Қазақша рефераттар

Амангелді батырдың қандай болғанын білу

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Пән
Ана тілі
Сынып
3-сынып
Тақырып
«Амангелді батырым» (Н. Байғанин)
патриоттық тәрбие мәнерлеп оқу тарихи тұлға топтық жұмыс

Жалпы мақсаттар

Тарихи-танымдық бағыт

  • Ежелгі қазақ жеріндегі шапқыншылықтар мен ел қорғаған ерлердің рухын таныту.
  • Қабанбай, Бөгенбай, Кенесары, Наурызбай батырлардың ерліктері арқылы тарихи тағылым беру.

Тәрбиелік бағыт

  • Оқушылардың патриоттық сезімін оятып, елін және жерін сүюге баулу.
  • Ерлікке, Отанды қорғауға тәрбиелеу.
  • Ұлт намысын қорғаған ерлерді құрметтеуге үйрету.

Оқыту нәтижелері

Амангелді батырдың тұлғасын тану

Батырдың қандай адам болғанын біледі.

Негізгі ойды түсіну

Елдің бағы үшін туған ер екенін ұғынады.

Мәтінмен жұмыс

Өлеңнің мазмұнын түсініп оқиды.

Жатқа айту

Өлеңді жаттап алады.

Негізгі идея

Амангелді батыр — езілген қазақ елінің бағы үшін туған ер. Дұшпанмен шайқаста қалың елдің кегін қайтарып, ел намысын қорғаған. Жауды жақындатпай, қайсарлықпен қарсы тұрған батыр бейнесі өлең өзегіне айналады.

  • Ел намысы

    Халық кегін қорғау, елдің еңсесін көтеру.

  • Қайсарлық

    Қатал сын сағатта тайсалмай күресу.

  • Туған жерді қорғау

    Қазақ жерін дұшпаннан сақтап қалу.

Тапсырмалар жүйесі

Негізгі тапсырмалар

  1. Тірек сөздермен жұмыс.
  2. Қайта бағыттау сұрақтары.
  3. «Ойлан — жұптас — талқыла» әдісі.
  4. Өлеңді түсініп оқу.

Кейінгі қадамдар

  • Өзгерістерді бағалау.
  • Әріптестермен ақылдасу.
  • Тәжірибе негізінде енгізілген өзгерістерді сипаттау.

Бағалау критерийлері

1

Үй тапсырмасы

Орындап келуі

2

Мәнерлеп оқу

Дұрыс, анық, әсерлі оқу

3

Мазмұнды түсіну

Негізгі ойды ажырату

4

Қосымша сұрақтар

Дәлелді жауап беру

Сабақ барысы

Ұйымдастыру кезеңі

  • Сыныппен амандасу.
  • Оқушыларды 3 топқа бөлу және отырғызу.
  • Сабаққа қатыспаған оқушыларды белгілеу.
  • Тренинг: «Визиттік карточка».
  • Тақырып, мақсат және бағалау критерийлерімен таныстыру.

Үй тапсырмасын тексеру

Топтық сұрақтар арқылы білімді нақтылау:

1-топ

Жақия туралы не білесің?

2-топ

Махамбет туралы не білесің?

3-топ

Исатай туралы не білесің?

Ой қозғау

Сөзжұмбақ шешу арқылы жаңа тақырыпқа шығу. Шешімі: Амангелді.

«Ой шақыру»: торкөздегі сөзді оқып, ол туралы не білетіндерін айту.

Оқулықпен жұмыс

  • «Амангелді батырым» өлеңін үнтаспадан тыңдау.
  • Өлең мазмұнын талдау және негізгі ойды анықтау.
  • Автор туралы мәліметпен танысу.

Тұлғалар туралы мәлімет

Амангелді Иманов (1873–1919)

Амангелді Үдербайұлы Иманов — халық батыры, 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс басшыларының бірі, Қазақстандағы Азамат соғысы кезеңінің қаһарманы.

  • Туған жері: Торғай уезі, Қайдауыл болысы (қазіргі Қостанай облысы, Амангелді ауданы).
  • Шыққан ортасы: кедей малшының отбасы.
  • 1908–1909 жж.: Торғайда қарауыл солдаттарымен қақтығысқа қатысқаны үшін сотқа тартылған.
  • Ұлттық және әлеуметтік езгінің күшеюі қозғалыстардың өріс алуына әсер еткен кезеңде белсенділік танытқан.

Нұрпейіс Байғанин (1860–1945)

Нұрпейіс Байғанин — халық ақыны, жырау, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері. Ақтөбе облысының Темір ауданында (қазіргі Байғанин ауданы) туған.

  • Анасы Үміт — әнші, домбырашы және ақын; өнерге баулыған негізгі тұлға.
  • Жастайынан домбыра тартып, суырыпсалма өлең шығаруға талпынған.
  • Ерте танылып, «бала жыршы» атанған.
  • Репертуарында Батыс Қазақстан ақындарының жыр-өлеңдері болған.

Дәптермен жұмыс: сөздік және түсінік

Өлеңді түсінуді жеңілдету үшін негізгі сөздер мен тіркестердің мағынасы нақтыланады.

езілген

қысым көрген, жапа шеккен халық

қалың

көп, мол

кек (кегін қайтару)

жасалған жамандықты ұмытпай, қарымта жасау

балтақ (балдағы)

қылыштың сабы мен жүзі түйіскен тұста қолға тірек болатын бөлігі

пасық

абыройсыз, арсыз, адамшылықтан безген

обыр

көз тоймайтын, ашқарақ, қомағай

жанышқан

қадаған, түйреген, жанши басым түсірген

Белсенді оқу: шығармашылық және топтық жұмыс

Сергіту және шығармашылық тапсырма

  • Сергіту сәті.
  • Суретпен жұмыс: «Суретті салған кім? Сурет қалай аталады?»
  • Сурет бойынша әңгіме құрастыру.

«Ойлан — жұптас — талқыла» және «Бір айналым сөйлесу»

1-топ

Амангелдінің батыр болуына әсер еткен жағдайларды ата.

2-топ

Батырға тән қасиеттерді ата.

3-топ

Батыр туралы мақал-мәтел жаз.

«Галереяны шарлау»: тақтаға ілінген жұмыстарды қарап, пікір айту және толықтыру.

Қорытынды және рефлексия

5 жолды өлең: «Батыр»

Батыр

Қайратты, жігерлі, намысшыл.

Кегін қанмен жуған ер.

Ержүрек.

Бағалау және кері байланыс

  • Сабақ бойынша қысқаша пікір алу: «Бүгінгі сабақ ұнады ма?»
  • Белсенді қатысқан оқушыларды критерий арқылы бағалау.
  • Үй тапсырмасы: «Амангелді батырым» өлеңін жаттау.