Оқушылардың білім дағдысын қалыптастыру

Физика • 8-сынып Аралас сабақ Талдықорған • №16 орта мектеп-гимназия

Алматы облысы, Талдықорған қаласы • Мұғалім: Ботантаева Күлшат Алимбаевна

Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау

Бұл сабақ жоспары өткізгіштерді тізбектей және параллель қосу тақырыбын тәжірибе, сұрақ-жауап, топтық жұмыс және есеп шығару арқылы меңгертуге бағытталған. Сабақ барысында оқушылар негізгі шамаларды (ток, кернеу, кедергі) ажыратып, формулаларды қолдануды және нәтижені талдауды үйренеді.

Сабақтың мақсаты

  • Дамытушылық: жарыс элементтері арқылы ойды жинақтау, анықтамаларға сүйене отырып формула құрастыру, формуланы түрлендіріп қорытындыны өз бетінше жасау.
  • Тәрбиелік: пәнге қызығушылық пен ынтаны арттыру, ізденімпаздық пен белсенділікті дамыту, шыдамдылыққа және еңбекке тәрбиелеу.
  • Білімділік: білім мен дағдыларды қалыптастыру, өзіндік іс-әрекетті дамытып, оқушының өздігінен жұмыс істеуіне жағдай жасау.

Әдістер мен ресурстар

  • Ой туғызатын сұрақтар, топтық жұмыс, диалог.
  • Сызба бойынша тізбек құрастыру, тәжірибе арқылы бекіту.
  • Оқулықпен жұмыс, тест сұрақтары, семантикалық карта.
  • Көрнекіліктер: құрылымды сызбалар; резисторлар, электр шамдары, кілт, амперметр, вольтметр, тоқ көзі, жалғағыш сымдар.

Сабақтың барысы

1-кезең. Ұйымдастыру

Топқа бөлу

Оқушылар жасырын парақшалар арқылы ток, кернеу, кедергі, меншікті кедергі ұғымдарына байланысты топтарға бөлінеді (атауы, өлшем бірлігі, белгіленуі бойынша).

Өткен тақырыпты пысықтау үшін әр топ өз атауына байланысты түсінігін постерге түсіреді. 3 минут

1-тапсырма. Негізгі ұғымдарды қайталау

Сұрақ-жауап

1-топ • Ток

Электр тогы дегеніміз не? Формуласын жазып көрсетіңдер.

2-топ • Кернеу

Кернеу дегеніміз не? Формуласын жазып көрсетіңдер.

3-топ • Кедергі

Кедергі дегеніміз не? Формуласын жазып көрсетіңдер.

Бағалау: «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі.

2-тапсырма. Семантикалық карта

2 минут

Сұрақ пен дұрыс жауаптың қиылысқан жеріне «+» белгісін қойыңдар (бір жауап екі сұраққа сәйкес келуі мүмкін).

Слайд арқылы сабақтың мақсаты нақтылайды. Қосымша ойландыру сұрақтары:

  • Электр тогын қай жерлерде пайдаланамыз? (зауыт, фабрика, үй және т.б.)
  • Мысалы, шыршаға ілінетін шамшырақтың бір бөлігі істен шықса, қалған бөлігіне не болады?
  • Күнделікті өмірде өткізгіштерді жалғаудың қай түрі тиімді?

3-тапсырма. «Кім шапшаң?» — тізбек құрастыру

15 минут

Әр топқа құрылғылар беріледі. Оқушылар берілген сызбаға сүйеніп электр тізбегін құрастырады және өлшеу құралдарын дұрыс қосу ережесін қолданады.

1-топ

Тоқ көзі, амперметр, кілт, шам және шамның кернеуін өлшейтін вольтметрі бар сұлба сызу/құрастыру.

2-топ

Тоқ көзі, амперметр, кілт, тоқ көзінің кернеуін өлшейтін вольтметр және екі шамнан тұратын сұлба сызу/құрастыру.

3-топ

Тоқ көзі, амперметр, кілт, үш шам және шамның кернеуін өлшейтін вольтметрден тұратын сұлба сызу/құрастыру.

4-топ

Тоқ көзі, амперметр, кілт және тоқ көзінің кернеуін өлшейтін вольтметрден тұратын сұлба сызу/құрастыру.

Бағалау: «Бас бармақ» әдісі.

4-тапсырма. «Бетпе-бет» — диалог

5 минут

Төрт топ бір-біріне сұрақ қояды және жауапты дәлелдеп түсіндіреді:

  • Өткізгіштерді тізбектей қосқанда барлық өткізгіштерде бірдей болатын қандай шама?
  • Өткізгіштерді параллель қосқанда барлық өткізгіштерде бірдей болатын қандай шама?
  • Тізбектің учаскесі үшін Ом заңы қалай жазылады?
  • Өткізгіш кедергісі дегеніміз не? Белгіленуі мен өлшем бірлігі қандай?

5-тапсырма. «Миға шабуыл» — есеп шығару

10 минут

1-топқа есеп

Егер R₁ = 120 Ω кедергі арқылы 6 A ток өтіп жатса, R₂ = 80 Ω кедергі арқылы өтетін ток күшін табыңдар.

Берілгені

  • R₁ = 120 Ω
  • I₁ = 6 A
  • R₂ = 80 Ω
  • Т/к: I₂ ?

Шешуі

Оқушылар тізбек түріне (тізбектей/параллель) сүйене отырып, Ом заңын қолданып, I₂ мәнін табады және қорытындыны түсіндіреді.

Ескерту: «Толық нұсқасын жүктеу» деген белгі бастапқы мәтінде берілген, бұл нұсқада есепті рәсімдеуге арналған орын ретінде сақталды.