Бидайдың жемісіне қара
Сабақтың мазмұны
Бұл сабақ астық тұқымдастар тақырыбына арналған: гүл мен жеміс құрылысының ерекшеліктері, тіршілік формалары, жабайы өсетін, мәдени және дәрілік түрлер, сондай-ақ олардың халық шаруашылығындағы маңызы.
Зертханалық жұмыс №29
Астық тұқымдасы өсімдіктерінің гүлі мен жемісінің құрылысы.
Ізденіс тапсырмасы
Интернеттен астық тұқымдас өсімдіктер туралы сенімді ақпарат көздерін тауып, қысқаша қорытынды жасаңыз.
Дереккөздер
- 7-сыныпқа арналған биология оқулығы (Қ. Қайым).
- «Биологияны оқыту әдістемесі».
Сабақтың мақсаты мен міндеттері
Сабақтың мақсаты
Астық тұқымдас өсімдіктердің гүлі мен жемісінің құрылысы туралы түсінік қалыптастыру және зертханалық бақылау арқылы ерекшеліктерін анықтау.
Сабақтың түрі
Аралас сабақ.
Әдіс-тәсілдер
- Жеке және топтық жұмыс
- Сұрақ-жауап
- Қорытындылау және талдау
- Бағалау
Міндеттер
- Астық тұқымдас өсімдіктердің өкілдерімен таныстыру.
- Гүл мен жеміс құрылысын талдау және негізгі белгілерін ажырату.
- Мәдени, дәрілік және жабайы түрлерді салыстырып, маңызын түсіндіру.
- Теориялық білімді тәжірибеде қолдануға үйрету.
- Топтық жұмыс арқылы пікір алмасып, білімді бекіту.
АКТ және көрнекілік
- Интерактивті тақта
- Стикерлер, маркерлер
- Флипчарттар, плакаттар
- Суреттер
Күтілетін нәтижелер
- Астық тұқымдастардың түрлері мен құрылымдық белгілерін ажыратады.
- Зертханалық жұмыс арқылы гүл мен жеміс құрылысына сипаттама береді.
- Халық шаруашылығындағы маңызын түсіндіреді.
- Дәрілік, мәдени және жабайы түрлерді ажыратады.
- Бір-біріне сұрақ қойып, жауапты нақтылайды және қайта бағыттайды.
- Қорытынды жасап, өз пікірін дәлелдеп айтады.
Сабақтың кезеңдері
Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу.
- Сабаққа дайындығын тексеру.
- Оқушылардың күтілетін бағасын стикерге жаздырып, партасының астына жапсыру.
Үй жұмысын тексеру (тест)
1) Пияз гүлінің формуласын тап:
- a) Гс3+3 А3+3 Ж(3)
- б) Гс(3+3) А3+3 Ж(3)
- г) Гс6 А3 Ж1
2) Пияз туыстастар қай класқа жатады?
- a) Қосжарнақты
- б) Даражарнақты
- г) Жекежарнақты
3) Жуа тұқымдас өсімдіктердің жемісі:
- a) Жидек
- б) Қауашақ
- г) Тұқымша
4) Пияз туыстастардың гүлшоғыры:
- a) Күрделі шатыр
- б) Жай шатыр
- г) Жай масақ
5) Пияз бен сарымсақта болатын ұшпа зат:
- a) Полисахарид
- б) Фотокцид
- г) Фитонцид
6) Басты пияздың қабыршағы қалай аталады?
- a) Бүршік
- б) Түбіртек
- г) Тілше
7) Сарымсақтың пиязшығы неден құралады?
- a) Бүршік
- б) Қысқарған сабақ
- г) Тілше
Жаңа сабақ
Миға шабуыл
Сұрақ: Бағалы азықтық өсімдіктерге қандай өсімдіктер жатады? Олардың маңызы туралы не білеміз?
Білу (презентация арқылы)
1 қап ұннан шамамен 235 бөлке нан шығады. Бір нанның орташа салмағы — 600 г.
Ойлануға тапсырма: Егер бір адам күніне орта есеппен 300 г нан жесе, Қазақстан халқы 15 млн болған жағдайда, бір күнде қанша нан тұтынылады?
«Молекула» ойыны арқылы оқушылар 4 топқа бөлінеді.
Түсіну (постермен жұмыс)
Слайдтағы суреттер бойынша топтар бидай, күріш, бамбук, жүгері тақырыптарын бөлісіп алады. Әр топ постер құрып, негізгі белгілерін түсіндіріп, сыныпқа баяндап береді.
№29 зертханалық жұмыс
Тақырыбы
Астық тұқымдас өсімдіктердің гүлдері мен жемістерінің құрылысы.
Мақсаты
Астық тұқымдас өсімдіктер гүлдерінің өзіне тән құрылымдық ерекшеліктерін және жемісінің түрін анықтау.
Құрал-жабдықтар
- Ұлғайтқыш әйнек
- Бидай дәнегі
- Бидай масақшалары
Жұмыс барысы
- Астық тұқымдасына жататын өсімдіктерді еске түсіріп, қысқаша сипаттаңыз.
- Бидайдың гүлшоғырын бақылаңыз. Ол қалай аталады?
- Масақтағы масақшалардың санын есептеңіз.
- Гүлшоғырынан бір гүлді алып, гүлді жауып тұрған қабыршақтарды табыңыз: саны қанша, атауы қандай?
- Гүлдегі аталық пен аналықты бөліп алып, санын анықтаңыз.
- Аналықты тауып, тозаңдану ерекшелігін бақылаңыз.
- Бидай жемісін қарап, оның қалай аталатынын анықтаңыз.
Тапсырмалар
1-тапсырма: Тән белгілерді таңдаңыз
Астық тұқымдастарға тән белгілерді тауып, белгілеңіз:
- Шөптекті өсімдік
- Тіршілік формасы — ағаштар және бұталар
- Жапырақтары доға жүйкелі
- Жапырақтары қынап түзеді (түтікше сияқты оралып өседі)
- Жемісі — дәнек
- Жемісі — тұқымша
- Гүлшоғыры — себетгүл
- Гүлшоғыры — сыпыртқыгүл немесе масақ
- Сабағы — бунақты сабансабақ
- Гүлдері — тілшелі және түтікшелі
2-тапсырма: Өсімдіктерді сәйкестендіру
Берілген өсімдіктерді тиісті топтарымен сәйкестендіріңіз.
Азықтық өсімдіктер
- Күріш
- Бидай
Малазықтық өсімдіктер
- Тары
- Бетеге
Құрылыс материалы және қағаз өндірісі
- Бамбук
- Қамыс
Сыпырғыш жасауға қажет өсімдік
- Құмай
- Арпабас
Зиянды арамшөптер
- Бидайық
- Қара сұлы
Ескерту: Кейбір атаулардың қолданылуы өңірлік ерекшеліктерге байланысты өзгеруі мүмкін. Сәйкестендіруді оқулықтағы анықтамалармен нақтылаңыз.