Бетпақ әйел - байының байы
Қадыр ағамыздың әйел туралы айтқан тәмсілдері
Төмендегі ой-түйіндер — әйел мен ердің мінезі, отбасындағы тепе-теңдік, қызғаныш, сабыр, ақыл, сұлулық секілді тақырыптарды әзіл мен ащы шындық аралас жеткізетін нақыл сөздер. Мәтін тілдік тұрғыдан өңделіп, мағынасы сақталды.
Тепе-теңдік пен сыйластық
Әйел аттың ерінен биік, өз ерінен аласа болуы керек.
Ердің еңсесі биік, қыздың өкшесі биік.
Жақсы әйел өз үйінде әрі ханым, әрі күң.
Әйелсіз күн көру мүмкін емес, бірақ күнің — күн емес.
Ақыл, сұлулық, таңдаудың салмағы
Әйелдің ақылдысы — сенде, әдемісі — құрдасыңда болғаны дұрыс.
Өзі туралы тым үлкен ойлайтын қыз үйінде отырып-ақ қартаяды.
Әйелді ғашық болып ал, көзіңді ашып тұрып ал.
Қыз таңдама, ене таңда!
Қыздың қызыл юбка кигені — күйеуге дайын болғаны.
Мінез, қызғаныш, үндестік
Еркек — көрсеқызар, әйел — қызғаншақ. Қашан табысар екенбіз?
Соқыр еркек пен мылқау әйелдің үйінде ұрыс болмайды.
Әйел тілі ащы, еркектің жұдырығы жаман.
Ашулы әйел айдаһардан да бетер.
Ерте тұратын еріншек жоқ, байын қызғанбайтын келіншек жоқ.
Үй ішінің тыныштығы мен тіршілігі
Жуас жігіт әйел таппайды, әйел оны табады.
Байсыз әйел — байлаусыз қашар.
Кедейде тоқал болмайды.
Екі әйел бар үйде еден жуылмайды.
Тоқал үйге кіріп келе жатқанда, тыныштық үйден шығып бара жатады.
Қулық, күш, және өмірдің ащы қалжыңы
Әйелдің сүйкімділігі — қылығында, күш-қуаты — қулығында.
Күйеуі сабайтындай күші болса, әйел қулыққа бармас еді.
Қазымыр қатынның күйеуі ерте қартаяды.
Бір әйелдің көтерген жүгін екі есек те көтере алмайды.
Күйеуі соқыр болса, салақ қатынның жаны тыныш.
Бетпақ әйел — байының «байы».
Ниет, қарғыс, шекара
Әйел күйеуінің өлгенін тілемейді, өзінен кейін тірі қалғанын да қаламайды.
Күнәсіз әйелді қорлама — қарғысына ұшырайсың.
Қызық парадокс
Әйелдер қызық: мықты жігіттің бойынан — осалдықты, ал осал жігіттің бойынан — мықтылықты іздейді.