Қазақша рефераттар

Иіс газы

ХХІ мектепте бағдарламадан тыс сабақтар мен танымдық кештер ұйымдастыру арқылы оқушылардың шығармашылық қабілетін одан әрі дамытуға болады. Мұндай іс-шаралардың тәрбиелік мәні де зор: «Тәуелсіздіктің туы — білімді ұрпақ қолында» дегендей, дені сау, рухы биік, ой-өрісі кең, болашағы айқын жеке тұлғаны ХХІ ғасырдың білгір химигі етіп тәрбиелеу — өз қолымызда.

Көруге бұл сайысқа жиылғандар, Д. И. Менделеевке құрметпен бас игендер!

Қош келдіңіздер — бүгінгідей ғажайыпты тамашалау бақыты бұйырғандар!

Сайыс құрылымы және бағалау

Сайыс бірнеше бөлімнен тұрады. Әр бөлімде ұпай саны әртүрлі болып есептеледі және оқушылардың білімін, жылдамдығын, тілдік дағдысын, топпен жұмысын және шешендік қабілетін қатар дамытады.

I бөлім: Бәйге

Дұрыс жауап: 10 ұпай

Оқушылар жылдамдығына қарай жауап береді: кім тез әрі дұрыс жауап берсе, сол ұпай алады.

Сұрақтар

  1. Қандай қышқылды «барлық қышқылдардың анасы» дейді? — Күкірт қышқылы.
  2. Денесінде қышқыл бар жәндік? — Құмырсқа.
  3. Қандай химиялық элементтің атауы оның табиғаттағы рөліне сәйкес келмейді? — Азот (грек тілінен: «өмірді құптамаймын»).
  4. Адам ағзасында қандай элемент жетіспесе, тісжегі (кариес) пайда болады? — Фтор.
  5. Адам бойының өсуіне әсер ететін химиялық элемент? — Мырыш.
  6. Сүйекті қаптайтын элемент? — Кальций.
  7. Натрий хлоридінің тұрмыстық атауы? — Ас тұзы.
  8. Қарын сөлінің құрамындағы қышқыл? — Тұз қышқылы.

II бөлім: Полиглот («Жеті жұрттың тілін біл»)

Дұрыс жауап: 20 ұпай Жартылай жауап: 10 ұпай

Сұраққа жауап беріп, кездесетін элементтерді қазақ, орыс, латын тілдерінде атау қажет.

Тапсырмалар

  1. Консерві қалбыры жасалатын металл.
  2. Сұйық металл.
  3. Теңіз орамжапырағы — ламинария құрамына кіретін элемент.
  4. Электр шамының сымы жасалатын элемент.
  5. Иілгіштігі ең жоғары элемент.
  6. Киімді ағартуға қандай элемент қолданылады?
  7. Ең жеңіл газ.
  8. Наполеонның өліміне себепші болған химиялық элемент.

III бөлім: Көкпар (топтық жұмыс)

Үздік 4 оқушы қалады

Көп ұпай жинаған 3 оқушы А тобына, ал аз ұпай жинаған 3 оқушы Б тобына бірігеді. Әр топ берілген тақырыптарға топ болып жауап береді.

Берілетін тапсырмалар

  1. Алкогольдің зияны.
  2. Судың пайдасы мен зияны.

Бұл бөлімнен кейін ұпайы жоғары 4 оқушы келесі кезеңге өтеді.

IV бөлім: «Қызықты 5 сұрақ»

10 ұпай
  1. Сөндірілмеген әктің формуласы қандай?
  2. Антибиотик дегеніміз не?
  3. Алманың кесілген жері неліктен сарғаяды?
  4. Қандай суда қоспалар аз болады?
  5. Тұз түзбейтін оксид.

V бөлім: Тікелей сұрақтар

Әр дұрыс жауап: 40 ұпай
  1. Табиғи газ түссіз әрі иіссіз. Ал тұрмыста қолданылатын газдың иісі болады. Неліктен?
  2. А және Б — газ күйіндегі жай заттар. Олар әрекеттескенде түзілген В заты — иіссіз, түссіз, дәмсіз сұйықтық. Қыздырғанда да, салқындатқанда да агрегаттық күйі өзгергенімен, бастапқы молекуласын сақтайды. Тұрмыста, халық шаруашылығында және өндірісте кең қолданылады. А, Б, В заттарын атап, формуласын құрастырыңыз.
  3. Екі ыдыстың да ішінде көзге көрінбейтін түссіз, иіссіз газ бар. Бірінші ыдысқа тышқанды жібергенде сергек күйде болады. Екінші ыдысқа шала жанған шырпыны апарғанда лап етіп жанады. Ыдыстарға толтырылған қандай газдар?
  4. Бірінші буыным «қабылда» деген мағынаны білдіреді, екінші буыным «шараппен улану» деген мағынаны білдіреді, ал өзім — тұзбын. Ойлаңызшы, мен кіммін?

Бұл турдың соңында 2 оқушы қалады.

VI бөлім: Жорға

20 ұпай

1-оқушыға

  1. Ең қатты металл.
  2. Қандай элемент қазақша аударғанда «сасық» деп аталады?
  3. Ең жеңіл металл.
  4. Иіс газы.
  5. Бөлінбейтін ең кішкентай бөлшек.
  6. Қандай көк қағазды лезде қызартуға болады?
  7. Қандай су ем үшін пайдаланылады?
  8. Крахмалды қандай затпен бояуға болады?
  9. Қар мен жаңбыр сулары неге дәмсіз?
  10. Сутектен кейінгі ең жеңіл газ.
  11. Жер қыртысында ең көп таралған элемент.
  12. Ең ауыр металл.

2-оқушыға

  1. Қанның құрамына кіретін металл.
  2. Ас содасының формуласы.
  3. Адам тыныс алатын газ.
  4. Бейметалдардың жалпы саны.
  5. Жұмыртқаны отсыз, электр қуатынсыз пісіруге бола ма?
  6. Тоқты ең жақсы өткізетін металл.
  7. Ең иілгіштігі жоғары металл.
  8. Фермент деген не?
  9. Бірінші бөлігім «алда кел» деген бұйрық рай, екінші бөлігім — сан есім, шипалы газ деп те есептеледі. Мен кіммін?
  10. Көмірдің жануы қай құбылысқа жатады?
  11. Фтордың салыстырмалы атомдық массасы.
  12. Химиялық теңдеуді теңестіру үшін қойылатын сан.

VII бөлім: Шешендік өнер

50 ұпай

Бұл бөлім сөз сөйлеу шеберлігіне негізделеді: ойды жүйелі жеткізу, дәлел келтіру, тыңдаушыны сендіру қабілеті бағаланады.

Тақырыптар

  1. Химия ғылымының пайдасы.
  2. Химия ғылымының зияны.

Жоғары ұпай жинаған оқушы марапатталып, келесі интеллектуалдық ойынға дейін өз деңгейін сақтауға ұмтылады. Бұл өзге оқушылардың да ынта-жігерін арттырып, пәнге қызығушылықты күшейтеді.