Қазақша рефераттар

Қазақстанның шаруашылығының құрылымы

География • 8-сынып 11-сабақ Жаңа тақырып

Шаруашылықтың құрамы мен құрылымы

Бұл сабақта «шаруашылық» ұғымының мәні ашылып, жоспарлы, нарықтық және аралас экономика туралы түсінік қалыптастырылады. Қазақстан шаруашылығының салалары мен салааралық өндірістік кешендері жүйелі түрде сипатталып, экономиканың құрылымдық ерекшеліктері және еліміздің әлемдік экономикадағы орны талданады.

Сабақ түрі

Жаңа тақырып

Ұйымдастыру формасы

Фронтальді жұмыс

Әдіс-тәсілдер

Сұрақ-жауап, талдау

Құрал-жабдықтар

Қазақстанның әкімшілік-саяси картасы, интерактивті тақта

Оқу мақсаттары

Білімділік

  • «Шаруашылық» ұғымына анықтама беру.
  • Жоспарлы, нарықтық және аралас экономика туралы түсінік қалыптастыру.
  • Қазақстанның кәсіпорындары, салалары және салааралық кешендерін сипаттау.
  • Экономиканың құрылымдық ерекшеліктерін және әлемдік экономикадағы орнын анықтау.

Дамытушылық

  • Қазақстан шаруашылығын карта бойынша сипаттау арқылы білімді тереңдету.

Тәрбиелік

  • Отан туралы білімді тереңдетіп, отансүйгіштік қасиеттерді арттыру.
  • Географиялық мәдениетке баулу.

Негізгі ұғымдар

Тақырыпты меңгеру үшін төмендегі терминдермен жұмыс жүргізіледі. Олар сабақ бойындағы сұрақтарға жауап берудің тірек сөздері болады.

нарықтық экономика мемлекеттік сектор кәсіпорындар мекемелер экономика салалары салааралық өндірістік кешен өндірістік сала өндірістік емес сала экстенсивті даму интенсивті даму экономиканың тиімділігі еңбек өнімділігі өнімнің өзіндік құны жалпы ішкі өнім (ЖІӨ)

Номенклатура (карта бойынша)

Сабақ барысында картадан тауып көрсетуге және географиялық орнына қысқаша сипаттама беруге ұсынылатын нысандар:

Қазақстан
Петропавл
Павлодар
Семей
Риддер
Көкшетау
Ақтөбе
Орал
Түркістан
Тараз
Қарағанды
Астана
Алматы
Атырау

Сабақтың қысқаша құрылымы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Сабаққа дайындық

  • Оқушылармен амандасу, түгендеу.
  • Сабаққа және психологиялық тұрғыда дайындықты тексеру.

2) Үй тапсырмасын тексеру

шамамен 10–12 минут

Үйге берілген кескін карталарды тексеру.

3) Жаңа материалға көшу

  • Кіріспе бөлім жоспарын еске түсіру, оның экономика саласына қатысты маңызын нақтылау.
  • I бөлім жоспарына қысқаша шолу жасау.
  • II бөлім жоспарымен таныстыру және талдау.

4) Жаңа материалды меңгерту

Тақырыпты меңгеру барысында сыныппен бірге талқыланатын негізгі сұрақтар:

  1. 1. Жоспарлы экономика мен нарықтық экономиканың айырмашылығы қандай? Нарықтық экономиканың кемшіліктері қандай?
  2. 2. Қазіргі нарықтық экономикада қандай салалар мемлекеттің құзырында болады?
  3. 3. Неліктен Қазақстан экономикасы аралас экономика деп аталады?
  4. 4. Экономиканың салалары дегеніміз не? Қазақстан шаруашылығы қандай еңбек салаларынан тұрады?
  5. 5. Салааралық өндірістік кешеннің мағынасы мен мәнін түсіндір. Салааралық кешендердің қалыптасуына қандай факторлар әсер етті?
  6. 6. Экономиканың дамуында интенсивті және экстенсивті даму жолдарының негізгі айырмашылығы қандай? Қайсысы қазіргі жағдайда тиімді?
  7. 7. «Жалпы ішкі өнім (ЖІӨ)», «экономиканың тиімділігі», «еңбек өнімділігі», «өнімнің өзіндік құны» терминдеріне анықтама бер.
  8. 8. «Қазақстан — ірі жабдықтаушы», «Қазақстан — көлік дәлізі», «халықаралық арена» ұғымдарын түсіндіріп, олардың мәні мен маңызын аш.

5) Жаңа тақырыпты бекіту

  • 48, 49, 50, 51-суреттерді және 7–8-кестелерді талдау.
  • Қазақстанның шаруашылық құрылымына сызбанұсқа жасау тапсырмасын орындау.

6) Қорытындылау

Негізгі сұрақтар

  • Шаруашылық дегеніміз не?
  • Қазақстан экономикасы қай экономика түріне жатады?
  • Қазақстан шаруашылығының құрылымы қандай?
  • Қазақстанның әлемдік экономикадағы орны қандай?

Бағалау

Оқушылардың сабақтағы белсенділігі мен жауаптарының сапасына қарай бағаланады.

Үй тапсырмасы

  • 88-беттегі 1–3-тапсырмалар.
  • Тест сұрақтарына жауап беру.
  • Толық нұсқамен танысу.