Жылы түске натюрморт орындау

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Шалқар аудандық көркемсурет лицейі. Живопись пәнінің мұғалімі: Құндақбаева Тамара. Сабақ тақырыбы: Жылы және салқын түстер. Жылы түстерде натюрморт орындау.

Сабақтың мақсаты

  • Білімділік: түстер туралы түсінікті кеңейту; жылы және салқын түстерді ажырату дағдыларын жетілдіру.
  • Дамытушылық: көркем ойлау мен өнерді қабылдау сезімдерін дамыту; шығармашылыққа баулу.
  • Тәрбиелік: еңбекқорлыққа, ұқыптылыққа және таза, жинақы жұмыс істеуге тәрбиелеу.

Сабақтың сипаттамасы

Түрі
Жаңа сабақ
Әдісі
Аралас
Нәтиже
Жылы түстермен натюрморт орындау

Көрнекілік пен құралдар

  • Сабақ тақырыбы жазылған плакат, түстік шеңбер (color wheel).
  • Жылы/салқын түстерге арналған натюрморт кезеңдері көрсетілген үлгілер.
  • «Ғажайып кемпірқосақты боя» тапсырмасы бойынша сұрақтар.
  • Акварель, гуашь, қылқаламдар, плакат қағазы және қосымша материалдар.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру

Сәлемдесу, кезекшіні анықтау, сыныптағы қатысымды тексеру. Сабаққа қажетті құрал-жабдықтарды дайындап, жұмысқа кірісуге дайындалу.

II. Жаңа сабаққа даярлық

Өлең арқылы ой қозғау

Ертегіге барар жолда Бақыт құсын табарсың.

Суретіңнің бояулары — мың құбылған жарасым.

Біз де одан көріп тұрмыз: жаңбырда да бір өң барын.

Біз де одан көріп тұрмыз: желде де бір түс барын.

Біз де одан сезіп тұрмыз: түсін бүкіл әлемнің.

Біз де одан сезіп тұрмыз: тыныштығын бар елдің.

Өлеңнің негізгі идеясы — табиғаттағы көріністердің барлығы түспен мәнді, ал бояу болмаса әсер де, көңіл күй де толық ашылмайды. Бүгінгі сабақта осы ойды жалғастырып, жылы және салқын түстер туралы кеңірек мағлұмат алып, жылы түстерде натюрморт орындаймыз.

III. Жаңа сабақ

Табиғат пен қоршаған ортаның сұлулығы ең алдымен түстердің реңі арқылы айқындалады. Түстерді меңгеру — кескіндеме мен сәндік өнердегі маңызды қадам.

Негізгі және қосымша түстер

Табиғатта кездесетін түстердің негізі — үш негізгі түс. Оларды араластыру арқылы қосымша түстер алынады. Қосымша түстер өз кезегінде жылы және салқын топтарға бөлінеді.

Жылы түстер

Қызыл, сары, қызғылт сары — жылулық, күн сәулесі, от, қуат сезімін береді.

Салқын түстер

Көк, көгілдір, жасыл — салқындық, тыныштық, су мен аспан әсерін күшейтеді.

Реңк ұғымы

Реңк — бір түстің бірнеше түрге өзгеруі. Егер реңкте сары немесе қызыл басым болса, ол жылыға жақындайды; ал көк басым болса — салқынға тән болады.

Табиғатта жылы және салқын түстер әрдайым үйлесім табады: шөлдің сары құмы мен көгілдір аспан; Антарктиданың мұзы; көлдер мен теңіздердің көк суы; күн батар шақтағы қызғылт түске боялған тау шыңдары. Жануарлар мен өсімдіктер әлемінде де осы үйлесім анық байқалады.

Төрт мезгіл мысалы

  • Алтын күз: сары, қызыл, қоңырқай реңктер — жылы әсер береді.
  • Қыс: ақ қар, көгілдір мұз, суық ауа — салқын, қатқыл көңіл күй тудырады.

Жақсы суретші болу үшін өзіңді қоршаған ортаға мұқият қарап, елеусіз көрінетін сұлулықты да байқап үйрену маңызды. Сонда бояулар әлемі таусылмас шабыт пен қуаныш сыйлайды.

Практикалық жұмыс: жылы түстерде натюрморт

Тапсырма

Жылы түстер палитрасын қолдана отырып натюрморт орындау: композицияны орналастыру, негізгі пішіндерді белгілеу, жарық-көлеңкені беру және жылы реңктер арқылы тұтастыққа келтіру.

Қосымша тапсырма: «Ғажайып кемпірқосақты боя»

Кемпірқосақта жеті түс болады. Олардың үшеуі — негізгі, ал төртеуі — қоспа түстер. Түстердің орналасу ретін анықтау үшін кемпірқосақты бояп көріңіз.

IV. Қорытындылау

Жаңа сабақты бекіту үшін «Өз біліміңді тексер» сұрақтарына жауап берейік.

  1. 1. Кескіндеме деген не?
  2. 2. Қатені түзет: «Кескіндеменің басты әсерлегіш құралы — штрих, бояу дақтары».
  3. 3. Артық сөзді алып таста: Негізгі түстер: қызыл, сары, көк, жасыл.
  4. 4. Негізгі түстерді ата.

V. Бағалау және бекіту

Бағалау

Оқушылардың жұмыстары талқыланып, сәтті шыққан жұмыстардың артықшылықтары атап өтіледі. Бағалау барысында түстерді дұрыс таңдау, реңкпен жұмыс, композиция және жұмыстың ұқыптылығы ескеріледі.

Сабақты аяқтау

Сабақ аяқталды. Сау болыңыздар!