Қазақша рефераттар

Тірі табиғаттың бір бөлігі жануарлар туралы әңгімелеу

Сабақтың мазмұны

Бұл сабақта тірі табиғаттың бір бөлігі — жануарлар туралы әңгімеленеді. Жануарлардың тіршілік етуі үшін қандай жағдайлар қажет екені түсіндіріледі, қоректің алуан түрлілігі мен өмір сүру ортасы талқыланады. Ойын элементтері арқылы оқушылардың белсенділігі артып, өз ойын еркін жеткізу, ойлау және сезіну қабілеті дамытылады. Сонымен қатар табиғатты қорғауға, аялауға тәрбиелеу көзделеді.

Сабақтың тақырыбы

Жануарлар тіршілігіне не қажет?

Әдістер

  • Сұрақ–жауап
  • Түсіндіру
  • Әңгімелеу

Көрнекіліктер мен құралдар

Тірек-сызба

Тақырыпты жүйелеу және қорытындылау үшін.

Суреттер

Жануарлар мен өсімдіктердің суреттері арқылы жіктеу жұмысы.

Сөзжұмбақ

Қайталау және бекіту кезеңінде.

Ойындар

«Қайсысы артық?», «Орнын тап», «Қатесін тап».

Сабақтың барысы

I. Психологиялық дайындық

Өлең жолдары:

Қоршаған орта — табиғат:
Жануар, өсімдік, адамзат.
Сүю, қорғау — парызың,
Білейік мұны адамзат.

Сұрақ: Дүниетану пәні арқылы нені оқып-үйренеміз?

Жауап: Бізді қоршаған табиғат туралы оқып-үйренеміз.

II. Үй тапсырмасын тексеру: өсімдіктер тарауын қайталау

Үй тапсырмасы: «Өсімдіктердің көбеюі» тақырыбы. Тапсырма 2–3 оқушыдан сұралады, кейін сынып 3 топқа бөлініп, тірек-сызбаларды толықтырады.

1-топ: Өсімдік — тірі ағза екенін дәлелде

  • Өсіп-өнеді
  • Көбейеді
  • Жайқалады
  • Қурап, өледі

2-топ: Өсімдіктердің топтары

Ағаштар: емен, қарағай, қайың

Бұталар: тобылғы, итмұрын, жыңғыл

Шөптер: жусан, селеу, бидайық

3-топ: Өсімдік тіршілігіне қажет жағдайлар

  • Су
  • Ауа
  • Жылу
  • Жарық
  • Қорек

Ортақ сұрақтар

Өсімдік мүшелерін ата

Тамыр, сабақ, жапырақ, гүл, жеміс, тұқым.

Мүшелердің қызметін түсіндір

Тамыр — қоректендіреді және бекітеді; сабақ — тасымалдайды, ұстап тұрады; жапырақ — тыныс алуға, булануға және қорек түзуге қатысады.

Жеміс — өсімдіктің адамға беретін сыйы. Жеміс беретін өсімдікті күтіп-баптасақ, мол өнім аламыз. Жемістер екі топқа бөлінеді: құрғақ және шырынды. Жемістің ішінде тұқым болады, өсімдіктер көбіне тұқым арқылы таралады.

Ойын: «Қатесін тап»

Төмендегі сөйлемдер әдейі қате берілген. Дұрысын табыңдар.

  • Қыста → жапырақтар түседі.
  • Күзде → өсімдіктер көктеп шығады.
  • Көктемде → өсімдіктер пісіп-жетіледі.
  • Жазда → өсімдіктердің өсуі тоқтайды.

III. Жаңа сабақ: жануарлар тіршілігіне не қажет?

Тірі табиғат — адам, өсімдік, жануар. Үшеуі де тіршіліктің маңызды бөлігі және өзара байланыста болады.

Өзара байланыс

  • Өсімдік — жануарларға қорек әрі баспана; суықтан және жаудан қорғануға көмектеседі.
  • Өсімдік — адамға тағам, жылу, таза ауа береді.
  • Жануар — адамға тағам, жылы киім, тұрмысқа қажет бұйымдар береді.
  • Адам — өсімдіктер мен жануарларды қорғап, өсіп-өнуіне жағдай жасайды.

Жануарлар топтары

1-сыныпта танысқан негізгі топтар:

Сүтқоректілер Құстар Жорғалаушылар Балықтар Қосмекенділер

Жануарларға қажетті негізгі жағдайлар

Ауа

Барлық жануар тыныс алады. Ауа жоқ жерде тіршілік болмайды.

Су

Сусыз ағза әлсірейді, өмір сүруі қиындайды.

Қорек

Жануарлар «тамақ ішпейді», олар қоректенеді; азықсыз тіршілік тоқтайды.

Жылу мен баспана

Суықта інге, ұяға, ағаш қуысына паналап жылынып алады.

Талқылау: су қоймасындағы ойық не үшін керек?

Қыста су беті қатқанда адамдар мұзды ойып, ойық жасап қояды. Бұл — судағы тіршілік иелеріне ауа алмасуға мүмкіндік беру үшін қажет. Яғни, жануарлар қай ортада өмір сүрсе де, тыныс алуға міндетті.

Сәйкестендіру тапсырмасы: жануар және азық

Жануарларды тиісті қорек түрімен сәйкестендіріңдер.

Жануарлар

  1. 1.Тауық
  2. 2.Тиін
  3. 3.Аю
  4. 4.Ит

Жем/азық түрлері

  1. A)саңырауқұлақ, жаңғақ
  2. Ә)ет
  3. Б)бидай, тары, дәндер
  4. В)бал, жидек

Қорек түріне қарай жануарлар шөпқоректі және жыртқыш болып бөлінеді. Жыртқыштарға қасқыр, жолбарыс, арыстан сияқты аңдар жатады.

Мекен ету ортасы және қорғаныс

Жануарлар өзіне қолайлы ортада өмір сүреді. Кейбірі ін қазып паналайды (суыр, борсық, тышқан), ал кейбірі ұя салады немесе ағаш қуысына тығылады (тиін, тоқылдақ). Қыс келгенде көптеген жануарлардың жүні қалыңдап, суықтан қорғануға бейімделеді.

Ойын: «Орнын тап»

Суреттегі жануарларды олардың мекен ету ортасымен бағыттаушы сызықтар арқылы қосыңдар.

Ойын: «Қайсысы артық?»

Әр топ суреттегі жануарлардың ішінен «артық» деп санайтынын таңдап, себебін түсіндіреді (мекені, қорегі, тобы бойынша).

IV. Қорытындылау: сөзжұмбақ арқылы бекіту

Сұрақтар

  1. 1.Қандай жануар кісінейді?
  2. 2.Аң патшасы.
  3. 3.Ең қорқақ жануар.
  4. 4.Сиырдың төлі.
  5. 5.Балды жақсы көретін жануар.
  6. 6.Қоянның қас жауы.

Қысқаша қорытынды

Бүгін біз жануарлар тіршілігі тарауын бастадық және жануарларға өмір сүру үшін қажет негізгі жағдайларды анықтадық: ауа, су, қорек, жылу, жарық және баспана.

V. Бағалау

Оқушылардың жауаптары, топтық жұмысқа қатысуы және ойын тапсырмаларындағы белсенділігі бойынша бағаланады.

VI. Үй тапсырмасы

Мәтінді оқу, негізгі ұғымдарды қайталау: жануарлар топтары және тіршілікке қажетті жағдайлар.