Жасушалық құрылымды организмдер
Сабақтың мақсаты және күтілетін нәтижелер
Сабақтың мақсаты
- Жүйелеудің шығу тарихын түсіндіру.
- Жасанды және табиғи жүйелердің айырмашылығын ажырату.
- Организмдерді жіктеуді үйрету.
Күтілетін нәтиже
- Тірі организмдерді жүйелеудің негізгі ұстанымдарын меңгереді.
- Табиғи және жасанды жүйелердің айырмашылығын түсінеді.
- Қосымша ақпаратты пайдаланып, білімін жинақтап, тұжырым жасауға дағдыланады.
Сабақ құрылымы
1
Ұйымдастыру
Жағымды ахуал қалыптастыру, топқа бөлу, ережелер мен критерийлерді еске түсіру.
2
Сергіту сәті
Интерактивті тақтадағы ролик арқылы қимыл-қозғалыс жаттығулары.
3
Жаңа сабақты меңгерту
Блум таксономиясы бойынша тапсырмалар: білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау, бағалау.
4
Бекіту, үй тапсырмасы, кері байланыс
Бағалау, рефлексия, келесі сабаққа бағыттау.
Ұйымдастыру кезеңі: атмосфера және ынтымақтастық
Амандасу және психологиялық ахуал
Сабақ оқушылармен сәлемдесуден басталады. Сыныпта жағымды психологиялық орта қалыптастыру үшін қысқа тренинг жүргізіледі.
Тренинг: «Мен сізге ризамын»
Мақсаты — оқушылардың бір-бірімен қарым-қатынасын нығайту, өзара сыйластық пен құрметті дамыту. Оқушылар шеңберге тұрып, қол ұстасады да: «Мен сізге ризамын, себебі…» деп жалғастырып, сыныптасына жылы лебізін білдіреді. Осылайша әр оқушы бір-бірінің жақсы қасиеттерін атап өтеді.
Топқа бөлу және ережелер
Оқушылар фигуралар арқылы топтарға бөлінеді. Әр топ өз жетекшісін сайлайды. Топ ережелері еске түсіріліп, бағалау критерийлері таныстырылады.
- Тыңдай білу және пікірді құрметтеу
- Уақытты тиімді пайдалану
- Ортақ нәтижеге жауапкершілік
Жаңа сабақты меңгерту: Блум таксономиясы бойынша
Білу: «Менен сұрақ — сізден жауап»
Оқушылардың алдыңғы білімін белсендіру үшін сұрақ-жауап жүргізіледі:
- Ағзалық әлем деген не?
- Ағзалық зат дегеніміз не?
- Қазір Жер бетінде организмдердің қанша түрі тіршілік етеді?
- Жер бетінде тіршіліктің жасушалық емес формасы бар ма?
- Прокариоттар дегеніміз қандай организмдер?
- Эукариоттар дегеніміз қандай организмдер?
- Өсімдіктердің Жер бетінде қанша түрі бар?
- Жануарлар қалай қоректенеді?
Түсіну: «Ес картасы»
Оқушылар өткен тақырыптан алған білімін топтастырып, постер түрінде «ес картасын» жасайды:
1-топ
Тіршіліктің жасушалық емес формасы
2-топ
Жасушалық құрылымды организмдер: прокариоттар
3-топ
Жасушалық құрылымды организмдер: эукариоттар
Сергіту сәті: қимыл арқылы серпіліс
Интерактивті тақтадағы ролик бойынша сергіту жаттығулары орындалады. Патриоттық тәрбие беру мақсатында «Қара жорға» би қимылдары қолданылады.
Қолдану: дерек жинақтау және постер құру
Оқушылар кітап мәтіні мен интернет деректерін пайдаланып, тақырып бойынша постер дайындайды:
1-топ
Жасанды және табиғи жүйелеу
2-топ
Жануарлар дүниесін жіктеу
3-топ
Өсімдіктер дүниесін жіктеу
Талдау: қорғау және Венн диаграммасы
Әр топ өз жұмысын қорғайды. Негізгі ұқсастықтар мен айырмашылықтарды анықтау үшін Венн диаграммасы құрылады.
Жинақтау: «Ойлаудың алты қалпағы»
Оқушылар «алты қалпақ» әдісі арқылы сабақта алған білімдерін жүйелеп, қорытынды жасайды.
Нәтиже
Тақырып бойынша дәлелді пікір айту, дерекке сүйеніп тұжырым жасау.
Дағды
Салыстыру, талдау, дәлелдеу және бағалау.
Бағалау: пікірталас сұрақтары
- Сіз К. Линнейдің жүйелеуді жасауы дұрыс деп ойлайсыз ба?
- Сіз осы жүйелеуге өзгеріс енгізер ме едіңіз? Неліктен?
Дифференциация, бағалау және кері байланыс
Талантты және дарынды оқушыларға тапсырма
- Адамның жануарлар дүниесіндегі жүйелік орнын схема түрінде құрастыру.
- Қазақ халқының жануарларды зерттеу және жүйелеу бағытындағы еңбегі туралы мәлімет жинақтау.
Бағалау және кері байланыс
Бағалау топ жетекшісі арқылы жүргізіледі: әр топ басшысы топ мүшелерінің белсенділігі мен тапсырма сапасын бағалау парағына белгілейді. Сабақ соңында кері байланыс парағы таратылады.
Бағалау шкаласы
- 10–12 ұпай «5»
- 6–10 ұпай «4»
- 3–6 ұпай «3»
Үй тапсырмасы
Тақырып бойынша негізгі ұғымдарды қайталау, тірек-сызба немесе қысқаша конспект жасау, қосымша дереккөздерден жасанды және табиғи жүйелеудің айырмашылығына мысалдар келтіру.