Бос стақанға бірінші стақандағы суды құй
Сабақ: Су және судың қасиеттері
Автор туралы
Атырау қаласы, Талғайран негізгі мектебінің бастауыш сынып мұғалімі — Сариева Ақмарал Нұрымбетқызы.
Сабақ форматы
- Түрі: жаңа материалды меңгерту
- Әдістері: ой қозғау, сұрақ-жауап, топтастыру, миға шабуыл
- Пәнаралық байланыс: ана тілі
- Көрнекіліктер: суреттер, дидактикалық материалдар, кітапша, мультимедиа
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Оқушыларды судың қасиеттерімен таныстыру; практикалық жұмыс арқылы бақылау жасап, талдау жүргізу.
Дамытушылық
Ой-өрісті, сөйлеу мәдениетін және шығармашылық қабілеттерді дамыту.
Тәрбиелік
Табиғатты қорғауға, оны сүюге баулу; туған жер экологиясын сақтауға үлес қосу.
Ұйымдастыру және психологиялық дайындық
Топқа бөлу
- І топ: «Адам өміріне не қажет?»
- ІІ топ: «Ауа»
Ой қозғау
Тірі ағзалардың өмір сүруі үшін ауа қаншалықты қажет болса, су да соншалықты қажет.
Сұрақ:
Қатты қапырық ыстықта шөлдеген адамға ең алдымен не керек?
- Тіршілік құбылыстарының көбі судың қатысуымен жүреді.
- Ағзалардың денесі шамамен 30–90% суға дейін құралуы мүмкін.
- Адам су ішпей 6–7 күн шамасында ғана шыдайды.
«Су» туралы ассоциациялар
- Су — сұйық зат.
- Аспаннан жауын түрінде түседі.
- Күн суытқанда су қатты күйге айналады.
- Су буға айналып, ұшады.
- Бу — мөлдір, түссіз газ.
Практикалық жұмыс: тәжірибелер
Төмендегі тәжірибелер арқылы оқушылар судың негізгі қасиеттерін өз көздерімен байқап, қорытынды жасайды.
Тәжірибе №1: Судың пішіні
- Стақан алып, ішіне су құй.
- Суды әртүрлі ыдысқа құйып көр: су әр ыдыстың пішінін қабылдайды.
Қорытынды: судың нақты пішіні жоқ; қай ыдысқа құйылса, соның пішініне енеді.
Тәжірибе №2: Судың түсі
- Қызыл, жасыл, сары және ақ қағаздардан жолақтар дайында.
- Осы түстерді судың түсімен салыстыр.
- Суды «қызыл», «сары», «жасыл», «ақ» деп атауға бола ма?
Қорытынды: таза су түссіз.
Тәжірибе №3: Судың мөлдірлігі
- Стақандағы суға кез келген затты (мысалы, тиын) сал.
- Зат судың ішінен анық көріне ме?
Қорытынды: су мөлдір.
Ескерту: су әрдайым мөлдір көріне бермейді — қоқыс, қалдық және лай суын ластап, мөлдірлігін төмендетеді.
Тәжірибе №4: Судың дәмі
- Қант, тұз, лимонның дәмін сипатта (тәтті, ащы, қышқыл).
- Енді таза судың дәмін байқап көр.
- Суды «тәтті», «ащы», «қышқыл» деп айтуға бола ма?
Қорытынды: таза судың дәмі жоқ.
Тәжірибе №5: Судың иісі
- Ас дайындалып жатқанда тағамның иісі сезілетінін байқа.
- Гүлдің немесе әтірдің иісін салыстыр.
- Енді суды иіскеп көр: иісі бар ма?
Қорытынды: таза су иіссіз.
Тәжірибе №6: Судың ағуы
- Екі стақан ал: біреуі суға толы, екіншісі бос болсын.
- Суды бір стақаннан екіншісіне құй.
Қорытынды: су ағады.
Жалпы қорытынды: судың негізгі қасиеттері
- Нақты пішіні жоқ
- Түссіз
- Мөлдір
- Дәмі жоқ (таза су)
- Иісі жоқ (таза су)
- Ағады
Осылардың барлығы — судың өзіне тән қасиеттері. Су — тіршіліктің негізі, сондықтан оны қорғау әрқайсымыздың міндетіміз.
INSERT әдісі арқылы қорытындылау
| Білемін | Білгім келеді | Не білдім? |
|---|---|---|
| Су — тіршілік көзі. | Судың тағы қандай ерекшеліктері бар? | Судың негізгі қасиеттерін және оны қорғаудың маңызын білдім. |
Ой толғаныс: логикалық тапсырмалар
Тапсырма 1: Экспедицияға не аласың?
Сен достарыңмен бірге Айға экспедицияға баруға мүмкіндік алдың. Төмендегі заттардың қайсысын алар едің? Неліктен?
- Қара көзілдірік
- Бір қорап сіріңке
- Фонарь
- Жұлдызды карта
Тапсырма 2: Екі түйе
Жүк артқан екі түйе жолға шықты: біреуіне тұз, екіншісіне мақта артылған. Алдарында өзен ағып жатты. Түйелердің біреуі өзеннен әрең шықты.
Сұрақтар:
- Қай түйе өзеннен әрең шықты?
- Неліктен олай ойлайсың?
Қорытынды және тәлім сөздер
Нақыл сөздер
- Суды босқа төкпе!
- Сумен ойнама!
- Бұлақ көрсең, көзін аш.
- Судай таза бол.
- Судан таза, сүттен ақ.
Еске сақтайық
- Пішіні жоқ
- Түссіз
- Мөлдір
- Дәмі жоқ
- Иісі жоқ
- Ағады
Үй тапсырмасы
- «Су қалай ластанады?» тақырыбына эссе жаз.
- Оқулықтың 27-бетін оқып, мазмұндап кел.