Денсаулықтың генетикалық көрінісі

9-сынып Аралас сабақ

Сабақтың тақырыбы

Генетиканың маңызы. Денсаулық сақтаудың генетикалық проблемалары.

Білімділік

Медицина мен денсаулық сақтау үшін генетиканың маңызы туралы жүйелі білім қалыптастыру. Тұқым қуалайтын аурулар, олардың түрлері және алдын алу шаралары туралы мәлімет беру.

Дамытушылық

Денсаулықтың генетикалық негіздері туралы білімді тереңдетіп, ойлау қабілетін дамыту.

Тәрбиелік

Тұқым қуалайтын ауруларды зерттеу тәсілдері мен олардың маңызын түсіндіру арқылы салауатты өмір салтын ұстануға тәрбиелеу.

Сабақтың әдістері

  • Топтастыру стратегиясы
  • Сұрақ–жауап
  • Венн диаграммасы
  • Сурет бойынша әңгімелеу
  • Рефераттар және басқа тапсырмалар

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру

2–3 минут

Сыныптың сабаққа дайындығын тексеру, мақсатпен таныстыру, жұмыс ырғағын қалыптастыру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Тапсырма: сәйкестікті анықтаңдар.

Әдіс Сипаттамасы
Генеалогиялық әдіс Шежірелік карта құру арқылы зерттеу
Цитогенетикалық әдіс Адам кариотипіне цитологиялық талдау жасау
Онтогенетикалық әдіс Адам онтогенезінде тұқым қуалайтын өзгерістің бар-жоғын анықтау
Популяциялық әдіс Тұқым қуалайтын ауруларға себеп болатын гендердің таралу жиілігін зерттеу
Биохимиялық әдіс ДНҚ-ның құрамын зерттеу

III. Жаңа сабақ

Тақырып: генетиканың маңызы және денсаулық сақтаудың генетикалық проблемалары.

1

Генетика және эволюция теориясы

Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік эволюциялық үдерістердің негізін қалайтынын түсіндіру.

2

Генетиканың табиғатты қорғаудағы рөлі

Биоалуантүрлілікті сақтау, популяция генетикасы және сирек түрлерді қорғау тәсілдері.

3

Сұрыптау және генетикалық заңдылықтар

Қазіргі селекцияны генетикалық заңдарды ескермей тиімді жүзеге асыру мүмкін емес.

4

Медициналық генетика

Тұқым қуалайтын ауруларды анықтау, генетикалық кеңес беру, алдын алу және диагностика бағыттары.

5

Денсаулықтың генетикалық көрінісі

Генетикалық бейімділік пен орта факторларының өзара ықпалы: өмір салты, қоршаған орта, алдын алу мәдениеті.

6

Генетиканың әлеуметтік проблемалары

Этика, құпиялылық, тең қолжетімділік және генетикалық ақпаратты жауапты қолдану мәселелері.

IV. Бекіту сұрақтары

  1. Осы тақырыптан қандай жаңа мәлімет алдыңдар?
  2. Генетиканың дамуының қай бағыттары ең маңызды деп ойлайсыңдар? Неліктен?
  3. Медицинада, табиғатты қорғауда және ауыл шаруашылығында генетика қандай міндеттерді шешуге көмектеседі?
  4. Медициналық генетиканың ықтимал даму жолдарын атаңдар.
  5. Негізгі генетикалық заңдылықтарды білу өз өміріңе қалай әсер етуі мүмкін?

V. Қорытынды және оқушылардың шығармашылығы

Оқушылардың шағын зерттеу жұмыстары мен рефераттарын қорғау. Қорытынды ойды жинақтап, негізгі ұғымдарды нақтылау.

VI. Үй тапсырмасы

209-бет: сынақ сұрақтарын орындау.

VII. Бағалау

Сабаққа қатысу белсенділігі, тапсырмаларды орындау сапасы және реферат қорғау нәтижелері бойынша бағалау.