Жұмбақты қалай түсінесің
Тренинг-сабақ (Ана тілі, 4-сынып)
Бұл сабақ тренинг форматында ұйымдастырылып, оқушыларды топпен жұмыс істеуге, өз ойын ашық әрі дәл жеткізуге, бір-бірін тыңдауға және халық ауыз әдебиетінің негізгі жанрларын ажырата білуге бағытталады.
Сабақ тақырыбы
Жаңылтпаштар, жұмбақтар, мақал-мәтелдер.
Сабақ мақсаты
Білімділік
Оқушыларды халық ауыз әдебиетінің түрлерімен: жұмбақ, жаңылтпаш, мақал-мәтелдермен таныстыру.
Дамытушылық
Бұл жанрларды бір-бірінен ажырата білуге, мәнін терең түсініп, мағынасын аша алуға, тілін дамытуға ықпал ету.
Тәрбиелік
Халық мұрасы арқылы ұлттық сезімді оятып, кішіпейілділікке, ізеттілікке, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың форматы мен ресурстары
Негізгі мәліметтер
- Әдісі
- Сұрақ-жауап
- Түрі
- Тренинг-сабақ
- Пәнаралық байланыс
- Ағылшын тілі, орыс тілі, дүниетану
Көрнекі құралдар
- Үлестірмелі қима қағаздар
- Тренинг ережелері жазылған плакат
- Топ ұпайларын белгілейтін көрсеткіш
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу.
- Топтарға бөлу.
Топқа бөлу сөздері:
Тренинг ережелері
- Тыныштық сақтау.
- Бір-бірін тыңдау.
- Қол соғу арқылы қолдау білдіру.
- Ойды ашық айту.
Бағалау және рөлдер
- Әр дұрыс жауап 5 ұпаймен бағаланады.
- Әр топ өз ішінен: топ басшысын, уақыт есептеушіні, жазып отырушыны, таныстырушыны сайлайды.
- Топ басшысы қатысымды бақылап, сабақ соңында қорытынды бағалауға жауап береді.
II. Жаңа сабақ: тренинг форматы
Сабақтың негізгі мақсаты — ұйымшылдықты арттыру, топтасып жұмыс істеуге баулу, ой бөлісуге және пікірді еркін айтуға дағдыландыру.
1-бөлім. Кіріспе: «Білгенге маржан, білмегенге арзан»
Әр топқа тапсырма таратылады. Ойлануға 2 минут беріледі.
- №1. Жаңылтпашты қалай түсінесің?
- №2. Жұмбақты қалай түсінесің?
- №3. Нақыл сөзді қалай түсінесің?
- №4. Мақал дегеніміз не?
- №5. Мәтелді қалай түсінесің?
Ойын
«Орамал тастамақ»
2-бөлім. «Халық айтса, қалт айтпайды»
Топ басшылары келіп тапсырмалар алады. Орындауға 2 минут, түсіндіруге 2 минут беріледі.
А) Мақал-мәтелдердің мағынасын ашып түсіндіру
- №1. Оқу — білім азығы, білім — ырыс қазығы.
- №2. Білімдіге дүние жарық, білімсіздің күні кәріп.
- №3. Жер — ырыстың кіндігі, білім — ырыстың тізгіні.
- №4. Өнер — ағып жатқан бұлақ, білім — жанып тұрған шырақ.
- №5. Наданмен дос болғанша, кітаппен дос бол.
Ә) Тақырыпқа сай 3 мақал айту
Әр топқа тақырып беріледі. Ойлануға 1 минут уақыт.
Ойын
«Ұршық»
3-бөлім. «Ойлан, тап!»
А) Жұмбақтың жауабын 3 тілде айту
Әр топқа жеке-жеке жұмбақ жасырылады. Шешуін қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде айту қажет. Ойлануға 10 секунд.
№1. Бір үйге көзсіз боп басыңды сұғасың, бұл үйден көреген болып шығасың.
Жауабы: мектеп / школа / school
№2. Ымырт түссе шығамын, таң атқанда батамын. Көк теңізде шашылып, көзімді ілмей жатамын.
Жауабы: жұлдыз / звезды / stars
№3. Тындырып адам жұмысын, тазартып үйдің ішін. Кейде дауыл соғады, кейде ішіне сорады.
Жауабы: шаңсорғыш / пылесос / vacuum cleaner
№4. Ішегіне мұз қатқан, өзін-өзі мұздатқан.
Жауабы: тоңазытқыш / холодильник / fridge
№5. Жылыны суытпайды, суықты жылытпайды.
Жауабы: термос / термос / thermos
Ә) Сөзден жұмбақ құрастыру
Әр топқа сөз жазылған карточка таратылады. Топ өз сөзіне жұмбақ құрастырып, қарсы топқа жасырады. Ойлануға 2 минут.
Ойын
«Сөз ойла, тез ойла»
4-бөлім. «Кім жылдам?»
Топ басшылары оқылған жаңылтпаштарды жаңылмай, қайта айтып береді.
III. Бекіту және қорытынды
- Тренинг-сабақ ұнады ма?
- Сабақ басында қойған мақсатымызға жеттік пе?
IV. Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысуына қарай бағалау жүргізіледі: жұмыстар қорытындыланып, белсенділік мадақталады. Топ басшылары өз топ мүшелерін жазбаша түрде бағалап тапсырады. Нәтижесінде оқушылар толық бағаланады.
V. Үй тапсырмасы
Әр топ шағын кітапша (жинақ) құрастырып келуге тапсырма алады.