Қазақша рефераттар

Аяққапқа оюды тігу

Сабақтың мақсаты

Бұл сабақтың негізгі мақсаты — аяққапқа ою тігу және әшекейлеу арқылы ұлттық қолөнердің элементтерін қолдану. Оқушыларға ұлттық тәрбие беріп, ұлттық өнер арқылы танымдық қабілетін дамыту көзделеді.

Сонымен бірге техника қауіпсіздігі ережелерін сақтау дағдыларын қалыптастыру, инені және жіпті дұрыс қолдануды қадағалау маңызды.

Пәнаралық байланыс

Ана тілі.

Көрнекіліктер мен құралдар

  • Ине
  • Жіп
  • Қайшы
  • Инеқадағыш
  • Түйреуіш
  • Түрлі түсті маталар

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру

Сабаққа дайындық: құралдарды реттеу, жұмыс орнын қауіпсіз әрі ыңғайлы ету.

II. Жаңа сабаққа дайындық

Гүл өсірсең терлеп — мұның аты еңбек.
Кесте тігіп, зерлеп — мұның аты еңбек.
Сабағыңа жөндеп әзірленсең — еңбек.
Қиындықтың бәрін еңбек қана жеңбек.

Инемен және қайшымен жұмыс істеу кезінде қауіпсіздік ережелерін міндетті түрде сақтайық:

  1. 1 Қайшыны сабы жағымен бер.
  2. 2 Инені киімге, кеудеге түйреме.
  3. 3 Инемен және түйреуішпен құлақты не тісті шұқыма.
  4. 4 Ине мен түйреуішті инеқадағышқа қада.
  5. 5 Инені, түйреуішті ауызға салма.

III. Жұмбақ

Жылт-жылт етеді,
Өзі сондай жіңішке.
Жұмсақтан өтіп кетеді,
Қолайлы-ақ тым іске.

Жауабы: ине

Екі жыртқыш жарысады,
Жақтары қарысады.

Жауабы: қайшы

Жаңа сабақтың тақырыбы: Аяққап.

Аяққап дегеніміз не?

Аяққап — ертеде көшпелі тұрмыста ыдыс-аяқ салуға арналған киіз қап. Ол көбіне төрт бұрыштап тігіліп, аузын жауып тұратын ілгекті қақпағымен жасалады.

Қақпағы шұға, барқыт тәрізді матамен өрнектеліп, жиегі түрлі шашақпен әшекейленеді. Аяққап түйеге немесе арбаға артылған жүктің үстіндегі шаңыраққа байланып, үй тігілген соң өрешеге, қазан-аяққа жақын керегенің басына ілінеді.

Аяққаптың тағы бір түрі үйдегі ұсақ-түйек заттарды (түйме, маржан сияқты) сақтауға арналған. Бұл сабақта біз өзімізге лайықты нұсқасын жасап көреміз.

IV. Суретпен жұмыс: ою түрлері

Оюды кез келген бұйымға ыңғайлап қолдануға болады. Аяққапқа лайық ою түрлерін таңдап алайық:

  • 1) Геометриялық

    Пішіндер мен ырғаққа негізделген нақыштар.

  • 2) Ғарыштық

    Кеңістік, шеңбер, толқын тәрізді бейнелер.

  • 3) Өсімдік, жануар тектес

    Жапырақ, гүл, мүйіз, жануар бейнесінен өрбіген өрнектер.

V. Аяққапқа оюды тігу кезеңдері

  1. 1. Оюды таңдау

    Бұйым өлшемі мен композициясына сай өрнек белгілеу.

  2. 2. Қиып алу

    Матаны дәл кесіп, симметрия мен ұқыптылықты сақтау.

  3. 3. Түйреуішпен бекіту

    Оюдың орнын қозғалмайтындай етіп бекіту.

  4. 4. Тігу

    Тігісті біркелкі жүргізіп, жіптің тартылуын қадағалау.

  5. 5. Артық жіпті алу, түйреуішті шешу

    Жұмысты жинақы аяқтап, соңғы тазалық жұмыстарын жасау.

VI. Сергіту сәті

Қолды демалдырып, көзге жаттығу жасап, жұмыс қарқынын қайта қалыпқа келтіреміз.

VII. Көрме ұйымдастыру

Оқушылардың жұмыстарын топтап орналастырып, шағын көрме жасаймыз. Әр жұмысқа ұқыптылық, оюдың үйлесімі және тігіс сапасы тұрғысынан талдау жүргізіледі.

VIII. Еңбек туралы мақал-мәтелдер

Еңбектің қадірін түсіндіру үшін оқушылар еңбекке қатысты мақал-мәтелдер айтып, мағынасын талқылайды.

IX. Қорытынды

Бүгін біз не дайындадық?

Ою тігіліп, әшекейленген аяққап (лайықты шағын нұсқа).

Не үйрендік?

Аяққаптың мәнін, ою түрлерін таңдауды, оюды бекіту мен тігу қадамдарын, сондай-ақ қауіпсіздік ережелерін сақтауды үйрендік.