Папирус кітабы
Сабақтың тақырыбы
«Кітап – білім бұлағы» (презентациясымен)
Сабақтың мақсаты
- Білімнің кітап арқылы берілетінін ұғындыру.
- Кітаптың адам өміріндегі маңызы мен ғылым-білімнің пайдасын түсіндіру.
- Кітапқа деген қызығушылықты арттыру.
- Оқулықтарды күтіп ұстауға үйрету.
Сабақтың көрнекілігі
Кітап туралы плакаттар, суреттер, слайдтар.
Ұйымдастыру кезеңі
Мұзафар Әлімбаев атамыз:
Кітап та алма ағашы,
Жемісін біздер теретін.
Тәтті алмаға балашы,
Кітабыңның әр бетін.
Әдеби кітаптар мен оқулықтар — білімнің көзі, рухани қазына. Біз кітап арқылы бастауыш мектептің өзінде-ақ бүкіл адамзат өмірімен танысамыз. Кітап білімімізді молайтады, өнеге мен тәрбие береді.
«Оқығаның, тоқығаның көп болса — жеңбейтін жау, алынбайтын қамал жоқ» деген сөз бар. Дана халқымыздың «Білекті бірді жығады, білімді мыңды жығады» деуі де бекер емес.
Кіріспе: Кітап туралы не білеміз?
Кітап ұғымы
«Кітап» — араб сөзі, мағынасы «жазба». Түрік тілдерінде оған жақын ұғым ретінде «дәптер», сондай-ақ баспа өнімдері туралы атаулар қолданылады. Кітап — өмір айнасы, заман сыры, тарих шежіресі, оқу мен тәрбие құралы.
Кітаптың пайда болу жолы (слайдтарға сүйене отырып)
- Түркі халықтарының көне жазба ескерткіштері — мәдениетіміздің терең тамыры.
- «Папирус» — Мысырда жазуға қолданылған су өсімдігінен дайындалған материал. Жазбалар жұмыр таяқшаларға шиыршықталып оралатын болған.
- «Пергамент» — кітап жазуға пайдаланылған берік материалдардың бірі.
- Кітап басу цехы және түптеу цехы — кітаптың жарыққа шығуы үшін қажет негізгі өндірістік кезеңдер.
Жұмбақ және кейіпкермен диалог
«Кітап» қонаққа келді
Мұғалім: Балалар, бүгін бізге қонаққа Кітап келіп отыр. Кітапты ортаға шақырайық.
Кітап: Балалар, мен — білім көзі кітаппын. Мені жасау үшін көп адам еңбек сіңіреді. Кітаптың қайдан шығатынын білесіңдер ме?
Оқушылар: Ағаштан.
Мұғалім: Дұрыс. Кітап шығару үшін көп еңбек керек. Бүгін сен біздің қонағымыз болып, балалардың білімін тамашала.
Оқушылардың мәліметі: кітап баспасының қалыптасуы
- Алғашқы кітап баспалары ағаштан жасалған қалыптармен жұмыс істеген.
- Қазақ кітап баспасы тарихи кезеңдер арқылы қалыптасты.
- Тұңғыш қазақ кітаптары XIX ғасырдың басында жарық көре бастады.
Топтық сайыс: тапсырмалар құрылымы
Сайыс кезеңдері
- 1Таныстыру
- 2«Жалғастыр» ойыны: «Кітап нені сүйеді?»
- 3Көркем сөз оқу, даналық сөздер
- 4«Ойлан, тап»
- 5Өнер көрсету
- 6Көрініс
Нақыл сөздер: кітаптың бағасы
«Кітап маған тақтан да қымбат».
«Артық ғылым кітапта, ерінбе оқып көруге».
Көрініс: «Науқас кітап»
Рөлдер
- Дәрігер: Гүлсәт
- Науқас кітап: Сағындық
- «Ұқыпты баланың кітабы»: Самал
- «Жалқау баланың кітабы»: Наурыз
Есіңе сақта: кітапты күту ережелері
- 1Кітапты ұқыпты әрі таза ұста. Сенен кейін оны басқа балалар да оқитынын ұмытпа.
- 2Кітапты төсекте жатып немесе тамақ ішіп отырып оқыма: оқу — зейін мен ой еңбегін қажет етеді.
- 3Кітапты қалай болса солай ұстама, беттерін бүктеме.
- 4Кітапты жыртуға, шимайлауға болмайды.
- 5Кітапханада шулама: басқа оқырмандарға кедергі келтіресің.
- 6Кітап бетіне сурет салма.
«Жалғастыр» тапсырмасы: мақал-мәтелдер
Кітап пен білім туралы
- Кітап — таусылмайтын байлық.
- Кітап — білім бұлағы, білім — өмір шырағы.
- Кітап — алтын қазына.
- Өнерліге нұр жауар.
- Өнер — ағып жатқан бұлақ, білім — жанып жатқан шырақ.
Ойлан да толықтыр
- Оқусыз білім жоқ, білімсіз күнің жоқ.
- Білім тозбайды, ақыл азбайды.
- Еңбектің наны тәтті, жалқаудың жаны тәтті.
- Білекті бірді жығады, білімді мыңды жығады.
- Оқу — білім бұлағы, білім — өмір шырағы.
Ыбырай Алтынсарин және оқу үндеуі
Ұлы тұлғалар кітапты әрқашан жоғары бағалаған. Қазақ балаларына арнап тұңғыш «Әліппе» оқулығын жазған ағартушы — Ыбырай Алтынсарин. Оның балаларды білімге шақырған әйгілі өлеңі: «Кел, балалар, оқылық».
Қорытынды
Бүгінгі тәрбие сағатында кітаптың адам өміріндегі орнын, білім мен тәрбиедегі маңызын түсіндік. Кітап бізді түрлі әдеби шығармалармен таныстырып, ой-өрісімізді кеңейтеді. Сондықтан да «Кітап — білім бұлағы» деп бекер айтылмаған.