Ауыспалы осы шақ (Present Simple Tense)Осы шақ - әңгіме болып жатқан шақта болып жатқан оқиғалар мен іс - әрекеттерді сипаттайтын, күнделікті өмірде істейтін әрекеттерді сипаттайтын етістіктің шағы
Ауыспалы осы шақ (Present Simple Tense)
Ауыспалы осы шақ — қазіргі кезде болып жатқан әңгіме аясында, сондай-ақ күнделікті өмірде жиі қайталанатын әдеттегі іс-әрекеттерді сипаттайтын етістіктің шағы. Ол тұрақты дағдыларды, күн тәртібін, кесте бойынша орындалатын әрекеттерді білдіру үшін қолданылады.
Ағылшын тіліндегі Present шақтың түрлері
Ағылшын тілінде Present шақтың 4 түрі бар. Қазақ тілінде осы шақтың негізгі екі түрі жиі айтылады: ауыспалы осы шақ және нақ осы шақ.
-
Present Simple — ауыспалы осы шақ
-
Present Continuous / Present Progressive — нақ (созылыңқы) осы шақ
-
Present Perfect Simple — аяқталған осы шақ
-
Present Perfect Continuous / Present Perfect Progressive — аяқталған созылыңқы осы шақ
Қазақ тілі мен ағылшын тілінде ең көп сәйкестік табатын түрлер: Present Simple ↔ ауыспалы осы шақ және Present Continuous ↔ нақ осы шақ. Бұл материалда Present Simple қарастырылады; Present Continuous келесі сабақта талданады. Қалған екеуі әдетте келесі деңгейде өтеді.
Күн тәртібі мен кестеге қатысты сөйлем
Present Simple кесте бойынша немесе күнделікті режимге кіретін әрекеттерді сипаттайды.
Мысал (English)
I get up at seven o’clock.
Аудармасы (Қазақша)
Мен сағат жетіде оянамын (ұйқыдан тұрамын).
Present Simple-тегі негізгі етістіктер
to be (am / is / are)
Жекеше және көпше түрлері
| Жекеше | Көпше |
|---|---|
| I am | We are |
| You are | You are |
| He / She / It is | They are |
to do (do / does)
Жекеше және көпше түрлері
| Жекеше | Көпше |
|---|---|
| I do | We do |
| You do | You do |
| He / She / It does | They do |
Сөйлем түрлері: Affirmative, Negative, Question
Present Simple шағында сөйлемнің үш негізгі түрі бар: болымды, болымсыз және сұраулы. Төмендегі үлгілерді салыстырып көріңіз.
Болымды (Affirmative)
English
He plays.
Қазақша
Ол ойнайды.
English
We speak English.
Қазақша
Біз ағылшынша сөйлейміз.
Болымсыз (Negative)
English
He does not play.
Қазақша
Ол ойнамайды.
English
We do not speak English.
Қазақша
Біз ағылшынша сөйлемейміз.
Сұраулы (Question)
English
Does he play?
Қазақша
Ол ойнай ма?
English
Do we speak English?
Қазақша
Біз ағылшынша сөйлейміз бе?
Қысқа қорытынды
Present Simple — әдеттегі, тұрақты түрде қайталанатын әрекеттерді, дағдыларды және күн тәртібін айтуға арналған негізгі шақ. Дұрыс қолдану үшін to be және to do етістіктерінің тұлғаларын, сондай-ақ болымды/болымсыз/сұраулы құрылымдарды есте сақтаңыз.