Қазақша рефераттар

Жасырылатын сөздер

Сабақ-байқау туралы

«Ой мен ойын» — 16 желтоқсан, Тәуелсіздік күніне арналған «Біз — тәуелсіз елдің ұрпағымыз» атты үздік сабақтар бәйгесі аясында ұйымдастырылған зияткерлік сайыс. Қатысушылар: 8–11-сынып оқушылары.

Мақсаты

1) Пән мен өмірдің байланысы

Химияны өмірмен ұштастыра отырып, тәуелсіздік ұғымын түсіндіру; ғылыми тұрғыда талдау жасап, оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыру.

2) Білімді қолдану

Алған білімді дамыту және оны тұрмыста, еңбекте, күнделікті өмірде тиімді пайдалану дағдыларын қалыптастыру.

3) Тәрбие және құндылық

Адамгершілікке, эстетика мен этикаға, шешендікке баулу; тәуелсіздік туралы түсінікті тереңдету; Қазақстанның негізгі жетістіктерімен таныстыру; патриоттық сезімді оятып, елін-жерін құрметтеуге тәрбиелеу.

Мұғалім сөзі

Қайырлы күн, құрметті ұстаздар мен оқушылар! Бүгін біз «Тарихқа құрмет — ұрпаққа міндет» айлық жоспары аясында «Тәуелсізбін. Егеменмін. Азатпын» атты апталық кезеңінде өткізілетін «Ой мен ойын» сайысымызға қош келдіңіздер!

Тәуелсіздік — біздің ең басты бақытымыз. 1991 жылғы 16 желтоқсан — тарихтағы ұлы күн: бұл күні Қазақстан өз тәуелсіздігін жариялады. Тәуелсіздіктің қалыптасу жылдарында еліміз көптеген жетістіктерге жетіп, еркіндік, бірлік, тұрақтылық, гүлдену сияқты негізгі құндылықтарды бекемдеді.

Азаттық — қазақ халқының ежелгі арманы. Ол жолда талай қиындық өтті, бірақ халқымыз ешқашан мойымады, күресе білді. Тәуелсіздік — қасиетті ұғым. Енді сол тәуелсіздіктің бізге бергені ұшан-теңіз, алдағы берері одан да мол.

Сайысты ұйымдастыру тәртібі

  • Қатысушылар таныстырылады (екі топ).
  • Әр топ ұранын айтады, топ басшысы (капитан) сайланады.
  • Әділқазылар алқасы бекітіледі.

Сайыс кезеңдері

1) «Бетпе-бет» — топ басшылары сайысы

Екі топ капитаны ортаға шығады. Команда ойыншылары жасырылған сөзді кезектесе түсіндіреді (бір сөзді атамай). Капитан бірінші болып тапса, ұпай тобына жазылады.

Бағалау: 1 дұрыс сөз = 5 ұпай

Жасырылатын сөздер

Атом, су, иілгіштік, жылу, айырылу реакциясы, қоспа, тұндыру, зат, йод, масса, қант, сынауық, бор, мұз, созылғыш, қышқыл, реттік нөмір, құм, қыздыру, айдау, сынғыш, қосылу реакциясы, ерітінді, темір, топ.

2) «Суреттер сөйлейді»

Ойыншылар кезекпен командасына жасырылған мақал-мәтелді сурет арқылы түсіндіреді. Әр ойыншыға 1 мақал және 30 секунд беріледі.

Бағалау: 1 дұрыс жауап = 10 ұпай

1-топқа

  1. Қойдың сүті — қорғасын.
  2. Темірді қызған кезде соқ.
  3. Аз сөз — алтын, көп сөз — күміс.
  4. Мылтықтың күмісін айтпа, тиісін айт.
  5. Темір кессең ұзын кес, соға келе ұзарар; ағаш кессең ұзын кес, шаба келе қысқарар.

2-топқа

  1. От көмір жейді, тот темір жейді.
  2. Жер — қазына, су — алтын.
  3. Алтын жерден, батыр — елден.
  4. Өнерлінің қолы алтын, өлеңшінің сөзі алтын.
  5. Арпа-бидай ас екен, алтын-күміс тас екен.

3) «Хронология»

Тақтада берілген сандарды фотосуреттермен/оқиғалармен сәйкестендіру. Мақсат — 1 минут ішінде дұрыс жұптарды табу.

Бағалау: 1 дұрыс сәйкестік = 10 ұпай

1-топқа

  • 1869 — Д. И. Менделеев периодтық кестені ұсынған жыл.
  • 30 — темірдегі нейтрон саны (берілген тапсырма бойынша).
  • 1811 — А. Авогадро заңын тұжырымдаған жыл.
  • 1940 — Н. Назарбаевтың туған жылы.
  • 1960 — Қарағанды металлургия зауытының құрылған жылы.
  • 20 — ҚР Президентінің төсбелгісіндегі бунақ саны (берілген тапсырма бойынша).

2-топқа

  • 2 — периодтық кестедегі топша саны (берілген тапсырма бойынша).
  • 1785 — М. ван Марум озонды ашқан жыл (берілген тапсырма бойынша).
  • 1776 — Г. Кавендиш сутегін анықтаған жыл.
  • 2006 — ҚР жаңа Әнұраны қабылданған жыл.
  • 1993 — ұлттық валюта теңге айналымға енген жыл.
  • 500 — 1993 жылы 1 теңгенің соммен белгіленуі (берілген тапсырма бойынша).

4) «Өлең — сөздің патшасы»

Ән мәтіні мәнерлеп оқылады. Екі командадан бір қатысушы шығып, әннің атауы мен орындаушысын табады. Ұпай бірінші болып тапқан ойыншының командасына жазылады.

Бағалау: 1 дұрыс жауап = 20 ұпай

Мәтіндер (үзінділер)

  1. «Астанам, көп қараймын мен келбетіңе…»
  2. «Бір кемеде келеміз бірге жүзіп…»
  3. «Жұлдыздар жерге жақындап…»
  4. «Желтоқсан бірде, ел тоқсан түрде…»
  5. «Жүрегің қазақ, сенесің бе?…»
  6. «Қосамын әнге атыңды, тосамын әр хатыңды…»
  7. «Мына байтақ әлемде қорған болар жан елде…»
  8. «Той басталды Отырарда, сұлу сырдың бойында…»

Жауаптар (ән — орындаушы)

  1. «Елімнің жүрегі — Астана» — Алтынай Жорабаева
  2. «Қазақ жастары» — Төреғали Төрәлі
  3. «Алматы түні» — «Дос-Мұқасан»
  4. «Желтоқсан желі»
  5. «Жүрегің қазақ, сенесің бе?» — Төреғали Төрәлі
  6. «Сағындым Алматымды» — MuzART
  7. «Біздің елде туған ұлдар» — Әбдіжаппар Әлқожа
  8. «Отырардағы той» — Бағдат Самиденова

Ескерту: Кейбір тапсырмаларда орындаушы/атауы толық берілмеуі мүмкін; сайыс форматына сай қатысушылар толықтыру арқылы табады.

5) «Сөзжұмбақ» (әріптер арқылы)

Қатысушылардың көздері байланып, қолдарына әртүрлі әріптер беріледі. Жасырылған жұмбақтың жауабын қолындағы әріпке сүйеніп табады. Сұрақтармен бірге әріптер де ауысып отырады.

Уақыт: 30 секунд • Бағалау: 1 дұрыс жауап = 30 ұпай
  1. Медицинада емдеу мақсатында қолданылатын сәулелік ванна: радон.
  2. Пластикалық хирургияда сынған сүйектерді бекітуге және бассүйек саңылауларын жабуға қолданылатын элемент: титан.
  3. Зат құрамының тұрақтылық заңын ашқан француз химигі: Пруст.
  4. Гемоглобин құрамындағы элемент: темір.
  5. Сұйық металл: сынап.
  6. Ең қатты минерал: алмас.
  7. Үй тұрмысында сәндік үшін қолданылатын (берілген жауап бойынша) бейметалл: күміс.
  8. Адам бойының өсуіне әсер ететін элемент: мырыш.
  9. Тұрақты мекен-жайы жоқ элемент: сутек.
  10. Адамға ең алғаш белгілі болған металл: алтын.

6) «Бәрін білем» (танымал тұлғаны тап)

Команданың бір өкілі жасырылған танымал тұлға туралы білетін мәліметін айтып түсіндіреді. Ойыншылар тапқан сайын келесі тұлғаға ауысады.

Бағалау: 1 дұрыс жауап = 5 ұпай

Тұлғалар (1)

  • Ыбырай Алтынсарин (1841–1889) — ағартушы-педагог, жазушы, этнограф, фольклоршы.
  • Абылай хан — Қазақ хандығының ханы (1771–1781).
  • Тәуке хан (1635–1715) — Қазақ хандығының ханы, Салқам Жәңгір ханның баласы.
  • Абай — ақын, ағартушы, философ, композитор, аудармашы.

Тұлғалар (2)

  • Тұрсынбек Қабатов — қазақстандық актер, КВН ойыншысы, «Тазша бала» және «Шабыт» байқауларының жеңімпазы.
  • Нұржан Төлендиев — қазақстандық актер, «Алдараспан» театрының бұрынғы мүшесі.
  • KeshYou — қыздар тобы (алғашқы құрам: Маржан, Әнел, Зумрад).
  • «Бәйтерек» — елорданың символдық ғимаратымен аттас танымал топ.

Қорытынды

Біздің басты құндылығымыз — Тәуелсіздігіміз. Сондықтан бүгінгі жас ұрпақ тәуелсіздікті ардақ тұтып, қадірлей білуі тиіс. «Тәуелсізбін. Егеменмін. Азатпын» атты апталық аясындағы «Ой мен ойын» сайысымыз осымен аяқталды.

Автор

Ақтөбе облысы, Байғанин ауданы, Көкбұлақ орта мектебінің химия пәні мұғалімі — Өтемісова Гүлназия Болатбекқызы.