Қолданбалар терезелері

Терезе деген не?

Терезе — жақтаулармен шектелген, экрандағы төртбұрышты аймақ. Әрбір терезеде оны басқаруға арналған элементтер және жұмыс аймағы болады. Жұмыс аймағында объектілер, ақпарат және басқару элементтері орналасады.

Терезелердің негізгі түрлері

  • Қапшық (папка) терезелері

    Терезе ішінде Windows объектілерінің белгішелері көрсетіледі. Белгішені екі рет шертсеңдер, объект ашылады (мысалы, «Мои документы» қапшығы).

  • Қолданба терезелері

    Қолданба — Windows басқаруымен жұмыс істейтін бағдарлама. Қолданба терезесі құжаттың мазмұнын көрсетуге және өңдеуге қызмет етеді (мысалы, Paint терезесі).

  • Диалог (сұхбат) терезелері

    Қосымша ақпарат енгізуге арналған арнайы терезелер. Windows пен қолданбаларды басқару және баптау үшін қажет (мысалы, уақыт/сағат баптаулары).

  • Анықтама терезелері

    Windows және оның қолданбалары туралы анықтамалық ақпаратты көрсетеді.

Бұл мәтінде негізінен қапшық терезелері қарастырылады, өйткені олар қолданбалар мен құжаттарды іздеу, таңдау және жүктеу үшін қолданылады.

Терезенің негізгі элементтері

«Менің компьютерім» қапшығының терезесін мысалға ала отырып, терезе құрылымының негізгі бөліктерін қарастырайық.

Шекаралар (жақтаулар)

Терезені төрт жағынан қоршап тұрған жақтаулар шекаралар деп аталады. Көп жағдайда олардың өлшемін өзгертуге болады.

Өлшемді өзгерту

  • Шекараға маус нұсқағышын апарып, нұсқағыш қос бағдаршаға айналғанын күтіңдер.
  • Содан кейін маусты қажетті бағытқа тартыңдар (оңға/солға/жоғары/төмен).
  • Ені мен биіктігін бірге өзгерту үшін терезе бұрышын соза тартыңдар.

Тақырып жолы

Терезенің жоғарғы бөлігінде терезе атауы жазылатын жол орналасады. Оны тақырып жолы (тақырып) деп атайды. Тақырып жолын мауспен ұстап, терезені экранда басқа орынға жылжытуға болады.

Жүйелік меню белгішесі

Тақырып жолының сол жағында орналасады. Оны шертсеңдер, терезені басқаруға арналған негізгі командалар (жылжыту, өлшемін өзгерту және т.б.) ашылады.

Жабу батырмасы

Тақырып жолының оң жағында орналасқан X батырмасы құжатты/қапшықты жабады немесе қолданбаның жұмысын аяқтайды. Балама тәсіл: Alt + F4.

Терезені басқару батырмалары

Жабу батырмасының сол жағында әдетте Жималау, Жаймалау және Қалпына келтіру батырмалары орналасады.

Жималау (Свернуть)

Терезені жұмыс үстелінен алып тастап, Есептер тақтасында тек батырма ретінде қалдырады. Қолданба ашық қалып, жұмысын жалғастыра береді. Қайта ашу: есептер тақтасындағы батырма немесе Alt + Tab.

Жаймалау (Развернуть)

Терезені экран өлшеміне дейін үлкейтеді. Сондай-ақ тақырып жолын екі рет шерту арқылы да жаймалауға болады.

Қалпына келтіру (Восстановить)

Терезені аралық қалыпқа қайтарады: терезе экранда қалады, бірақ толық экранды алмайды. Бұл бірнеше терезені бір уақытта ыңғайлы орналастыру үшін қажет.

Егер терезе толық экранда тұрса, тақырып жолын екі рет шерту оны бұрынғы өлшеміне қайтарады.

Меню жолы

Тақырыптың төменгі жағында командалар атауы жазылған көлденең жолақ болады. Бұл — меню жолы. Мұнда қолданбаның негізгі командалары орналасады.

Меню — берілген терезеде орындауға болатын командалар тізімі. Команданы шақыру үшін оның атауын шертесіңдер; содан соң ашылған тізімнен қажетті команданы таңдайсыңдар.

Құрал-саймандар тақталары

Көптеген терезелерде батырмалар мен белгішелерден тұратын құрал-саймандар тақтасы болады. Ол жиі қолданылатын командаларға жылдам қол жеткізуге көмектеседі.

Кеңес (Tooltip)

Батырманың міндетін білу үшін, маус нұсқағышын оның үстіне апарып аздап күтіңдер — команда сипаттамасы бар шағын жазба шығады.

Мысалы, «Сақтау» батырмасы құжатты дискіге файл ретінде сақтайды.

Жұмыс аймағы

Жұмыс аймағы — терезенің объектілер орналасатын ішкі бөлігі.

Қапшық терезелерінде

Белгішелер, қапшықтар, файлдар және таңбашалар орналасады.

Қолданба терезелерінде

Мәтін, сурет, кесте, слайд және басқа да мазмұнды жасауға әрі өңдеуге болады.

Қапшықтағы объектілерді көрсету түрлері

Қапшық терезесінің жұмыс аймағындағы объектілер әртүрлі режимде көрсетіледі:

  • Үлкен белгішелер (крупные значки)

  • Кіші белгішелер (мелкие значки)

  • Тізім (список)

  • Кесте (таблица)

Көріністі өзгерту үшін құрал-саймандар тақтасындағы «Түр (Вид)» батырмасын басып, қажеттісін таңдаңдар. Бұл команданы Вид менюінен де таңдауға болады.

Егер «Мой компьютер» терезесінде құрал-саймандар тақтасының батырмалары көрінбесе, оны Вид командасы арқылы қайта қосуға болады.

Айналдыру жолақтары

Егер терезенің биіктігі немесе ені мазмұнды толық көрсетуге жетпесе, Windows тік және көлденең айналдыру жолақтарын қосады. Жолақ ішінде тіктөртбұрышты сырғытпа (ползунок) болады: оның орналасуы мазмұнның қай бөлігі көрініп тұрғанын көрсетеді.

Жылжытудың негізгі тәсілдері

  • Бір жолға жоғары/төмен немесе оңға/солға жылжыту үшін айналдыру жолақтарының шеттеріндегі бағдаршасы бар батырмаларды шертіңдер.
  • Үздіксіз айналдыру үшін тиісті бағдарша батырмасын шертіп, маус батырмасын басулы ұстап тұрыңдар.
  • Белгілі бір орынға өту үшін сырғытпаны қажетті орынға жылжытыңдар. Мысалы, ұзын құжаттың орта бөлігіне өту үшін сырғытпаны тік айналдыру жолағының ортасына апаруға болады.