтың әдісі
- Түсіндірмелі
- Сабақтың типі
- Құрастырылған
- Кезеңдер
- Ұйымдастыру; жаңа материалды түсіндіру
Мақсат пен міндеттер
Сабақтың мақсаты
Жануарлар әлемінің өзіндік ерекшеліктері мен қасиеттері туралы мағлұмат беру, жануар денесінің құрылымдық ерекшеліктерін сипаттау, сондай-ақ тәрбиелік ықпал арқылы оқушы тұлғасында жағымды өзгерістерге қол жеткізу.
Білімдік міндет
- Табиғатты қорғау туралы негізгі мәліметтерді түсіндіру және меңгерту.
- Танымдық қабілеттерін дамыту.
Дамытушылық және тәрбиелік міндеттер
- Электрондық оқулық арқылы ойлау, есте сақтау, көру дағдыларын жетілдіру.
- Ой түйіндеуге, шығармашылықпен жұмыс істеуге ынталандыру.
- Табиғатты сүюге, ұқыпты қарауға тәрбиелеу; табиғатты қорғаудың қазақ халқы дәстүрлерін үлгі ету.
- Эстетикалық сезімдерді дамыту.
Жаңа материал: жоспар
- 1 Тірі ағзаларға тән ортақ белгілер
- 2 Жануарлардың тіршілік ортасы және мекен ортасы
- 3 Жануарлардың мекен ортасына бейімделуі
Жануар ағзасының негізгі ерекшеліктері
1) Қоректену ерекшелігі
Жануарлар дайын органикалық заттармен қоректенеді. Олар ағзасына қажетті қоректік заттарды — нәруыз, көмірсу, май сияқты қосылыстарды — көбіне өсімдіктерден немесе басқа ағзалардан алады.
2) Белсенді қозғалу
Жануарлардың көпшілігі белсенді қозғалады және бір жерден екінші жерге орын ауыстырады (отырықшы түрлері де кездеседі).
Мысал: қанқыз бүгін бір жерде байқалса, ертең дәл сол орында болмауы мүмкін — ол жорғалап немесе ұшып кетеді. Ал өсімдік, негізінен, бір орында өседі; тек тұқымдары әртүрлі жолмен таралады.
3) Мүшелер мен мүшелер жүйесінің болуы
Көптеген жануарларда ас қорыту, тыныс алу, зәр шығару қызметтерін атқаратын, сондай-ақ сыртқы ортамен байланысын реттейтін арнайы мүшелер мен мүшелер жүйесі дамыған.
4) Дене симметриясы және оның маңызы
Жануарлардың көпшілігі екі жақты симметриялы: дененің оң және сол жағындағы мүшелер жұп болып келеді және ұқсас қызмет атқарады. Мұндай құрылыстың арқасында жануарлар алға және жан-жаққа еркін қозғалады.
Қорегін ұстайтын, жауына шабуыл жасайтын немесе қауіптен қорғанатын, сондай-ақ айналаны бағдарлайтын негізгі мүшелер көбіне дененің алдыңғы бөлігінде орналасады.
Талқылауға арналған сұрақ
Жануарлар жауынан қалай қорғанады?
Өмірден білетін мысалдарыңды келтіріп, талқылаңдар.
Сәулелі симметрия: баяу қозғалатын жануарларға тән белгі
Аз қозғалатын жануарлардың дене пішіні кейде жұлдызға, шатырға немесе гүлге ұқсас болады. Мұндай пішін көбіне сәулелі симметриямен сипатталады.
Мысал: теңіз жұлдызы. Денесінің дәл ортасынан әр тармағына ойша сызық жүргізсек, дене бес бірдей бөлімге бөлінеді. Әр бөлімдегі сәйкес мүшелер белгілі бір қызмет атқарады.
Сәулелі симметрия су түбінде баяу қозғалатын немесе қатты заттарға жабысып тіршілік ететін жануарларға қоректі қай жағынан келсе де сезіп, ұстауға, сондай-ақ қауіп төнсе қорғануға мүмкіндік береді.
Ескерту
Толық нұсқасын жүктеу (материал мұғалімнің немесе платформаңыздың ресурстар бөлімінде беріледі).