Қазақша рефераттар

Сабақты қорытындылау. Үйге тапсырма

7-сынып. «Қозғалыс» тарауы бойынша сабақтар топтамасы

Бұл жоспар 7-сыныпқа арналған «Қозғалыс» тақырыбын кезең-кезеңімен меңгертуге бағытталған: лекция, деңгейлік тапсырмалар, есептер шығару, ойын форматтары, тест және қорытынды қайталау. Негізгі назар — оқушының өз деңгейіне сай жұмыс істеуі, өзара бағалау мен шығармашылық ойлауды дамыту.

Форматтар

Лекция · Топтық жұмыс · Ойын · Тест

Негізгі дағдылар

Талдау · Бағалау · Формула · График

Бағалау

Өзін-өзі · Өзара · Мұғалім бағасы

Құралдар

Бағалау парағы · Тапсырма парақтары

1-сабақ: Лекция

Тақырыптың негізгі ұғымдары түсіндіріледі, мысалдар арқылы «қозғалыс», «жол», «орын ауыстыру», «жылдамдық», «уақыт» сияқты шамалардың мағынасы нақтыланады.

Күтілетін нәтиже

  • Оқушы қозғалысқа қатысты негізгі анықтамаларды айтады.
  • Формулаларды қолданудың мәнін түсінеді.
  • Графиктерді оқуға дайындық қалыптасады.

2-сабақ: «Жеке–топтық жұмыс» ойыны

Оқушылар өз деңгейін таңдап, тапсырмаларды орындайды. Жұмыс барысында өзара сұрақ қою, жауапты үлгімен салыстыру және бағалау дағдылары қалыптасады.

I деңгей

Тақырып бойынша алынған ақпаратты өз сөзімен жеткізу.

II деңгей

Ақпаратты талдау, себеп-салдарлық байланыстарды көрсету.

III деңгей

Шығармашылық тапсырма: ақпаратты бағалау және өз пікірін дәлелдеу.

Ойынның тәртібі

  1. Әр оқушы өз деңгейіне сәйкес тапсырма алады.
  2. III деңгейді таңдаған оқушылар бөлек отырып, 10 минут жұмыс істейді.
  3. I және II деңгейдегі оқушылар бір-біріне сұрақ қойып, жауап береді.
  4. I және II деңгей тапсырмаларын орындағандар жауап үлгілерімен салыстырып, бір-бірін бағалайды.
  5. III деңгей тапсырмасының бағасын мұғалім қояды.

Қажетті құрал-жабдықтар

  • Бағалау парағы
  • Үш күрделілік деңгейіндегі тапсырмалар жазылған парақ

Бағалауда әділдік үшін жауап үлгілері және нақты критерийлер қолданылады.

3-сабақ: Деңгейлік тапсырмаларды жазбаша орындау

Әр оқушы үш деңгей тапсырмасы бар парақ алады. Оқушы дайын жауаппен тексеріп, өзін-өзі бағалау арқылы келесі деңгейге өтеді. Қалаған деңгейден бастауға немесе кез келген деңгейді таңдауға құқылы.

Орындау шарты

  1. Жазба жұмысына әр оқушы үш деңгей тапсырмасы бар парақ алады.
  2. Дайын жауап арқылы өз тапсырмасын тексереді.
  3. Өзін бағалағаннан кейін 2-тапсырмаға көшеді.
  4. Қайтадан өзін-өзі бағалап, 3-тапсырманы орындайды.
  5. Оқушы кез келген деңгей тапсырмаларын орындауға құқылы.

Бағалау критерийлері

«5»

Жұмыс қате жібермей орындалған.

«4»

Елеусіз қателер жіберілген (саны алдын ала нақты көрсетіледі).

«3»

Қателер бар (қателердің түрі мен сипаты көрсетіліп, түсіндірме беріледі).

4–5-сабақтар: Есептер шығару

Оқулықтан 7, 8, 9-жаттығулар орындалады. Қосымша тапсырмалар арқылы графиктерді оқу және қозғалыс теңдеуін құрастыру дағдылары тереңдетіледі.

Қосымша тапсырма 1

Спидометр шкаласының бір бөлік құны қандай?

Қосымша тапсырма 2

Берілген график x(t) тәуелділігін сипаттайды. Осы графикті v(t) тәуелділігі түрінде салыңдар.

Қосымша тапсырма 3

Екі дененің қозғалыс графиктері берілген. x(t) теңдеуін жазыңдар. Графиктердің координата осьтерімен қиылысу нүктелері нені білдіреді?

6-сабақ: «Брейн-ринг» ойыны

Сабақ жарыс түрінде өтеді: топтар тапсырмаларға жылдам әрі дәл жауап береді. Дұрыс және толық жауап фишкамен бағаланады.

Ойынның шарты

  1. Сыныпты топтарға бөлу.
  2. Әр топқа нөмір жазылған жетон тарату.
  3. Сілтеме бойынша деңгейлік тапсырмаларға жауап беру.
  4. Жауабы толық ойыншыға 1 фишка, толық болмаса толықтырған оқушыға 0,5 фишка беру.

Құрал-жабдықтар

  • Нөмірлі жетондар
  • Билеттер орналасқан шеңбер
  • Фишкалар

7-сабақ: Тест тапсырмалары

Тест сұрақтары негізгі анықтамалар мен есептеу дағдыларын тексереді. Төменде үлгі сұрақтар берілген.

1) Механикалық қозғалыс деп нені атаймыз?

  • A) Денелердің қозғалуы.
  • B) Бір нүктеден екі автомобильдің қозғалуы.
  • C) Түзу сызықпен қозғалатын дене.
  • D) Дененің жүріп өткен жолы.
  • E) Дененің басқа денемен салыстырғандағы жүріп өткен жолы.

2) Қашықтық және жылдамдық

Екі қаланың арақашықтығы 3200 км. Жүрдек пойыз бірқалыпты қозғалып, осы қашықтықты 64 сағатта жүріп өтті. Пойыздың жылдамдығы қандай?

  • A) 5 км/сағ
  • B) 200 м/с
  • C) 300 м/с
  • D) 50 000 м/сағ
  • E) 50 км/сағ

3) Қайсысы физикалық құбылыстарға жатады?

  • A) Ай
  • B) Үстел
  • C) Пластмасса
  • E) Су

4) Табиғаттағы өзгерістерді қалай атайды?

  • A) Физикалық құбылыстар
  • B) Электр құбылыстары
  • C) Табиғат құбылыстары
  • E) Жарық құбылыстары

5) Аспан денелерінің пайда болуы мен дамуын зерттейтін ғылым

  • A) Космология
  • B) Космогония
  • C) Космонавтика
  • E) Астрофизика

8-сабақ: «Қозғалыс» тарауын қайталау (қорытынды сабақ)

Мақсаты

Білімділік: тарау бойынша негізгі ұғымдарды қайталау, тірек-конспект арқылы білімді қорытындылау.

Дамытушылық: пәнге қызығушылықты арттыру, практикалық шеберлікті дамыту.

Тәрбиелік: ұқыптылыққа, еңбекке, топтық жұмысқа тәрбиелеу.

Сабақ сипаттамасы

  • Түрі: қорытындылау, білімді жинақтау
  • Әдісі: сұрақ–жауап
  • Көрнекілік: сызбалар, аспаптар, формулалар

Сабақ барысы

  1. Ұйымдастыру кезеңі.
  2. Негізгі бөлім:
    • Өткен материалды қайталау
    • Топпен жұмыс
    • Формула құрастыру
    • Оқушылардың шығармашылық жұмысы
    • Электрондық оқулықпен жұмыс
  3. Сабақты қорытындылау.
  4. Үй тапсырмасы.
  5. Бағалау.

1-тапсырма: Қайталау сұрақтары

Әр топ тарау бойынша қайталауды құрылымдық сызба арқылы орындайды.

  1. Санақ денесі деген не?
  2. Планеталардың қозғалысын қалай бақылауға болады?
  3. Эклиптика деп нені айтады?
  4. Қазіргі кездегі Күн жүйесінің құрылысы қандай?
  5. Егер денеге ешнәрсе әсер етпесе, ол қандай күйде болады?
  6. Коперник аспан шырақтарының қозғалысын қалай түсіндірді?
  7. Жылдам келе жатқан көліктің алдынан кесе-көлденең өту неліктен қауіпті?
  8. Биіктен секіріп түскенде адам тізесін неге сәл бүгеді?
  9. Орын ауыстыру деп нені айтады?
  10. Көлік оңға немесе солға бұрылғанда жолаушы қай жаққа «ауытқып» сезінеді?
  11. Бірқалыпты және бірқалыпты емес қозғалыс дегеніміз не?
  12. Балғаны саптағанда қандай құбылыс пайдаланылады?

2-тапсырма: Топтық деңгейлік есептер

1-топ

I деңгей

Реактивті ұшақ 20 секундта 8 км ұшады, ал дыбыс 4 секундта 1320 м таралады. Екеуінің жылдамдықтарын салыстырыңдар: қайсысы үлкен және қанша есе?

II деңгей

Аквариум қабырғаларын тазарту үшін салынған ұлу сейсенбі 16:30-дан бейсенбі 09:00-ге дейін қабырға бойымен 42 см жүрді. Ұлудың орташа жылдамдығын табыңдар.

III деңгей

36 км/сағ жылдамдықпен қозғалып келе жатқан пойыз вагонына перпендикуляр бағытта оқ тиіп, вагонды тесіп өтті. Қарама-қарсы қабырғалардағы саңылаулар 3 см-ге ығысқан. Вагон ені 2,7 м болса, оқтың жылдамдығын табыңдар.

2-топ

I деңгей

Жаяу адам 20 секундта 30 м, келесі 40 секундта 58 м, одан кейін 30 секундта 45 м жүрді. Осы жолдағы орташа жылдамдықты табыңдар.

II деңгей

Графикте 32 км/сағ жылдамдық 12 см бағытталған кесіндімен (вектормен) кескінделген. Сол масштабпен 5 м/с жылдамдықты кескіндеңдер.

III деңгей

Ертіс өзенімен жүк таситын теплоход ағысымен 600 км/тәулік, ал ағысқа қарсы 336 км/тәулік жылдамдықпен жүреді. Өзен ағысының жылдамдығын табыңдар.

3-тапсырма: Формула құрастыру

Ортаға екі топқа ортақ бірнеше физикалық шама беріледі. Қай топ осы шамалардан көбірек формула құрастырса — сол топ жеңеді.

Берілетін шамалар

  • Жылдамдық
  • Уақыт
  • Орташа жылдамдық
  • Уақыт (орташа жылдамдыққа қатысты)
  • Жүрілген жол
  • Орын ауыстыру
  • Қозғалыс заңы

Нәтиже

Формулаларды дұрыс жазу, шамалардың өлшем бірліктерін сәйкестендіру және қай формула қай жағдайда қолданылатынын түсіндіру.

4-тапсырма: Шығармашылық жұмыс

1-топ

Глобусты пайдаланып таң, күндіз, кеш және түн мезгілдерінің қалай ауысатынын көрсетіңдер.

2-топ

Жұлдызды картадан зодиактың 12 шоқжұлдызын табыңдар.

5-тапсырма: Электрондық оқулықпен жұмыс

Электрондық оқулықта көрсетілген құбылыстарға сүйеніп, сұрақтарға жауап беріңдер.

1-топ

Лифт кенет көтерілгенде немесе кілт төмен түскенде жүрек шымырлап, бас айналғандай болатын себебі неде?

2-топ

Желдеткіш ток көзінен ажыратылғаннан кейін неге біраз уақыт айналып тұрады?

Қорытынды бөлім

  • Сабақты қорытындылау
  • Бағалау
  • Сәйкестік тест (қорытынды тексеру)