Жапырақтарды дайындау
Сабақтың мақсаты
Оқушыларды жапырақтардан аппликация жасаудың негізгі тәсілдеріне үйрету, табиғи материалдардың маңызын түсіндіру және жұмысты ұқыпты, таза орындауға тәрбиелеу.
Сабақтың міндеттері
- 1) Табиғи материалдар (ағаш, ағаш жапырақтары) туралы білімді кеңейту: бұйымды талдау, жұмыс жоспарын құру.
- 2) Жапырақтардан аппликация жасауды меңгерту; практикалық дағдылар мен іскерліктерді қалыптастыру.
- 3) Табиғатты аялауға, жұмысты әдемі әрі ұқыпты орындауға тәрбиелеу.
Қажетті жабдықтар
Материалдар
- Жапырақтар
- Бұйым үлгілері
Құралдар
- Қайшы
- Қарындаш
- Желім жағуға арналған қылқалам
Көрнекіліктер
- Дайын бұйымдардың үлгілері
- Ағаштар туралы иллюстрациялар
Ескерту: Жапырақтарды сабақтан бірнеше күн бұрын жинап, кептіріп, ескі газет немесе журнал беттерінің арасында сақтау ұсынылады.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды сабаққа дайындау.
- Жұмыс орындарының дайындығын тексеру.
2) Қайталау сұрақтары
- Табиғи материалдар қалай жіктеледі?
- Табиғи материалдарға қандай мысалдар келтіре аласыңдар?
3) Жаңа материалды меңгеру
Тақырып пен мақсат
Бүгін біз өсетін табиғи материалдармен жұмыс жасаймыз. Мұғалім жұмбақ немесе сұрақ арқылы қолданылатын материалды тапқызады. Сабақтың негізгі жұмысы — жапырақтардан аппликация жасау.
Мұғалімнің түсіндірмесі: ағаш пен жапырақтың маңызы
Ағаш — тірі организм. Ол бірнеше бөліктен тұрады: жапырақ, бұтақ, дің және тамыр. Әр бөлік өзіне тән қызмет атқарады.
Өсімдіктер ауаны тазартады: күн сәулесі түскен кезде жасыл өсімдіктер оттегін бөліп шығарады, ал көмірқышқыл газын сіңіреді. Адамдар мен жануарлар оттегімен тыныс алады.
Жапырақтар көмірқышқыл газын сіңіруге жақсы бейімделген. Жасыл жапырақ — жер бетіндегі тіршіліктің негізгі қайнар көздерінің бірі. Өсімдіктерсіз адам да, жануар да өмір сүре алмас еді.
Сонымен қатар өсімдіктер жануарлар әлемі үшін негізгі қорек көзі. Түскен жапырақтар топыраққа органикалық тыңайтқыш болады. Ал көмір мен мұнай — ежелгі өсімдіктер қалдықтарының ұзақ уақыт ішінде химиялық өзгеруінен пайда болған.
Негізгі ұғым: Аппликация — негізгі фонға әртүрлі пішіндерді жапсыру арқылы композиция құрастыру және безендіру техникасы.
Бұйымды талдау (сұрақ-жауап)
- Аппликация қандай табиғи материалдан орындалған?
- Қандай ағаштың жапырақтары қолданылған?
-
Жапырақтарға қажетті пішін қалай берілген?
Дұрыс жауап: қайшының көмегімен. Қайшымен жапыраққа әртүрлі пішін беруге болады.
- Жапырақтар негізге (фонға) қалай бекітілген?
4) Практикалық жұмыс
Қауіпсіздік ережелері
Қайшымен жұмыс істеу ережелері мен қауіпсіздік техникасы қысқаша қайталанады. Жұмыс барысында құралдарды дұрыс ұстау және бір-біріне ұсыну тәртібі еске салынады.
Жұмыс жоспарын құру
- Нені бейнелейтінін (композицияны) ойластыру.
- Ұқсас жапырақтарды таңдап, оларды фон бетіне орналастырып көру.
- Қажет болса, қайшымен керекті пішінге келтіру.
- Әр жапырақтың жоғарғы және төменгі шекараларын қарындашпен нүкте қойып белгілеу.
Жапсыру тәсілі (қадамдап)
Тұтас жапырақты жапсыру үшін үлкен немесе кіші жапырақ алынады. Жапырақтың тамыршықтары көрінетін жағын төмен қаратып, жапырақтың ішкі бетіне қылқаламмен ПВА желімі жағылады. Егер жапырақ кішкентай болса, желімді тамшылатып жағуға болады.
Жапырақтар белгіленген сызықтар бойынша да, белгісіз де жапсырылады. Артық желім қағаз майлықпен сүртіледі, ал жапырақ алақанмен жеңіл басып бекітіледі.
Әр жапырақты кезекпен алып, ішкі жағынан желім жағып, негізге дәл орнына қойып жапсырамыз. Белгілеу, өлшеу, жинау әрекеттері мұғалімнің басшылығымен және оқушының өздігінен орындауы арқылы жүзеге асады.
Желім жағудың реті
- Сол қолмен желімделетін бөлшектің бір шетін ұстап тұру.
- Оң қолмен қылқаламды пайдаланып, бөлшектің ортасынан шетіне қарай бір бағытта желім жағу.
- Әр бөлшекке желімді осы тәсілмен жағу.
Сабақты қорытындылау
Қорытынды сұрақ
Бүгін сабақта қандай табиғи материалмен жұмыс жасадық?
Түсінікті бекіту
Ағашқа жапырақ не үшін қажет?
Нәтиже
Ең жақсы жұмыстар талданып, шағын көрме ұйымдастырылады.
Жұмыс орнын жинау
Сабақ соңында құралдарды жинап, жұмыс орнын ретке келтіру: қалдықтарды тазалау, желімді жабу, қайшыны қауіпсіз жерге қою, үстел бетін сүрту.