Қазақша рефераттар

Топ басшылар бөлімі

10-сынып физика сабағы: «Физика әлемі»

Сабақтың мақсаты

  • Білімділік: физика курсынан алған білімді жүйелеу; табиғаттағы физикалық құбылыстардың сырын түсіндіру және оны практикада қолдануға үйрету.
  • Дамытушылық: ой-өрісті дамыту; іскерлік, ептілік және танымдық қабілеттерді қалыптастыру.
  • Тәрбиелік: ұжымдық әрекетке баулу; тиімді қарым-қатынас жасауға, өзіндік жұмысқа, ақпаратты тауып, өңдеп, қолдануға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі

Интеллектуалды ойын сабағы: қорытындылау және жүйелеу.

Көрнекіліктер

  • Интерактивті тақта
  • Плакаттар
  • Үлестірмелі материалдар
  • Суреттер

Ұйымдастыру кезеңі

1) Сайыстың өткізілу тәртібімен таныстыру.

2) Әділқазылар алқасын сайлау.

Қадірлі ұстаздар мен білімге құштар оқушылар! Адам баласы өз орнын білім мен ғылым арқылы табады. «Білігі күшті бірді жығады, білімі күшті мыңды жығады», «Көптің күші — бірлікте» дейді дана халқымыз. Сондықтан бүгінгі «Ғажайып физика» сайысына қош келдіңіздер!

Сайысқа 10-сынып оқушыларынан құралған екі команда қатысады: «Тапқырлар» және «Білгіштер». Нәтижені әділ бағалау үшін әділқазылар алқасы шақырылады.

Сайыс құрылымы: 8 бөлім

1-бөлім: «Бәйге»

Жалпыға бірдей 10 сұрақ оқылады. Жалаушаны бірінші көтерген топ жауап береді. Қате жауап берілсе, басқа топқа жауап беруге мүмкіндік беріледі.

Бағалау: әр дұрыс жауапқа 5 ұпай.

2-бөлім: «Сөз шебері»

Экранда физикалық шамалар беріледі. Сол шамаларға қатысты мақал-мәтелдер ұсынылады. Тапсырма: мақалдың тәрбиелік мәнін ашу және физикалық тұрғыдан түсіндіру.

Бағалау: толық әрі дұрыс жауапқа 5 ұпай.

3-бөлім: «Топ басшылар»

Әр топ капитанына жылдам сұрақтар қойылады. Жауап «Иә» немесе «Жоқ» карточкалары арқылы беріледі.

Бағалау: әр дұрыс жауапқа 5 ұпай.

4-бөлім: «Жасырын терезе»

Тақтада нөмірленген қағаздар болады. Команда өзіне ұнаған тақырыпты таңдап, соған сәйкес сұрақтарды ашады: 10 — жеңіл, 20 — орташа, 30 — қиын.

Ұпай: таңдалған санға сәйкес қосылады.

5-бөлім: «Қызықты тәжірибе»

Топ мүшелеріне 5 минут беріледі: берілген тәжірибені орындап, оның физикалық мағынасын түсіндіреді.

6-бөлім: «Физик бізде қонақта»

Экранда көрсетілген 3 тақырып бойынша әр топ қысқаша пікір білдіреді.

Ең жоғары ұпай: 5. Бағалауды әділқазылар жүргізеді.

Бәйгеге түсіп жарыспай, жүйріктің бағы жана ма? Білім мен өнер жарысса, тәрбие мен тәлімнің мәні ашылады. Бұл — ойдың бәйгесі: кімнің ойы жүйрік болса, сол озады.

1-бөлім «Бәйге»: сұрақтар

Топтарға сұрақтар қойылады. Жалаушаны бірінші көтерген топ жауап береді.

  1. Сұрақ: Су құйылған ыдыстың ішінде бір кесек мұз қалқып жүр. Егер ол еріп кетсе, ыдыстағы судың деңгейі өзгере ме?
    Жауап: Өзгермейді.
  2. Сұрақ: Өз сұйығымен динамикалық тепе-теңдікте болатын бу қалай аталады?
    Жауап: Қаныққан бу.
  3. Сұрақ: Уақыт өтуіне қарай дененің басқа денелерге қатысты кеңістікте орын өзгертуі.
    Жауап: Орын ауыстыру.
  4. Сұрақ: Қандай ыдысқа су құйылмайды?
    Жауап: Су толы ыдысқа.
  5. Сұрақ: Қандай ортада конвекция болмайды?
    Жауап: Қатты денеде және вакуумда.
  6. Сұрақ: Күннің көзі жылына неше рет шығады?
    Жауап: 365.
  7. Сұрақ: Дүниежүзінде ең кең тараған сұйық.
    Жауап: Су.
  8. Сұрақ: Денеге сыртқы әсер болмаса, оның өз жылдамдығын сақтау құбылысы.
    Жауап: Инерция.
  9. Сұрақ: Молекулалар арасындағы өзара әсерлесуі елеусіз аз болатын газ.
    Жауап: Идеал газ.
  10. Сұрақ: «Электрон» сөзі грек тіліндегі қай сөзден шыққан?
    Жауап: Янтарь (кәріптас).

2-бөлім «Сөз шебері»: мақалдың мәні және физикалық түсіндірме

F

Мақал: «Отты үрлеген жағады, шындықты іздеген табады».

Физикалық түсіндірме: отты үрлегенде жану аймағына жаңа, оттегіге бай ауа келеді. Оттегі мөлшері артқандықтан жану қарқындылығы күшейеді.

m

Мақал: «Түндіксіз үйден түтін түзу шықпайды».

Физикалық түсіндірме: түндік ашылғанда ауа алмасу күшейеді: салқын, ауыр ауа төмен түсіп, қызған жеңіл ауаны жоғары ығыстырады. Бұл — конвекция құбылысы; сондықтан түтіннің шығуы реттеледі.

g

Мақал: «Жел болмаса, шөптің басы қимылдамайды».

Физикалық түсіндірме: сыртқы әсер болмаса, дене өз күйін сақтауға ұмтылады. Бұл идея инерция ұғымымен байланысты.

v

Мақал: «Нан піскенше күлше күйеді».

Физикалық түсіндірме: массасы аз денені қыздыру үшін аз жылу қажет. Сондықтан кішірек өнім тез қызады да, күйіп кетуі мүмкін.

t

Мақал: «Тонның жылуы терісінен емес — жүнінен».

Физикалық түсіндірме: жүн талшықтарының арасында ауа қабаты болады. Ауа — жылу өткізгіштігі төмен орта, сондықтан жылу алмасуды бәсеңдетіп, адамның жылуын сыртқа шығармайды әрі сыртқы суықтың өтуіне кедергі жасайды.

a

Мақал: «Бір құмалақ бір қарын майды шірітеді».

Физикалық түсіндірме: бөлшектердің өздігінен араласуы нәтижесінде зат біртіндеп бүкіл ортаға тарайды. Бұл — диффузия.

3-бөлім «Топ басшылар»: капитанға сұрақтар

Бұл бөлімде капитан жылдам сұрақтарға жауап береді. Әр дұрыс жауап 5 ұпаймен бағаланады.

«Тапқырлар» тобы капитанына

  1. Метр сөзі грек тілінде нені білдіреді?
    Жауап: «Өлшеймін» (өлшеу).
  2. Диффузия сөзі латын тілінде нені білдіреді?
    Жауап: «Жайылу, таралу».
  3. Электр сөзі грек тіліндегі қай атауға қатысты?
    Жауап: «Электрон» (кәріптас/янтарь).
  4. Гелиос сөзі нені білдіреді?
    Жауап: «Күн».
  5. Есту сезімін тудыратын серпімді толқындар қалай аталады?
    Жауап: Дыбыс.
  6. Оң зарядталған бөлшек.
    Жауап: Протон.
  7. Ауаның ылғалдылығын өлшейтін құрал.
    Жауап: Психрометр.
  8. Нано жұрнағы қандай дәрежеге тең?
    Жауап: 10-9.
  9. Жарық энергиясының таралу бағыты.
    Жауап: Сәуле.
  10. Аязды күнде жылы бөлмеге кірген адамның көзілдірігі неге буланады?
    Жауап: Жылы, ылғалды ауа салқын әйнек бетінде конденсацияланып, ұсақ су тамшыларына айналады.