Жылы түсте натюрморт орындау

Жылы және салқын түстер

Табиғаттағы сұлулық ең алдымен бояулардың үйлесімі арқылы көрінеді. Түстерді дұрыс танып, жылы және суық реңктерді ажырата білу — кескіндеме мен сәндік өнердің негізгі дағдыларының бірі. Бұл сабақта жылы және суық түстер туралы білімді тереңдетіп, жылы түстер гаммасында натюрморт орындауға бағыт аламыз.

Сабақтың мақсаты

Білімділік: жаңа тақырыпты түсіндіру арқылы түстер, жылы және суық түстер туралы білімді жетілдіру.
Дамытушылық: көркем ойлауды, бейнелеу өнерін қабылдау сезімін дамыту, шығармашылыққа баулу.
Тәрбиелілік: еңбекқорлыққа, ұқыптылыққа, таза әрі жинақы жұмыс істеуге тәрбиелеу.

Сабақ форматы

Сабақтың түрі

Жаңа сабақ

Сабақтың әдісі

Аралас

Көрнекіліктер мен материалдар

Сабақ тақырыбы жазылған плакат/қағаз
Түстік шеңбер (түстер дөңгелегі)
«Ғажайып кемпірқосақты бояу» тапсырма-сұрақтары
Жылы және суық түстерге арналған үлгі суреттер
Акварель, гуашь
Қылқаламдар, палитра, су құятын ыдыс
Плакат қағаздары, қосымша құралдар

Сабақтың басталуы: назарды түске аудару

Сабақ басында оқушыларды ойландыру үшін табиғаттағы түстер туралы өлең оқылады. Өлеңнің негізгі идеясы — дүниеде түссіз ешбір көрініс толық сезілмейтіні: жаңбырда да, желде де, суда да, аспанда да реңк бар.

Өлеңнен кейінгі жетекші сұрақ

«Осы өлеңнен нені аңғардыңдар? Табиғаттағы бояулардың рөлі қандай?»

Осылайша сабақтың тақырыбы нақтыланады: бүгін біз жылы және суық түстер туралы кеңірек мәлімет алып, жылы түстер гаммасында натюрморт орындаймыз.

Жаңа тақырып: түстер жүйесі және олардың қасиеті

Негізгі және қосымша түстер

Табиғатта кездесетін түстерді жүйелеуде ең алдымен негізгі түстерге сүйенеміз. Негізгі түстерді араластыру арқылы қосымша түстер алынады. Ал қосымша түстердің өзі жылы және суық реңктерге бөлінеді.

Жылы түстер

қызыл, сары, қызыл-сары

Суық түстер

көк, көгілдір, жасыл

Реңк (тон) ұғымы

Реңк — бір түстің бірнеше түрге түрленуі. Әр түстің көптеген реңкі болады. Мысалы, бір түстің құрамында сары немесе қызыл басым болса, көрініс жылы әсер береді; ал көк пен көгілдір үстем болса, суық сезім күшейеді.

Қыс мезгілін елестетсек: аппақ қар, көгілдір мұз, суық ауа райы — барлығы қатқыл, салқын әсер қалдырып, суық түстер әлемін көрсетеді.

Табиғаттағы үйлесім: жылы мен суықтың қатар жүруі

Шөлдің сары құмы мен көгілдір аспан

Антарктида мұзы мен мұзды кеңістік

Көлдер мен теңіздердің көк суы

Күн батар сәттегі қызғылт тау шыңдары

Өсімдіктер мен жануарлар әлеміндегі реңк алмасуы

Көлеңке мен жарықтың түспен бірге өзгеруі

Түстердің ерекшелігін жақсы меңгеру үшін көбірек сурет салып, табиғатты бақылауды дағдыға айналдыру қажет. Мұқият қараған адам елеусіз көрінетін сұлулықты да байқайды — ал ол шығармашылыққа қуат береді.

Практикалық жұмыс: жылы түсте натюрморт

Жаңа тақырыпты бекіту үшін оқушылар жылы түстер гаммасында натюрморт орындайды. Жұмыс барысында түстердің өзара әсерін байқап, реңктер арқылы көңіл күйді қалай жеткізуге болатынын тәжірибе жүзінде көреді.

Қосымша тапсырма: «Ғажайып кемпірқосақты бояу»

Кемпірқосақта жеті түс бар. Сол түстердің үшеуі — негізгі, қалған төртеуі — негізгі түстерді араластыру арқылы алынатын қосымша түстер.

Жетекші сұрақ

Кемпірқосақтың түстері қалай орналасқан?

Жауапты тәжірибемен дәлелдеу үшін кемпірқосақты бояп көріп, түстердің ретін анықтаймыз.

Қорытындылау: білімді тексеру

Сабақ соңында жаңа тақырыпты қорытындылау үшін «Өз біліміңді тексер» сұрақтарына жауап береміз.

1) Кескіндеме деген не?
2) Қатені түзет:

«Кескіндеменің басты әсерлегіш құралы — штрих, бояу дақтары.»
3) Артық сөздерді алып таста:

Негізгі түстер: қызыл, сары, көк, жасыл.
4) Негізгі түстерді анықта.

Бағалау

Оқушылардың жұмыстары талқыланып, орындалу сапасы, түстерді қолдану мәдениеті және ұқыптылығы бойынша бағаланады. Сәтті шыққан жұмыстар ерекше атап өтіледі.

Бекіту және аяқтау

Сабақ бекіту кезеңімен қорытындыланып, оқушылармен қоштасу жасалады.

Сабақ аяқталды. Сау болыңыздар!

Қызылорда облысы, Қызылорда қалалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығы, Бейнелеу өнері студиясының жетекшісі — Сейтбекова Жұпар Алмасбекқызы.