Тәуелсіздік ұраным
Әдеби-музыкалық композицияның мазмұны
Бұл сценарий Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығына арналған «Ұлт рухының, ұлы жолы» әдеби-музыкалық композициясына негізделген. Композиция 16 желтоқсан — Тәуелсіздік күніне арналған «Біз — тәуелсіз елдің ұрпағымыз» атты үздік сабақтар бәйгесі аясында ұсынылады.
Сахналық құрылым
- Сахна сыртынан оқу: Серік Арапов, «Әсем әуені».
- Ашылу: мектеп оқушылары мен ұстаздарынан құралған «Үшқұлын» сазды фольклорлық оркестрі.
- Жүргізушілер: екі тараптан екі жүргізуші шығады (Батырхан, Сымбат).
Кіріспе сөз: Тәуелсіздік — ұлт рухы
1-жүргізуші (Батырхан)
Қазақпын, мен қазақтың бөлшегімін,
Қажеті не өзгенің өлшемінің?
Айбарлы елдің ұлымын, ай таңбалы,
Қазақпын, мен қазақтың бөлшегімін,
Қажеті не басқаның өлшемінің?
Қазақ деген жалғыз ұлт — мен боламын,
Жер әлемге жетеді көпке үнім!
2-жүргізуші (Сымбат)
Жиырма бес жыл — тәуелсізбін, дербеспін,
Күмәндана қоймас бүгін енді ешкім.
Бодандығым ғасырларға жалғасқан,
Қазір міне, артта қалды келмес күн.
Тәуелсіздік! Тәуелсіздік — ұраным!
Тәуелсіздік — айбынды менің жыр-әнім.
Армандаған ата-бабам ежелден,
Ерлігіңді жырға қоссын ұланың!
Негізгі ой
Тәуелсіздік бізге оңай келген жоқ. Елдің тұтастығы мен азаттығы — ғасырлар бойы қорғаған бабалардың аманаты. Сол рухқа тағзым ету және тарихты келер ұрпаққа жеткізу — бүгінгі ұрпақтың парызы.
Ұлы тұлғалар
Абылай хан
Дана билер
Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би
Батырлар
Қаракерей Қабанбай, Қанжығалы Бөгенбай, Уақ Баян, Олжабай, Малайсары
Бағдарлама құрылымы: екі бөлім
Құрметті майқайыңдықтар мен қадірлі қонақтар! Ата-бабамыз армандаған, Тәуелсіздік туын көтерген Қазақ Елінің мерейлі 25 жылдығы құтты болсын! Көк байрағымыз желбіреп, Мәңгілік Қазақ Елі жасай берсін!
1-бөлім
«Ұлы Дала тарихы» — қазақ халқының өткені мен рухани тамыры.
2-бөлім
«Тәуелсіздік белестері» — 25 жыл ішіндегі жетістіктер мен маңызды кезеңдер.
Музыкалық номер
Квартет орындауында: «Атамекен» (ән орындалған кезде слайд: «1-бөлім — Ұлы Дала тарихы»).
Желтоқсан: рухтың оянуы
Тарихи контекст
«Рухсыз ұлт — ұлт емес» екенін тарих талай дәлелдеді. 1980-жылдардың екінші жартысында халық рухы күшейіп, тәуелсіздіктің лебі үздіксіз сезіле бастады. Қазақстан сол кезде Қызыл империяның құрсауында еді, бірақ азаттыққа ұмтылыс айқын болатын.
1986 жылғы Алматы оқиғасы
Құлдық шынжырды мезгілінен бұрын үзген, алдаспан қылыштай болған тарихи оқиға — 1986 жылдың 16–18 желтоқсанында Алматыда болған қазақ жастарының көтерілісі. «Мен қазақпын» деген әрбір азамат бұл ақиқатты білуге тиіс.
Өлең шумақтары (Сымбат)
Желтоқсанда шындық жырын шырқаймын деп шарқ ұрдың,
Желтоқсанда егемен ел болам деп талпындың.
Кеудеңде әлі сызы жатыр сол кездегі салқынның,
Айналайын, айналайын, жас өркені халқымның!
Көрініс белгілеуі
- Түрме көрінісі: ішінде Қайрат бар.
- Талғат Қайраттың өлеңін оқиды.
- Қайратты алып бара жатқанда «Желтоқсан желі» әні ойнайды (шамамен 2 минут).
1991: Тәуелсіздік жарияланған күн
1991 жылдың 16 желтоқсаны — Қазақстан тарихына алтын әріппен жазылған күн. «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» Конституциялық заң жарияланды (слайд: «2-бөлім — Тәуелсіздік белестері»).
Сахналық элемент
«Шашу» биі орындалып, шашу шашылады.
Өлең шумақтары
Бабалардың ғасыр бойы арманы
Өткені мен келешегін жалғады.
Желбіреп тұр төл байрағы қазақтың
Егемендік, тәуелсіздік алғалы.
Тәуелсіздік белестері: маңызды даталар мен жетістіктер
1991–1992
- 1991, 2 қазан: тұңғыш қазақ ғарышкері Тоқтар Әубәкіров ғарышқа ұшты.
- 1991, 1 желтоқсан: Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Қазақстанның алғашқы Президенті болып сайланды.
- 1991, 10 желтоқсан: ел атауын «Қазақстан Республикасы» деп бекіту туралы заңға қол қойылды.
- 1992: мемлекеттік рәміздер бекітілді.
- 1992, маусым: Қазақстан Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болды.
1993–1995
- 1993, 28 қаңтар: Қазақстан Республикасының Конституциясы қабылданып, қазақ тілі мемлекеттік тіл болып бекітілді.
- 1993, 15 қараша: ұлттық валюта — Теңге айналымға енді (2006 жылы жаңа үлгі енгізілді).
- 1994: жаңа ордендер мен медальдар бекітілді.
- 1995, 30 тамыз: референдум арқылы жаңа Ата Заң қабылданды.
Музыкалық және сахналық блок
Дуэт
Ән: «Елім менің».
Сахнаға шығатын топтар (қысқаша)
- Ту — Нұрберген, Елтаңба — Ислам, Ата Заң — Назгүл.
- Ұландар: Арман, Меруерт; дәрігер: Лаззат; ұстаздар: Гүлайым, Талғат.
- Кейіпкерлер: Шал — Қымбат, кемпір — Мәрзия, келін — Шынай (балаларымен).
1997–2006
- 1997: ел астанасы — Астана.
- 1998: Халық бірлігі мен ұлттық тарих жылы.
- 2006, 6 қаңтар: «Менің Қазақстаным» жаңа мемлекеттік әнұран ретінде бекітілді (әні — Шәмші Қалдаяқов, сөзі — Н. Ә. Назарбаев).
2010–2017
- 2010, 14 қаңтар: Қазақстан ЕҚЫҰ-ға төрағалық қызметіне кірісті.
- 2011 (31 қаңтар – 6 ақпан): Қазақстан VII Қысқы Азия ойындарын қабылдады.
- ЭКСПО-2017: халықаралық көрме Астанада өтті — ел беделінің айғағы.
Хор
Бастауыш сынып оқушыларының орындауында: «Асқақта, қазақ елі».
Ғарыш белесі және өңірге тағзым
2015: Айдын Айымбетов
2015 жылдың 2 қыркүйегінде (Астана уақытымен 10:37-де) отандасымыз, ғарышкер-сынақшы Айдын Айымбетов ғарышқа ұшты. Ол — аспан әлемін бағындыруға бет алған үшінші қазақ.
Слайд және өлең оқу (Павлодар облысы аудандары)
Слайдта Павлодар облысының картасы көрсетіліп, әр ауданға арналған өлеңдер оқылады:
Кереку — Сымбат
Ақтоғай — Ислам
Ертіс — Айсұлу
Аққу — Айгерім
Железинка / Успенка — Арман
Шарбақты — Салтанат
Қашыр — Лаззат
Май — Еламан
Екібастұз — Айнагүл
Символдық көрініс
- Сахнада жарық өшеді, жоғарыдан «25» саны түседі.
- Екі жақтан «Алтын адам» және «Тәуелсіздік» бейнелері шығады.
- Жарық жанып, өлең оқылады.
Қорытынды ой: Мәңгілік Ел мұраты
Дәйексөз
Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев: «Біз бәріміз бір атаның — қазақ халқының ұлымыз. Бәріміздің де туған жеріміз біреу — ол қасиетті қазақ даласы. Бұл дүниеде біздің бір ғана Отанымыз бар, ол — тәуелсіз Қазақстан. Біз болашаққа көз тігіп, тәуелсіз елімізді Мәңгілік Ел етуді мұрат қылдық».
Туған жердің киесі мен қадірін әр азамат жүрегімен сезініп, аялай білсе — бұл ұлтқа, елге, Отанға деген шынайы сүйіспеншіліктің өлшемі. Бұл — әр азаматтың қасиетті борышы.
Қорытынды тілек
Тәуелсіздігіміздің тұғыры биік, халқымыздың еңсесі жоғары, егемендігіміз баянды болсын!
Хор
«Қазақстаным»
Өлең шумақтары
Кең байтақ, көз жетпейтін жерім менің,
Таулы орман, жасыл жайлау, көлім менің.
Бүгінде бар әлемге даңқың жетті,
Тәуелсіз Қазақстан — елім менің!
Аяқтау
Алтын күн шуағын көк байрақ шашатын,
Жатсынбай әлемге құшағын ашатын.
Қазақтың төрінен нәр алған даласы,
Тәуелсіз бейбіт ел мәңгілік жасасын!
Павлодар облысы, Баянауыл ауданы, Үшқұлын жалпы негізгі білім беру мектебі.
Тәрбие ісі меңгерушісі: Бораншы С.