Өзін - өзі тану 5 сыныпСабақтың тақырыбы
Мақсат пен міндеттер
Бұл сабақ оқушыларға адамдардың бір-бірімен сенімді қарым-қатынас жасауына қатысты түсінік беруді көздейді: сенімнің мәнін ашу, замандастарымен сенімді байланыс құра білу қабілетін дамыту және өзіне, өзгеге, қоғамға сенім білдіруге үйрету.
1) Түсіну
Сенім ұғымының мағынасын ашу, оның өмірдегі рөлін ұғыну.
2) Дамыту
Құрдастарымен сенімді қарым-қатынас орнату дағдысын жетілдіру.
3) Қалыптастыру
Өзіне, өзгеге және қоғамға сенім білдіру мәдениетін орнықтыру.
Шаттық шеңбері
Жеңіл әуенді, көңілді ән қосылады. Оқушыларға өздерінің ең сенімді досын биге шақыру ұсынылады. Бұл әрекет сенім атмосферасын орнатып, ашық әрі жылы қарым-қатынасқа жол ашады.
Тапсырма: өзіне сенімді болу жолы
Оқушылармен бірге адамның өзіне-өзі сенімді болуы үшін не істеу керек екенін талқылап, сенімділіктің болашақ үшін қажеттігін түсіндіру ұсынылады. Осы ойды тереңдету үшін Сан Мен Мунның пайымдауымен танысу пайдалы.
Ойтолғау
Егер өмірде өзіңе-өзің сенімді болғың келсе, қиындықпен бетпе-бет кездесуден қорықпа. Үнемі өмір сынақтарынан жасқанып, қашқақтай берсең, қиындықтар қайталана береді. Сондықтан жеңіл жол іздеме, қиындықпен күресе біл. Қиындықты жеңе білген кезде ғана өзіңе-өзің сенімді боласың, өз құныңды білесің. Ұмтылыс пен табандылық жеткілікті болса, адам қандай кедергіні де жеңуге қабілетті. Осының өзі саған өзіңе деген сенімділік әкелуі керек.
Талқылауға сұрақ
Сенімділік адамнан қандай қасиеттерді талап етеді?
Мұғалім оқушылардың ойларын батылдық, табандылық, адалдық сияқты қасиеттер төңірегіне шоғырландырып, олардың өзіне сенімділіктің басты көрсеткіштері екенін қорытындылайды.
Дәйексөз: сенімнің адамгершілік қыры
Сенім ұғымының әдептілік, адамгершілік және адами қарым-қатынас қырларын ашу үшін М. Жұмабаевтың нақыл сөзімен танысу ұсынылады. Оқушылардың назарын айналасындағы адамдардың жақсы ниетіне сенуге аудару маңызды: сенім адал дос табуға көмектеседі.
Негізгі ой
Жақын адамдардың, достардың, жалпы адамзаттың жақсылығына сеніп, адамдықты құрметтей білу — әдептіліктің және адамгершіліктің белгісі.
Сұрақ
Осы нақыл сөз бойынша қандай қорытынды жасауға болады?
Мәтінмен жұмыс: «Мен жастарға сенемін»
Оқушылардың сенім туралы түсінігін кеңейту үшін М. Жұмабаевтың «Мен жастарға сенемін» өлеңін талдау ұсынылады. Әр шумақты жеке қарастыру арқылы сенімнің қандай қасиеттермен ұштасатыны айқындалады.
Талқылау сұрақтары
- Ақын қандай жастарға сенім білдіреді?
- Жастарға сенім білдірудің себебі неде?
Тапсырма
Өлеңнен адамның қадір-қасиетін білдіретін сөздерді теріп жазыңдар. Мысалы:
Осы сипаттамалар арқылы болашағы жарқын, ниеті таза, жігері мықты жастар бейнесі айқындалады.
Жаңа ақпарат: сенім және жауапкершілік
Жаңа ақпарат өзара толықтыратын екі ойдан тұрады. Біріншісі — сеніп тапсырылған істі орындау үшін жеке тұлғаға қандай қасиеттер қажет екені. Екіншісі — ұжымға сеніп тапсырылған істі орындаудың жауапкершілігі күрделірек болатыны, өйткені ол тек жеке жауапкершілікпен шектелмей, айналадағы адамдардың татулығын, сыйластығын, ұйымшылдығын талап етеді.
Мұндай жағдайда адам жеке мүддеден гөрі ұжым мүддесін жоғары қоя білуі керек. Жеке адамға сенім арту тапсырманың орындалуын оның ақыл-ойына, еркі мен қажыр-қайратына, қабілеті мен мүмкіндіктеріне байланысты етеді.
Ал ұжымға сенім арту тапсырманың орындалуы үшін адамдардың өзара сыйластығын, бірлігін және ұйымшылдығын күшейтеді: әркімнің әрекеті ортақ нәтижеге әсер етеді.
Жеке сенім
- ақыл-ой
- ерік
- қажыр-қайрат
- қабілет пен мүмкіндік
Ұжымдық сенім
- сыйластық
- бірлік, бірауыздылық
- ұйымшылдық
- ортақ мақсатқа қызмет ету
Мәтінмен жұмыс: Машқар Гумеровтің «Сенім» әңгімесі
Мұғалім оқушылардың тақырып бойынша алған білімін жинақтап, сенімнің басқа да қырлары бар екенін түсіндіреді. Машқар Гумеровтің «Сенім» әңгімесінде қарт кісінің балаға артқан сенімін бала тек ақтап қана қоймай, өз бетінше шешім қабылдай білуі арқылы байқатады. Ол өзгенің алдауына түспей, қарт адамның заттарын қорғап қалады.
Талқылауға сұрақтар
- Қарттың балаға өз сенімін тапсырып кетуінің себебі неде?
- Бала қарттың сенімін қалай ақтады?
Жүректен жүрекке
Адам тек өзіне, өзгеге, қоршаған ортаға немесе болашаққа ғана сеніп қоймайды. Ол бүгінгі өмірінің жарқын, шырайлы болатынына да сенеді. Әр күнді шаттықпен, қуанышпен өткізу — өз қолымызда.
Өлеңмен түйіндеу
Бұл ой Ғ. Жандыбаевтың «Сенім» өлеңінде анық беріледі. Өлеңді оқи отырып, үміт пен сенімнің өзара байланысын ашуға болады. Қалау бойынша оқушыларға өлеңді жаттап алу тапсырмасы ұсынылады.