Сабақ тақырыбы. Сабақ түрі
Сабақ тақырыбы: Жер — ғарыш денесі. Ғарыш дегеніміз не?
Бұл сабақта оқушылар ғарыш туралы бастапқы ғылыми түсініктерді қалыптастырып, Жердің Әлемдегі орнын жүйелі түрде ұғынуға бағытталады.
Білімділік мақсаты
Ғарыш, Күн жүйесі, Галактика және Жер шары туралы түсінік беру.
Дамытушылық мақсаты
Оқушылардың ойлау қабілетін дамыту, сұрақ қою мен салыстыру дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік мақсаты
Ізденуге, білуге және оқуға баулу; ғылымға қызығушылық қалыптастыру.
Сабақтың ресурстары мен форматы
Көрнекілігі: интерактивті тақта, суреттер, оқулық мәтіні.
Сабақ түрі: жаңа білімді меңгерту.
I. Қызығушылықты ояту
Сабақ басында өткен тақырып пысықталады: еліміздегі егіншілік пен мал шаруашылығы туралы қысқаша қайталау жүргізіледі. Бұл бөлім оқушыларды белсенді ойлауға және жаңа тақырыппен байланыс орнатуға көмектеседі.
II. Мағынаны тану
1) Бастапқы сұрақ
«Ғарыш», «аспан», «Жер», «жұлдыз» деген сөздерді естігенде не елестейді? Оқушылардың пікірлері тыңдалып, негізгі ұғымдар нақтыланады.
2) Мұғалімнің кіріспе әңгімесі
Берілген суреттер бойынша аспан денелері, жұлдыздар және басқа да ғарыш нысандары туралы түсіндіру жүргізіледі.
3) Оқулықпен жұмыс
- Мәтінді оқып, негізгі ойды анықтау.
- Тірек сөздерді белгілеу және қысқаша жоспар құру.
4) «Ғарыш дегеніміз не?» тақырыбын сатылай кешенді талдау
Ұғымды жүйелі меңгерту үшін төмендегі 7 қадам бойынша талдау жүргізіледі.
1. Анықтама
Жерді қоршаған бүкіл дүние Әлем немесе Ғарыш деп аталады.
2. Тану
Ғарыштың құрамына жұлдыздық жүйелер (галактикалар), әлемдік шаң-тозаң және әлемнің әр түкпірінен таралған сәулелер кіреді.
3. Ерекшелігі
Ғарыштағы қашықтықты сипаттауда жиі жарықтың таралу жылдамдығы өлшем ретінде алынады. Жарық секундына шамамен 300 000 км жылдамдықпен таралады.
4. Салыстыру
- Күн — қатардағы жұлдыздардың бірі.
- Жер — шар тәрізді аспан денесі.
5. Экологиясы
Күн жан-жағына жарық сәуле және орасан зор мөлшерде жылу таратады. Егер бұл болмаса, Жер бетін қара түнек басар еді.
6. Қорытынды
Ғарышқа жол 1957 жылы 4 қазанда ашылды: Кеңес Одағында Жердің жасанды серігі ұшырылды. 1961 жылы 12 сәуірде Ю. А. Гагарин ғарыш кемесімен Жер шарын айналып ұшты.
7. Нәтиже
Жердің жасанды серіктері халық шаруашылығына үлкен қызмет көрсетеді: телехабар тарату, радио және телефон байланысын жүргізу, ауа райын алдын ала болжау сияқты маңызды жұмыстар орындалады.
III. Мәтін соңындағы сұрақтарға жауап беру
Оқушылар мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріп, негізгі ұғымдарды бекітеді: ғарыш, галактика, Күн жүйесі және Жердің орны туралы түсінігін нақтылайды.
IV. Шығармашылық жұмыс
1) Дәптермен жұмыс
- Басқа планетаға хат жазу.
- «Жер-Ана» тақырыбында эссе жазу.
- «Нұрлы әлем» тақырыбына сурет салу.
2) Оқушы жұмыстарына шолу
Оқушылардың ғарышқа ұшу және ғарышкерлер туралы жазған жұмыстары мен рефераттарына қысқаша шолу жасалып, пікір алмасу ұйымдастырылады.
V. Ой толғау
Не туралы айттық?
Жердің Әлемдегі орнын мынадай тізбекпен көрсетуге болады:
Ойындар мен тапсырмалар
- «Не артық?» ойыны: Ғарыш, Жұлдыз, Күн, Жер, Ай, Юпитер, Адам.
- «Кім көп біледі?»: «Жер» сөзіне қатысты бірнеше сын есімді қатыстырып айту.
VI. Үй тапсырмасы
Мәтінді оқып, мазмұнын айтуға дайындалу.
VII. Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысуы, мәтінді түсінуі, сұрақтарға жауап беруі және шығармашылық тапсырмаларды орындауы бойынша қорытынды бағалау жүргізіледі.