Қазақша рефераттар

Ауа қысымын өлшейтін аспап

Үздік географиялық танымдық сайыс

Бұл танымдық сайыс оқушылардың география пәніне қызығушылығын арттырып, білімін бекітуге және ойлау мәдениетін дамытуға бағытталған. Сайыс кезеңдері әртүрлі тапсырмалар арқылы жылдамдықты, зеректік пен тапқырлықты талап етеді.

Мақсаты

  • География пәніне қызығушылық ояту, пәнді меңгеруді тереңдету және білімді тексеру арқылы нығайту.
  • Ойлау, есте сақтау, танымдық қабілет пен дағдыларды дамыту, зейінді кеңейту.
  • Адамгершілікке, еңбекқорлыққа баулу; Отанды, елді сүюге тәрбиелеу.

Міндеті

Оқушылардың білімдері мен біліктерін тексеру, алған білімдерін тереңдету және қолдана білуін дамыту.

Көрнекілігі

  • Жарты шарлардың физикалық картасы
  • Глобус
  • Кескін карталар
  • Слайд материалдары

Сайыс барысы

I. Ұйымдастыру

Қатысушыларды шақыру, ережелер мен бағдарламамен таныстыру.

II. «Кім жылдам?»

10 сұрақ, әр дұрыс жауап — 5 ұпай. Бірінші болып қол көтерген оқушы жауап береді.

III. Ой толғаныс

Жұмбақ шешу арқылы логика мен дүниетанымды шыңдау.

IV. Полиглот

Терминдерді бірнеше тілде сәйкестендіру.

V. «Тамаша тоғыздық»

Негізгі ұғымдар мен анықтамаларды бекіту.

VI. Картамен жұмыс

Физикалық картадан берілген нысандарды табу.

VII. Қорытынды бөлім

Нәтижені шығару, жеңімпаздарды марапаттау.

Тек сәттілік тілейміз! Сайысқа қатысып, өзіңізді сынаңыз. Мықты болсаң, қиындыққа қайыспа. Оқу керек, білім керек қашанда; білім болмаса, сайыс та мәнін жоғалтады.

II кезең: «Кім жылдам?»

Ойын шарты: 10 сұрақ қойылады. Әр дұрыс жауап 5 ұпай. Бұл кезең жылдамдықты талап етеді: сұраққа бірінші болып қол көтерген оқушы жауап береді.

  1. 1. Экватордың ұзындығы — 40 000 км.
  2. 2. Ауа қысымын өлшейтін аспап — барометр.
  3. 3. Жер сілкінісін зерттейтін ғылым — сейсмология.
  4. 4. «Масштаб» сөзі неміс тілінен аударғанда — өлшеуіш таяқ.
  5. 5. Бағытын тәулігіне екі рет өзгертетін жағалау желі — бриз.
  1. 6. Ауаның жер бетіне және ондағы заттарға түсіретін салмағы — атмосфералық қысым.
  2. 7. Ауаның 78 пайызы — азот.
  3. 8. Ауа ең көп шоғырланған, атмосфераның ең төменгі қабаты — тропосфера.
  4. 9. Сыртқы күш әсерінен тау жыныстарының өзгеруі — үгілу.
  5. 10. Алғашқы барометрді ойлап тапқан итальян физигі — Торричелли.

III кезең: Ой толғаныс (жұмбақ шешу)

Бұл бөлімде оқушылар жұмбақтардың жауабын тауып, ұғымдарды еске түсіреді.

1-жұмбақ

Қаласы бар, үйі жоқ.
Өзені бар, суы жоқ.
Орманы бар, түбі жоқ.
Бақшасы бар, гүлі жоқ.

Жауабы: карта

2-жұмбақ

Ешбір тіреусіз күмбез,
Ешбір сүйеусіз күмбез.
Ешкім көтере алмайды,
Ешкім төңкере алмайды.

Жауабы: аспан

3-жұмбақ

Жер бетінің кескінін
Түрлі түспен көрсеткен.
Өзі құрметті болса да,
Тиіпті орын ең шеттен.

Жауабы: шартты белгі

4-жұмбақ

Жалғыз бағыт біледі,
Бұрағаныңа көнбейді.
Жол көрсетіп береді,
Өзі бірақ көрмейді.

Жауабы: тұсбағдар

5-жұмбақ

Бар ма, жоқ па — оны анық білмейміз.
Ол жоқ жерде өмір сүріп жүрмейміз.

Жауабы: ауа

6-жұмбақ

Бір зат дүниеде құшағы кең,
Ұшқан құс, жүгірген аң — бәріне тең.
Адамзат пен жан-жануар арасында
Мәңгілік өсіп-өніп өмір сүрген.

Жауабы: жер

IV кезең: Полиглот

Берілген сөздерді қазақша, орысша және ағылшынша сәйкестендіріңіз.

Сөздер кестесі

Қазақша Орысша Ағылшынша
қыс зима winter
ағаш дерево tree
тау гора mountain
көл озеро lake
аспан небо sky
күн солнце sun
су вода water
мұхит океан ocean
жаңбыр дождь rain
жер земля land

V кезең: «Тамаша тоғыздық»

Географияның негізгі ұғымдарын нақты анықтамаларымен сәйкестендіріп, мағынасын түсіндіріңіз.

Анықтамалар

Конденсация
Белгілі бір жағдайда су буының сұйық күйге айналуы.
Муссон
Қыста құрлықтан теңізге, жазда теңізден құрлыққа қарай соғатын тұрақты жел.
Климат
Белгілі бір жерге тән ауа райының көпжылдық орташа жағдайы.
Бриз
Құрлық пен судың әртүрлі жылынуына байланысты бағытын тәулігіне екі рет өзгертетін жағалау желі.

Анықтамалар (жалғасы)

Тау
Жазықтардан оқшау көтеріліп тұрған, беткейлері тік келген жер бедерінің биік бөлігі.
Магма
Жер қойнауында жоғары температура мен үлкен қысымда түзілетін, газға бай балқыған отты қоймалжың зат.
Желбағар
Желдің бағыты мен (мүмкін болса) жылдамдығын анықтауға арналған құрал.
Термометр
Ауа температурасын өлшейтін құрал.

VI кезең: Картамен жұмыс

Берілген географиялық нысандарды жарты шарлардың физикалық картасынан табыңыз:

  • Тегеран
  • Дели
  • Пекин
  • Астана

Қорытынды бөлім: Марапаттау

Нәтижелер шығарылып, қатысушылардың белсенділігі мен білім деңгейі бағаланады. Жеңімпаздар марапатталады.

Ғылымның сырын ұғынып,
Білім шыңына шығыңыздар.
Дарындылық пен тапқырлық
Сіздерді географияның қыр-сырына жетелейді.