ОРМАНҒА ОЙША СЕРУЕН
Сабақ жоспары (9-сынып): Ар-намыс керек адамға
Құндылық
Қиянат жасамау
Оймен, сөзбен немесе іспен тірі жанға зиян келтірмеу — ар-ұжданның негізгі өлшемі.
Қасиеттер
- Оймен, сөзбен не іспен тірі жанға зиян келтірмеу
- Әділеттілік
- Жақсы азамат болу
Сабақтың мақсаты
Ар-намыстың адам өміріндегі маңызын терең түсіндіру арқылы қиянат жасамау құндылығын ашу және оқушылардың ішкі жауапкершілік сезімін нығайту.
Сабақ міндеттері
- Ар-намыс пен ұжданның адам өміріндегі мәнін аша отырып, жақсы азамат болу қасиеттерін түсіндіру.
- Өз өмірлік әрекетіне, мінез-құлқына әділетті талдау жасай білуге үйрету.
- Ар тазалығына ұмтылу үшін өз әрекетін саралап, кемшілігін танып, оймен, сөзбен немесе іспен тірі жанға зиян келтірмеуге тәрбиелеу.
Сабақ барысы
Бұл сабақ құрылымы тыныштық сәтінен бастап мәтінмен жұмыс, сұхбат және ой қорыту кезеңдеріне дейін бірізді түрде ұйымдастырылады.
1) Ұйымдастыру кезеңі
Тыныштық сәті: «Орманға ойша серуен»
Арқаңызды тік ұстап отырыңыз. Көзіңізді жұмып, терең тыныс алыңыз. Әр тыныс алған сайын барынша босаңсып, сабыр сақтауға тырысыңыз. Енді орманға серуенге шығатыныңызды елестетіңіз: сынып есігіне қарай беттеп, есікті ашып, дәлізбен өтіп, сыртқа шыққаныңызды ойша көз алдыңызға келтіріңіз.
Нәтиже
- Оқушылардың зейінін жинақтау
- Сабаққа психологиялық дайындық қалыптастыру
- Ішкі тыныштық пен жауапкершілікті күшейту
2) Үй тапсырмасын тексеру
Абайдың «Отыз алтыншы сөзінен» берілген үзіндіні оқып, мазмұнына талдау жасау.
Талқылау сұрақтары
- Шығармадан қандай ой түйдіңіз?
- Неліктен Абай «ұялмас нәрседен ұялуды» ақымақтық әрі жамандық деп бағалайды?
- «Шын ұят» ұғымын қалай түсінесіз?
3) Әңгімелеу (сұхбат): мұғалім сыйы
Мұғалім оқушыларға «Ақ қаз» ертегісін сый ретінде ұсынады (видеоматериал). Көрсетілімнен кейін негізгі ойлар ортаға салынып, ар-намыс пен ұждан тақырыбы өмірлік мысалдармен байланыстырылады.
Талқылау сұрақтары
- Ертегі не туралы?
- Видеоматериалды көргеннен кейін қандай ой түйдіңіздер?
- Ар-намысқа сай әрекет етіп, дұрыс қадам басқан кездеріңіз болды ма?
- Өмірде осындай жағдайлар кездеседі ме?
Негізгі ой
Ар-намыс — адамның ішкі өлшемі. Ол тек сөзде емес, күнделікті таңдауда байқалады: әділетті болу, әлсізге қиянат жасамау, өз әрекетіне шынайы баға беру, қажет кезде қателігін мойындап түзете алу.
Түйін: ойда, сөзде, істе — зиян келтірмеу қағидасы ардың тазалығын сақтайды.