Қазақша рефераттар

Сөз тіркесі білдіретін синтаксистік қатынастар

Қазақ тілі (7-сынып)

Жылдық күнтізбелік жоспар және күнделікті сабақ жоспары

Бұл материал 7-сыныпқа арналған қазақ тілі пәні бойынша жоспарлау мазмұнын және «Жанасу» тақырыбына құрылған күнделікті сабақ жоспарын ұсынады. Мақсат — оқушыға синтаксистік байланыс түрлерін жүйелі меңгерту және практикалық дағдыларын дамыту.

Тақырыптар (76–80)

  • 76 Жанасу
  • 77 Сөз тіркесі білдіретін синтаксистік қатынастар. Анықтауыштық қатынас
  • 78 Толықтауыштық қатынас
  • 79 Пысықтауыштық қатынас
  • 80 Сауалнамалар

Сабақ паспорты

Пәні
Қазақ тілі
Сыныбы
7-сынып
Сабақтың тақырыбы
Жанасу
Сабақтың түрі
Жаңа сабақты меңгерту
Сабақтың әдістері
Баяндау, түсіндіру, талдау, синтез

Сабақтың мақсаты

Білімдік

Жанасу туралы түсінік беру, оның жазылу және қолданылу жолдарын ұғындыру, сөздердің өзге байланысу түрлерінен ажырата білуге үйрету.

Дамытушылық

Өзіндік практикалық әрекет дағдысын қалыптастыру, сауатты әрі көркем жазуға баулу, ойлау және есте сақтау қабілетін дамыту.

Тәрбиелік

Оқушыларды отансүйгіштікке, жігерлілікке, жаңашылдыққа және ізденімпаздыққа тәрбиелеу.

Көрнекілік және ресурстар

  • Үлестірмелі ұпай сандары
  • Интерактивті тақтадағы сызбалар
  • Оқулық және қосымша кітап материалдары
  • Үлестірмелі тапсырмалар

Пәнаралық байланыс

Әдебиет, тарих.

Сабақтың құрылымы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, қатысымды түгендеу, оқу құралдарын тексеру. Сынып тазалығына назар аудару.

2) Үй тапсырмасын пысықтау

Үйге берілген жаттығуды тексеру. Өткен материалдың меңгерілу деңгейін анықтау үшін кеспе қағаздар арқылы сұрақ-жауап ұйымдастыру.

3) Жаңа сабақты түсіндіру

Жанасу — орын тәртібі жағынан іргелес тұрып та, алшақ тұрып та байланысатын сөз тіркесі. Мұндай байланысқан тіркестер жанаса байланысқан сөз тіркестері деп аталады.

Жанасу көбіне етістікті сөз тіркесі болып келеді: үстеу мен етістік, сондай-ақ көсемше мен етістіктен құралады.

Мысалдар

  • бүгін келді
  • кештете (біздің үйге) келді

Жаттығумен жұмыс

272-жаттығу

Мәтіндегі сөйлемдерден қабыса және жанаса байланысқан сөз тіркестерін бөлек-бөлек көшіріп жазыңдар. Оларды құрамына және байланысу тәсіліне қарай талдаңдар.

«Топтастыру» стратегиясы

Сөз тіркесінің құрылысы бойынша байланысу түрлерін жүйелеу:

Матасу
Меңгеру
Қабысу
Жанасу

Білімді бекіту

Оқушылардың түсінбеген сұрақтарына жауап беріледі. Өткен тақырыптармен байланысты білімді нақтылау үшін төмендегі сұрақтар ұсынылады:

  1. 1) Меңгерудің байланысу тәсілдері қандай?

  2. 2) Сөздер интонация арқылы қалай байланысады?

  3. 3) Сөйлемде сөздер бір-бірімен қалай байланысады?

  4. 4) Жалғаулар арқылы сөздердің байланысы қалай жүзеге асады?

  5. 5) Матасудың байланысу тәсілі қандай?

  6. 6) Жанасу қай сөз табымен тіркесіп келеді?