Театрда көрген қойылымдар
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Тақырып
Театр. Сын есім
11-сынып • Нәтиже сабақ
Негізгі идея
Театр тақырыбы бойынша сөздік қорды жүйелеу, сөйлеу әрекеттерін шыңдау және сын есімнің жасалу жолдарын қайталау.
Мақсаттар
Білімдік
Оқушылардың театр туралы алған лексикалық білімдерін қорытындылау, тақырыпқа сай сөйлеу әрекеттерін пысықтау, сын есімнің жасалу жолдарын қайталау.
Дамытушылық
Өзара байланыстыра сөйлеу дағдыларын қалыптастыру, ойлау қабілетін дамыту, пікірді дәлелдеуге үйрету.
Тәрбиелік
Өнерге қызығушылықты арттыру, театр мәдениетіне құрметпен қарауға, бағалауға тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер және ресурстар
Әдістер
- Жұптық жұмыс
- Топтық жұмыс
- «Алты телпек» (Эдвард де Боно)
- Аудирование
Көрнекілік пен материалдар
- «Театр» презентациясы
- A3 форматтағы қағаздар, маркерлер
- Кесілген смайликтер (рефлексия үшін)
- Алты түсті телпек (рөлдік талқылауға)
Нақыл сөздер
- Еңбексіз өнбек жоқ.
- Жаман үлесінен құр қалар.
- Өнер — ағып жатқан бұлақ.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі: сергіту минуты
Сабақ басында оқушылардың көңіл күйін көтеру үшін шағын ойын ұйымдастырылады. Мұғалім оқушыларды әртүрлі халықтардың амандасу дәстүрімен сәлемдесуге шақырады:
- Еуропалықтар — қол алысып амандасады.
- Жапондар — иіліп сәлем береді.
- Африкалықтар — аяқтарын тигізіп амандасады.
Бұл тәсіл оқушылардың назарын шоғырландырып, ортада еркін атмосфера қалыптастыруға көмектеседі.
2) Топқа бөлу (Алты телпек)
Оқушылардың сүйікті заттары (немесе алдын ала дайындалған белгілер) телпекке салынып, әр заттың иесі өз үстеліне орналасады. Топтар: Ақ, Сары, Көк, Жасыл, Қызыл, Қара телпек.
Ескерту: оқушылар санын алдын ала белгілеп отырған дұрыс.
3) Жұптық жұмыс: сөз тіркестерін аудару
Тақтада «Театр» тақырыбы бойынша презентация көрсетіледі. Оқушылар жұппен төмендегі сөз тіркестерін аударады, өзара тексеріп, кейін дұрыс жауапты топпен салыстырады:
- Классическое произведение
- Место игр и представлений
- Спектакль
- Великолепное чувство
- Коллективное искусство
- Вдохновение
- Ценность культуры
4) Мәтінмен жұмыс: өлеңнен сын есімдерді табу
Оқушылар өлең жолдарын мәнерлеп оқып, сын есімдерді теріп жазады.
Жамбыл
Сәулетті, сәнді тұрмысты, Байлығы шалқар шалқыған. Ақ пейіл, азат, ырысты, Айналдым туған халқымнан.
Т. Айбергенов
Әуеден алтын сәуле қарға құлап, Жанданды жазды көріп жарғақ лақ. Жүгірді айдын-айдын айна бұлақ, Орғылап ойдым-ойдым ойға құлп. Бұлт жөңкіп айдалаға аспан көшкен, Танымсыз дүние тулап астан-кестен.
5) Топтық тапсырма: «Театр — өнер ордасы»
Ортақ жұмыс бағыттары
- Сөздік құру.
- Театрдың ерекшеліктерін сипаттау.
- «Театрға бару» тақырыбы бойынша сөйлем үлгілерін құрастыру.
Сөйлем үлгілері
Мен театрға ... .
Біз театрда қойылымды ... .
Бізге ... ұнады, себебі ... .
Талқылауға арналған сұрақтар
- Театр неден басталады?
- Неге театрды ұжымдық өнер дейміз?
- Театрға не үшін бару керек?
Жауап құрастыру кезінде театр мамандықтарын қолдану ұсынылады: драматург, режиссер-қоюшы, гример, киім тігуші, жарық қоюшы, декоратор.
Бұл кезеңдегі жұмыс презентация арқылы тексеріліп, құрастырылған сөйлемдер сыныппен бірге қайталанады.
6) «Алты телпек» тәсілі: рөлдер мен постер қорғау
Талқылауға көшпес бұрын әр топтағы оқушыларға рөлдер беріледі (түсті қағаз/«жеті гүл» әдісі арқылы): идея генераторы, топ көшбасшысы, хатшы-оформитель, суретші, кеңесші.
Әр топ постер дайындап, сынып алдында қорғайды. Топтық тапсырмалар телпек түстеріне қарай сараланады:
Ақ телпек (ақпарат, дерек)
- Қазақ театрының қалыптасуы.
- Алғашқы ұлттық театрға қатысты еңбектер мен деректер.
- Алғашқы труппа актерлері туралы мәлімет.
Сары телпек (оң көзқарас)
- Театрдың артықшылықтарын көрсету.
- Тиімді тұстарын сөйлеммен дәлелдеу.
Көк телпек (ұйымдастыру, сұхбат)
- «Театр керек пе?» тақырыбында сұхбат құру.
- Ашық және жабық сұрақтарды қолдану.
- Кино өнерімен салыстыру.
Жасыл телпек (идея, шығармашылық)
- «Театр — өнер ордасы» идеясын тереңдету.
- Өнердің күрделі, бірақ маңызды екенін талқылау.
Қызыл телпек (сезім, әсер)
- «Театрсыз қазіргі өмір көмескі» деген ойды жеткізу.
- Сын есімдерді қолданып, әсерлі сөйлемдермен дәлелдеу.
Қара телпек (сыни көзқарас)
- «Театрдың болашағы жоқ, себебі...» деген тезисті талдау.
- Үйде кино көру жиіленуі, кей қойылымдардың күрделілігі сияқты уәждерді келтіру.
7) Қорытынды: рефлексия және бағалау
Оқушылар смайликтер арқылы өзара бағалап, сабақ бойынша қысқа рефлексия жасайды. Әр оқушы:
«Мен бүгін сабақтан білдім/үйрендім…» деген сөйлемді аяқтап айтады.
Үй жұмысы
«Менің сүйікті көрген қойылымым» тақырыбында фрейм сызбасы бойынша әңгіме құрастыру.