Қазақша рефераттар

Тері гигиенасы

Тері құрылысы, маңызы және аурулары. Гигиена

Ғылым адам санасына болмысы бөлек, ерекше ұғымдарды орнықтыру арқылы ғана ұялайды. Тері — адам ағзасының сыртқы жабыны ғана емес, ол қорғаныс, жылу реттеу және сезімталдық қызметтерін атқаратын күрделі мүше.

Сабақтың мақсаты

  • Білімділік

    Терінің маңызы мен құрылысын, терідегі түктер мен шаштың ерекшеліктерін түсіндіру; теріде кездесетін аурулар, олардың түрлері және ұлттық емдеу тәсілдері туралы мағлұмат беру.

  • Дамытушылық

    Оқушыларды салауатты өмір салтын қалыптастыруға, денсаулық сақтау мәселелері бойынша ізденуге, пікір айтуға және ой өрісін кеңейтуге ынталандыру.

  • Тәрбиелік

    Кез келген аурудың емі бар екенін ұғындыру; ұлттық емдеу тәсілдерінің маңызын түсіндіру; гигиеналық талаптарды қатаң сақтауға, тазалыққа, имандылыққа және адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың ұйымдастырылуы

Сабақтың түрі
Ұжымдық оқыту
Жұмыс формалары
Жеке, жұптық, құрамы ауыспалы жұптар, топтық
Қолданылатын әдістер
Түсіндіру, ойландыру, жаттықтыру, баяндау, әңгімелеу
Көрнекіліктер
Тері құрылысы көрсетілген муляж, тері аурулары туралы кестелер, слайдтар, қосымша деректер, көрмелік материалдар, ылғалды препараттар (бунақденелілер).

Пәнаралық байланыс

  • Медицина

    Күйік, үсік сияқты жағдайларда қолданылатын дәрі-дәрмектер және алғашқы көмек.

  • Химия

    Теріні ыстықтан, оттан және химиялық заттардан (қышқыл, сілті, улы заттар) қорғау.

  • Экология

    Жерден шығатын ыстық суды шипа ретінде пайдалану және мұндай табиғи нысандарды қорғау, күтім жасау.

  • Тарих

    Ауыл ақсақалдарынан шипалы батпақтың тарихы туралы дерек жинау.

  • География

    Ұлттық емдеу тәсілдерінде қолданылатын су көздері мен аймақтар туралы мәлімет беру.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру

  • Сабаққа бағыттау
  • Оқу құралдарын тексеру
  • Топқа бөліп отырғызу

II. Негізгі кезең

Өткенді жинақтап, жаңа тақырыпты меңгеруге көшеміз. Бүгін құрамды ауыстырып, топтық жұмыс арқылы білімімізді ортаға салып, талдап, қорытынды жасаймыз.

Қайталау сұрақтары

  1. 1 Қандай жүйелермен таныстық?
  2. 2 Өмір — қозғалыс. Жеңіл әрі еркін қозғалуымызға не мүмкіндік береді?
  3. 3 Барлық ағзалардың тері құрылысы бірдей ме?
  4. 4 Терінің маңызы, құрылысы және қызметі қандай?

1-топ: Тері маңызы мен құрылысы

  • Терінің маңызы
  • Терінің құрылысы
  • Терінің мүйізделген қабаты

2-топ: Тері аурулары

  • Жылу реттеудегі терінің маңызы
  • Тері аурулары және пайда болу себептері
  • Күйік пен үсікте көрсетілетін алғашқы жәрдем

3-топ: Тері гигиенасы

  • Терлеудің ағза үшін маңызы
  • Теріні неліктен таза ұстау керек?
  • Шаш, тырнақ, киім және аяқ киім гигиенасы

«Жанға шипа, дертке дауа»

Теріге қатысты ұлттық емдеу тәсілдерінің үлгілері:

Шиқан

Пиязды отқа пісіріп, жылы күйінде шиқанның үстіне байлайды.

Шаш күтімі

Шаш көп түссе, ақ ешкінің сүтімен жуады.

Сүйел

Малдың жүнінен есілген жіпті өртеп, күлін суға араластырып, сол сумен жуады.

Жара мен күйік

Жараны қайың қабығымен сүртеді; ал терінің бөрітуі мен күйікке асқабақ ұлпасын компресс ретінде басады.

Ескерту: Бұл тәсілдер халық тәжірибесінен алынған. Қауіпті белгілер (қатты ісіну, іріңнің таралуы, қызудың көтерілуі, күйіктің ауыр түрлері) байқалса, міндетті түрде медицина қызметкеріне жүгіну қажет.

Қорытынды: тері — жылу реттейтін мүше

Адам дене қызуы әдетте бірқалыпты болады. Тыныққанда да, жұмыс істегенде де дене қызуы көбіне +37°C шамасында сақталады. Ағзада жылу үздіксіз өндіріледі, ал артық жылу тері арқылы және тыныс шығару кезінде сыртқы ортаға бөлінеді.

Тері ауруларынан мысал

Күбіртке

Саусақтағы тырнақ түбінің іріңдеп қабынуы. Көбіне жарақаттан кейін пайда болады: жараланған саусаққа микроб түссе, іріңдеп, ауырсыну күшейеді. Асқынған жағдайда қабыну сүйек пен буынға дейін таралуы мүмкін.

Терінің әртүрлі сыртқы әсерлерге ұшырауынан көптеген аурулар туындайды. Теріні зерттейтін ғылым дерматология (грекше dermatos — тері, logos — ғылым, ілім) деп аталады.

Сезімталдық және рецепторлар

Терінің әр қабатында орналасқан рецепторлар суықты, ыстықты, қысымды және басқа да әсерлерді сезеді. Бұл қасиет адамның қауіптен сақтануына және сыртқы ортаға бейімделуіне көмектеседі.

Ой-түйін

  • Тері — денеміздің сыртқы жабыны.
  • Тері үш қабаттан тұрады: сыртқы қабат, ішкі қабат, шел (теріасты қабаты).
  • Күтім дұрыс болмаса, түрлі аурулар туындайды: күбіртке, шиқан, күйік, үсік, бөртпе.
  • Тері гигиенасын қатаң сақтау қажет.
  • Рецепторлар суық, ыстық, қысым сияқты әсерлерді сезеді.

Бағалау

Сабақ соңында оқушылар бағалау парағын толтырып, топтық және жеке жұмыс нәтижелері бойынша қорытынды баға шығарылады.