Қазақша рефераттар

Аутотренинг формуласы

ҰБТ-ға дайындық кезінде ұстаздарға психологиялық қолдау

ҰБТ (Ұлттық бірыңғай тестілеу) — жаңа технологияларға негізделген, мектеп түлектерінің қорытынды мемлекеттік аттестациясын және колледждер мен жоғары оқу орындарына түсу емтихандарын біріктіретін, білім беру ұйымынан тәуелсіз мемлекеттік бағалау жүйесі.

ҰБТ-ның мақсаты

Білім сапасын арттыруға бағытталған оқу жетістіктерін сыртқы тәуелсіз бағалау жүйесін қалыптастыру.

Мұғалімге арналған негізгі қағидалар

  • 1

    Өз эмоцияңызға мұқият болыңыз: сабыр — оқушы үшін де тірек.

  • 2

    Оқушының білім алуына мектепте толық жағдай жасаңыз.

  • 3

    Ата-анамен тұрақты байланыста болыңыз.

  • 4

    Оқушыны шамадан тыс бақылаудың орнына, сенім артыңыз.

  • 5

    Дәрістің негізгі түйінін, логикасы мен мағынасын түсінуіне жағдай жасаңыз.

  • 6

    Орынсыз сынаудан аулақ болыңыз.

  • 7

    Басқа балалармен салыстырмаңыз.

  • 8

    Оны қандай болса, сол күйінде қабылдайтыныңызды, сенетініңізді ашық айтыңыз.

Ата-анаға кеңес

Күн тәртібі мен демалыс

  • Баланың дайындық режимін қадағалаңыз.
  • Дайындық арасында міндетті түрде демалыс болсын.

Денсаулық және орта

  • Дұрыс тамақтану мен жеткілікті ұйқыны қамтамасыз етіңіз.
  • Сабаққа дайындалатын орнының жайлы әрі тыныш болуына мән беріңіз.

Кері байланыс

  • Тесттен кейін мұғалімімен қателер бойынша жұмыс жасаған-жасамағанын сұраңыз.
  • Пән мұғалімімен және сынып жетекшісімен әр тест нәтижесін талқылап отырыңыз.

Нәтиже емес, процесс

  • Тест ұпайына ғана байланып қалмай, кеткен қателерге көңіл бөліңіз.
  • Қателікті «сәтсіздік» емес, «өсу нүктесі» ретінде қабылдауға көмектесіңіз.

Оқушы мен мұғалім арасындағы келіспеушілікті шешу жолдары

  1. Қақтығыс туындаса, жағдайды ушықтырмай, тәрбие жұмысын жүйелі жалғастырыңыз.
  2. Оқушымен жеке сөйлесуге уақыт табыңыз.
  3. Қиындықтан шығудың тиімді жолдарын бірге ойластырыңыз.
  4. Баланың арына тимеңіз, оның жағдайын түсінуге тырысыңыз.
  5. Әңгіме барысында қорлауға, кемітуге, дауысты көтеруге жол бермеңіз.
  6. Оқушыға оны түсінетініңізді сездіріңіз.
  7. Жаза ретінде бағаны төмендетпеңіз.
  8. Оқиғаны құпия сақтаңыз: сыртынан сөз айту сенімді жоғалтып, араны алшақтатады.
  9. Жүрек жылуын аямаңыз: жиі атымен атап, жылы қарым-қатынас орнатыңыз.

Мұғалімдерге арналған психологиялық кеңестер

Сабақ пен дайындықты ұйымдастыру

  • Тест сұрақтарын көбірек дайындаңыз.
  • Есте сақтауға арналған тапсырмалар беріңіз.
  • Оқудағы жетістіктерін тұрақты түрде мадақтап отырыңыз.

Қолдау және мотивация

ҰБТ алдында оқушыларға қолдау көрсетіңіз, жылы сөз айтыңыз:

«Сенің қолыңнан бәрі келеді.»

Ізгі тілектер білдіріңіз:

«ҰБТ-ны жақсы тапсыруларыңа тілектеспін. Мен сендерге сенемін!»

Үрейді азайту тәсілдері

  • Аутотренингті қолдануды үйреніңіз.
  • Оқушыларға терең тыныс алуды ұсыныңыз.
  • ҰБТ тапсыру техникасымен таныстырыңыз: әр сұрақтың мағынасын түсініп, логикалық ойлау арқылы жауап табуға болады.
  • ҰБТ алдында ең алдымен өзіңіз сабыр сақтаңыз.

Нәтижеге реакция

  • Байқау тестілерінің нәтижесі төмен болса, ұрыспаңыз; сабырмен түсіндіріңіз.
  • ҰБТ нәтижесі төмен болса, «Қай жерден қателестім?» деп талдау жасаңыз және келесі қадамды жоспарлаңыз.

«Үш Қ» заңы

Бірінші Қ: Жағдайды құрметтеңіз

Жағдайдың барлық оң және теріс жақтарын қабылдаңыз. ҰБТ — білім беру кеңістігіндегі жаңа шындық, оны жоққа шығару мүмкін емес. Жағымсыз эмоцияларға берілмей, күш-жігерді жағдайдың оң тұстарына бағыттаңыз.

Екінші Қ: Жасөспірімді құрметтеңіз

Оның өзін-өзі бағасын көтеріңіз, өз күші мен қабілетіне сенімін нығайтыңыз. Артық мақтаудан қорықпаңыз, ал артық мін тағу мен орынсыз сынаудан сақ болыңыз.

Үшінші Қ: Қамқор болыңыз

Жасөспірімнің көңіл күйі мен мінез-құлқындағы өзгерістерді дер кезінде байқаңыз. Физикалық және психологиялық ресурстарын шамадан тыс жүктемей, қиындықты жеңуге көмектесіңіз.

ҰБТ ұғымын есте сақтаудың қарапайым формуласы

Ұ

Ұжымдастық, ұқыптылық

Б

Бірлік, бағалау, бақылау

Т

Талант, талап, тәжірибе

Жаттығу: аутотренинг формуласы

Нұсқау

  1. Көзіңізді жұмып, ыңғайланып отырыңыз.
  2. Арқаңызды тік ұстаңыз, алақандарыңызды тізеңізге қойыңыз.
  3. Ойыңызды «Мен сабырлымын» формуласына жинақтаңыз.
  4. «Менің оң қолым ауыр» деп ойша 5–6 рет қайталаңыз.
  5. Қайтадан «Мен сабырлымын» формуласына ойыңызды жинақтаңыз.
  6. «Менің сол қолым ауыр» деп ойша 5–6 рет қайталаңыз.
  7. Соңында мына формуланы ойша қайталаңыз: «Мен сабырлымын. Мен дайынмын. Мен жинақымын. Мен өзіме сенімдімін!»
  8. Денеңізді қалпына келтіру үшін жұдырығыңызды түйіп, бірнеше рет терең тыныс алыңыз.