Қарахан мемлекетінің орталығы
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі
7.2A — X–XIII ғасырлардағы Қазақстан аумағындағы мемлекеттер (7-сынып).
- Мектеп
- №39 Қызылөзек орта мектебі
- Мұғалім
- Қ. Алдоңғарова
- Қатысушылар
- Қатысқандар саны: көрсетілмеген
- Қатыспағандар саны: көрсетілмеген
Сабақ тақырыбы
Найман, керейіт және жалайыр тайпаларының ортағасырлық саяси тарихтағы рөлі қандай?
Оқу мақсаттары
- X–XIII ғасырлардағы мемлекеттерді білу.
- Картаны қолдана отырып, саяси үдерістерді түсіндіру.
Сабақ мақсаттары
- X–XIII ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіру.
- Ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.
Бастапқы білім
Найман, керейіт және жалайыр бірлестіктері туралы бастапқы мәліметтер.
Бағалау критерийлері
Оқушының нәтижесі төмендегі критерийлер арқылы бағаланады.
Критерийлер
- X–XIII ғасырлардағы мемлекеттерді біледі және атайды.
- Найман, керейіт және жалайырлардың қоғамдық құрылысын сипаттайды.
- Картадан Найман, керейіт, жалайыр мемлекеттерінің аумағын көрсетеді.
- Көрші елдермен қарым-қатынасындағы айырмашылықтарды анықтайды.
- X–XIII ғасырлардағы саяси үдерістерді түсіндіреді.
Дескрипторлар
- X–XIII ғасырлардағы мемлекеттерді біледі және атайды.
- Найман, керейіт және жалайырлардың қоғамдық құрылысын сипаттайды.
- Картадан Найман, керейіт және жалайыр мемлекеттерінің аумағын көрсетеді.
- Көрші елдермен қарым-қатынасындағы айырмашылықтарды анықтайды.
- «Фишбоун» әдісі арқылы саяси үдерістерді түсіндіреді.
Тілдік мақсаттар
Қолданылатын сөйлем үлгілері
- Біздің анықтағанымыз: ...
- Қорытындысында: ...
Құндылықтарды дарыту
- Ашықтық және жауапкершілік.
- Өзін белгілі бір ұлттың өкілі ретінде сезіну.
- Патриотизм және өз елі үшін мақтаныш.
- Ұлттық сана-сезім және тәуелсіздік құндылығы.
Пәнаралық байланыстар және АКТ
Пәнаралық байланыстар
Дүниежүзі тарихы.
АКТ қолдану дағдылары
- Сабақ барысында интерактивті тақта мен жеке ноутбук қолдануға рұқсат етіледі.
- Ақпаратты толықтыру үшін оқушыларға дербес компьютер қажет болуы мүмкін.
Сабақтың басы
Ұйымдастыру
- Сәлемдесу.
- Жағымды ахуал қалыптастыру.
- Үй тапсырмасын шолу.
«Кім жылдам?» сұрақтары (қайталау)
-
1. Қарахан мемлекеті Қазақстанның қай бөлігінде құрылды?
Жауабы: Жетісу аймағында және Шығыс Түркістанның бір бөлігінде.
-
2. Қарахан мемлекетінің орталығы?
Жауабы: Баласағұн.
-
3. Жікіл тайпасының тотемі?
Жауабы: арыстан.
-
4. Әли Арсылан қай жылдары хан болды?
Жауабы: 960–990 жж.
-
5. Қарахандықтардың Орта Азияға жорықтары қай ғасырда басталды?
Жауабы: X ғасырда.
-
6. Шығыс Қарахандықтардың орталығы?
Жауабы: Орда.
-
7. 1089 жылы Қарахандықтарды кім басып алды?
Жауабы: Селжұқтар.
-
8. Ханның саяси іс жүргізетін орны қалай аталады?
Жауабы: Орда.
Термин сөздермен жұмыс
Ихта
Жер иеленудің бір түрі.
Мүлік
Жекеменшік.
Вақф
Діни жер иелігі.
Музари
Алым-салық жинаушы.
Коммендация
Әлсіз адамның өз үлесіндегі жерін күштінің қамқорлығына беруі.
Негізгі сұрақ
Найман, керейіт және жалайыр тайпалары X–XIII ғасырлардағы Қазақстан аумағындағы саяси үдерістерге қалай ықпал етті?
Бұл сұраққа жауап беру үшін оқушылар карта, дерек, салыстыру және «Фишбоун» сияқты құрылымданған талдау әдістерін қолданады.