Ақылбай атай
Сабақтың барысы
Ұйымдастыру кезеңі: психологиялық дайындық
Сабақ оқушылардың көңіл күйін көтеріп, бір мақсатқа жұмылдырудан басталады. Мұғалім шағын ұран-өлең арқылы сыныпты әрекетке шақырады:
Біздер тату баламыз, Өсіп алға барамыз. Есептерді шығарып, Білімді шәкірт боламыз.
Сұрақ-жауап
- Жақсы азамат болып, жақсы қызмет істеу үшін бізге не керек?
- Білімді болып, «биіктен көріну» дегенді қалай түсінесіңдер?
Сюжеттік ойын: «Биікке апарар жол»
Оқушылар орман кейіпкерлеріне көмектесе отырып, тапсырмалар орындайды. Әр дұрыс орындалған қадам — «жолдың» бір бөлігі.
Аюға көмектесу: «аралардан құтқару»
Аю жолды көрсетуі үшін алдымен үй тапсырмасын тексеріп, өрнектерді есептеу ұсынылады. Тапсырма орындалған соң «аралар ұшып кетеді».
Үй тапсырмасын тексеру (өрнектер)
- 0 + 5 * 5 + 0
- 10 − 5 * 10 − 3
- 7 − 5 * 5 + 0
- 10 − 0 * 10 − 1
- 9 − 8 * 9 − 9
- 8 − 8 * 5 − 1
Еске салу
Өрнектерді салыстыру үшін алдымен әр өрнектің мәнін табамыз.
Тиінге көмектесу: саңырауқұлақ жинау
Тиін оқушыларға білімді нақтылау үшін қысқа сұрақтар қояды. Мақсат — негізгі ұғымдарды қайталау.
Қайталау сұрақтары
- Қандай геометриялық фигураларды білесіңдер?
- Кез келген санға 0-ді қосса немесе одан 0-ді алса, не болады?
- Қосу амалының компоненттерін ата.
- Азайту амалының компоненттерін ата.
- 1-ден 10-ға дейін тура және кері сана.
Көркем жазу
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10
Қоянға көмектесу: жылдам есептер
Қоян тапсырмасы — ауызша есептеу дағдыларын бекіту. Мақсат — жылдам әрі дұрыс жауап беру.
- 8 − 5= 3
- 6 + 4= 10
- 3 + 2= 5
- 6 + 3= 9
- 8 − 4= 4
- 9 − 2= 7
- 10 − 8= 2
- 3 + 7= 10
- 6 + 1= 7
Қоянның айтуынша, биікке көтерілудің сырын түлкі жақсы біледі.
Түлкімен кездесу: сергіту және есеп
Түлкінің жауабын есту үшін оқушылар сергіп алып, кейін мәтінді есепті талдап шығарады.
Сергіту сәтіне арналған өлең
Түлкі, түлкі, түлкісің, Жөнін білер әр істің. Жолды көрсет біздерге, Көтерілер биікке.
Есеп 2
Берілгені: болғаны — 6, келді — 3.
Табу керек: барлығы — ?
6 + 3 = 9
Жауабы: 9
Аралар тапсырмасы: келесі қадамға жол ашу
Түлкі: «Ақылбай ата жолды біледі, ал оған апаратын бағытты аралар көрсетеді» дейді. Аралардың жауабын есту үшін №3 тапсырманы орындау керек.
№3 тапсырма (топпен/қатарға бөлініп)
- _____ = 7 * 8 + 2
- 5 + 3 * 3 + 5
- 4 см * 5 см
Ескерту: бастапқы мәтіндегі кей тапсырмалар толық берілмеген, сондықтан бос орын сақталды.
Піл тапсырмасы: логика және тапқырлық
Ақылбай атаға жету жолы алыстау болғандықтан, оқушылар пілден көмек сұрайды. Пілдің тапсырмалары — ой ұшқырлығын тексеретін қысқа жұмбақ-есептер.
Он асықтың үшеуін досың сұрап алды. Айтшы, сонда нешеуі өз қолыңда қалады? (7)
«Мен шығам!» — деп Қосанбай қол көтерді. Тақта алдында терледі: төртке бесті қоса алмай. (9)
Ойлан тапсырмасы
«Мен бір сан ойладым. Ойлаған санға ** қосқанда *** шықты. Мен қандай сан ойладым?»
Ескерту: бастапқы мәтіндегі сандар көрсетілмегендіктен, белгілеулер сақталды.
Ақылбай атаға жету: жүрілген жолды өлшеу
Оқушылар әр кейіпкерге дейінгі қашықтықтарды қосып, жалпы жол ұзындығын табады және 10 см кесінді сызады.
Қашықтықтар
- Тиінге дейін: 2 см
- Қоянға дейін: 2 см
- Түлкіге дейін: 1 см
- Араларға дейін: 3 см
- Пілге дейін: 1 см
- Ауылға дейін: 1 см
Қорытынды есеп
Барлығы: 2 + 2 + 1 + 3 + 1 + 1 = 10 см. 10 см кесінді сызу.
Қорытынды және рефлексия
Ақылбай атаның түйіні: биікке көтерілер жол — білім. Білімнің қадірін түсініп, тұрақты еңбектенген адам ғана өз мақсатына жетеді.
Оқушылар үшін басты ой: талмай еңбек етіп, жалықпай білім іздесек, білім бізді биікке жеткізіп, арманымызға жақындатады.
Талқылау сұрақтары
- Бүгін сабақта қандай тақырыптар қайталанды?
- Қандай тапсырма немесе ойын бөлігі ұнады?
Үй тапсырмасы және бағалау
Үй тапсырмасы: №3 есеп
Бағалау: сабаққа белсенді қатысқан оқушылардың жұмысы бағаланады.