Аспандағы ғаламшарлардың қозғалысы
Сабақ жоспары
Сабақтың тақырыбы: Ғарышкер күні
Бұл сабақ 12 сәуір — Ғарышкерлер күніне арналған. Оқушылардың ғарыш туралы түсінігін кеңейтіп, негізгі ұғымдарды (ғарыш, ғарыш кемесі, ғаламшар, аспан денелері) жүйелі түрде қалыптастыруды мақсат етеді.
Сабақтың түрі
Аралас сабақ.
Әдістері
- Түсіндіру
- Сұрақ-жауап
- Әңгімелесу
- Жапсыру
Көрнекіліктер
Слайдтар, тақпақтар.
Қажетті құралдар
Түрлі-түсті қағаз, қайшы, желім, картон қағаз, қорап.
Сабақтың мақсаты
1) Білімдік мақсат
12 сәуір — Ғарышкерлер күні туралы түсінікті кеңейту. Ғарыш, ғарыш кемесі, ғаламшар, аспан денелері ұғымдарын қалыптастыру.
2) Дамытушылық мақсат
Есте сақтау қабілетін, зейінін, тілін және байланыстырып сөйлеу дағдысын дамыту. Сөздік қорын байыту, ұсақ қол моторикасын, икемділігін және қиялын жетілдіру.
3) Тәрбиелік мақсат
Зейінділікке, ұқыптылыққа, тазалыққа тәрбиелеу. Елі мен жерін сүюге баулу және ғарыш туралы білімге қызығушылықты арттыру.
Мотивациялық-қозғаушы кезең
Сәлемдесу және көңіл-күйді көтеру
Өлең
Ақылы бар баласың,
Айтқан тілді аласың.
Намысты болып өссең сен,
Нағыз адам боласың!
Өлеңмен жұмыс және талдау
Өлең
Аспан, аспан, арайлым,
Саған жиі қараймын,
Сені көзбен шоламын…
Мен ғарышкер боламын!
Ғарышкер мен де боламын,
Боламын десем, боламын.
Көктің жүзін барлаймын,
Үлкен ғалым боламын,
Боламын десем, боламын.
Талдау сұрақтары
- Өлеңді кім айтып тұр?
- Ол қайда қарайтынын айтады?
- Неге аспанға қарайды?
- Ғарышкер не істейді?
Негізгі ой
Бала аспанға қызығушылықпен қарап, ғарышкер болуды армандайды. Бұл — таным мен мақсатқа ұмтылудың үлгісі.
Слайдпен жұмыс: негізгі мәліметтер
1) 12 сәуір — Ғарышкерлер күні
Бұл күн адамзат тарихындағы ең маңызды ғылыми жетістіктердің бірі — ғарышқа алғаш ұшумен байланысты.
2) Алғаш ғарышқа ұшқан адам — Юрий Алексеевич Гагарин
Ю. А. Гагарин 1961 жылы 12 сәуірде ғарышқа ұшты. Ғарыш — аспан әлемі: түнгі аспанда жұлдыздар жарқырап, адамды таңғалдырады. Сол жұлдыздарды және ғарыш кеңістігін зерттеу үшін адамдар ғарышқа аттанды.
Қалай ұшады?
Ғарышқа ғарыш кемесімен ұшады. Оны зымыран (ракета) деп те атайды.
Маңызды дерек
Гагарин — Жерді ғарыштан көрген алғашқы адам. Ол Жерді айналып ұшып өтті.
Глобус — Жер шарының кішірейтілген үлгісі.
3) Қазақтың тұңғыш ғарышкері — Тоқтар Әубәкіров
Тоқтар Әубәкіров 1991 жылы ғарышқа ұшты.
4) Екінші қазақ ғарышкері — Талғат Мұсабаев
Талғат Мұсабаев ғарышқа үш рет ұшқан.
5) Өлең оқу
Тоқтар ұшты ғарышқа,
Талғат болды ғарышта.
Таңғалдырды қазағым,
Тағы ұшса Марсқа.
6) Ғаламшарлар туралы
Күнді Жерден басқа да ғаламшарлар айналады. Бұл ғаламшарларда тіршілік жоқ деп қарастырылады.
7) Ғылым тарихынан: Галилео Галилей
Ертеде Галилео Галилей жұлдыздарды үлкейтіп көрсететін дүрбіні жасап, соның көмегімен аспан денелерін зерттеген.
8) Аспан денелерінің қозғалысы
Ғаламшарлар қозғалысы — табиғат заңдылықтарына бағынатын күрделі құбылыс. Оны бақылау арқылы уақыт, бағыт және кеңістік туралы түсінігіміз тереңдейді.
Сергіту сәті
Орнымыздан тұрамыз,
Қолды белге қоямыз.
Бұрыламыз оңға бір,
Бұрыламыз солға бір.
Жаттығулар жасасақ,
Жақсы сергіп қаламыз.
9) Ғарыш нысандары
- Ғарышқа ұшатын кеме
- Ғарыштық телескоп
- «Мир» зерттеу станциясы
- Ғарышкер
10) Спутниктердің пайдасы
Ғарыш кемелері арқылы ұшырылған әртүрлі спутниктер Жердегі байланысқа қызмет етеді: телехабар тарату, интернет, ұялы байланыс және навигация.
11) Ғарышкер қандай болуы керек?
Ғалым болам десеңіз,
Білімді жина басынан.
Ғарышқа ұшам десеңіз,
Шынықтыр дене жасыңнан.
Ғарышкер болу үшін білім, тәртіп, табандылық және дене дайындығы маңызды.
12) Жұлдыздардың түрлері
Жұлдыздар түсіне, жарықтығына және өлшеміне қарай әртүрлі болады. Бұл тақырыпты бақылау және салыстыру арқылы тереңірек түсіндіруге болады.
Қорытынды
Сабақ барысында оқушылар Ғарышкерлер күні туралы мағлұмат алып, алғашқы ғарышкер мен қазақ ғарышкерлерінің еңбегімен танысады. Сонымен қатар ғаламшарлар, аспан денелері және спутниктердің күнделікті өмірге әсері туралы түсінігін кеңейтеді.