Сұраныс кестесі
Сабақтың барысы
Бұл сабақта сұраныс пен ұсыныстың өзара әрекеті арқылы нарықта тепе-теңдік қалай қалыптасатынын түсіндіреміз және оны кесте мен график арқылы көрсетеміз.
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен сәлемдесу.
- Түгендеу жүргізу.
- Сынып тазалығын тексеру.
- Оқу құралдарының толықтығына назар аудару.
II. Үй тапсырмасын сұрау
- Сұраныс, сұраныс шамасы және сұраныс заңы.
- Ұсыныс, ұсыныс шамасы және ұсыныс заңы.
- Сұраныс кестесі (мысал келтіру).
- Ұсыныс кестесі (мысал келтіру).
III. Жаңа сабақ
Нарықтық тепе-теңдік ұғымы: сұраныс пен ұсыныс теңескен баға мен көлем.
Нарық тепе-теңдігі: сұраныс пен ұсыныс қалай теңеседі?
Нарықта сұраныс пен ұсыныстың өзара әрекеті нәтижесінде сатып алушылар мен сатушылардың мүддесі белгілі бір сәтте теңеседі. Мұны түсіну үшін шабдалы шырынына қатысты сұраныс пен ұсыныс деректерін бір кестеге біріктіріп қарастырамыз.
Кестеден шығатын негізгі қорытындылар
100–130 теңге аралығындағы баға
Бұл деңгей сатып алушыларға қолайлы болғанымен, сатушылар үшін тиімсіз. Сондықтан нарықта тауар тапшылығы пайда болады.
150–200 теңге аралығындағы баға
Баға жоғарылаған сайын сатушылар нарыққа көбірек тауар шығарады. Алайда бұл баға көптеген сатып алушылардың сұранысына сәйкес келмейді, нәтижесінде шамадан тыс тауар (артылып қалу) қалыптасады.
140 теңге деңгейіндегі баға
Дәл осы деңгейде сатушылар мен сатып алушылардың мүддесі теңеседі: сатушылар ұсынған өнімнің бәрін тұтынушылар сатып алады. Яғни сұраныс шамасы ұсыныс шамасына тең.
Негізгі ұғымдар
- Нарықтық тепе-теңдік: сұраныс пен ұсыныс теңесетін жағдай.
- Тепе-тең баға: тепе-теңдікке сәйкес баға.
- Тапшылық: сұраныс ұсыныстан жоғары болған жағдай.
- Артылып қалу: ұсыныс сұраныстан жоғары болған жағдай.
Оқушыға тапсырма бағыты
- Берілген деректер бойынша сұраныс пен ұсыныс шамаларын анықтау.
- Тепе-тең бағаны және тепе-тең көлемді есептеу.
- Нәтижені координаталық жазықтықта график түрінде көрсету.