Арифметикалық прогрессияны табу
16 желтоқсан — Тәуелсіздік күніне арналған
«Біз тәуелсіз елдің ұрпағымыз» атты үздік сабақтар бәйгесі аясындағы сабақ жоспары
Тақырып: Арифметикалық прогрессия бойынша есептер шығару. Бұл сабақ жинақтастыру, жүйелендіру және қайталау форматына құрылған.
Сабақтың мақсаттары
1) Білімді қолдану
Екі санның арифметикалық ортасы, сан тізбегі, тізбек мүшелері, тізбектердің түрлері, тізбектің n-ші мүшесі, сондай-ақ арифметикалық прогрессияның алғашқы n мүшесінің қосындысы формулаларын қолдана отырып есептер шығару.
2) Дамытушылық
Арифметикалық прогрессия қасиеттерін өздігінен дәлелдеу арқылы ойлау мәдениетін қалыптастырып, есеп шығару дағдыларын дамыту.
3) Тәрбиелік
Өз ойын еркін айтуға, өз бетімен жұмыс істеуге, шапшаңдық пен ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың барысы (қысқаша жоспар)
Уақыт мөлшері көрсетілген
I–III бөлімдер
- 1 мин I. Ұйымдастыру
- 2 мин II. «Мен үшін оңай тақырып…»
- 7 мин III. Өткенді қайталау 1) Ойлан, тап! 2) Сөзжұмбақ шешу
IV–VIII бөлімдер
- 15 мин IV. 1) «Жұмыла көтерген жүк жеңіл» (5 мин) 2) Тарихи мәліметтер (5 мин) 3) «Тәуелсіздік шежіресі» (5 мин)
- 13 мин V. 1) «Жүреміз, ойланамыз» (5 мин) 2) «Тау шыңына ту тігу» (8 мин)
- 5 мин VI. Бекіту сұрақтары
- 1 мин VII. Үй тапсырмасы
- 1 мин VIII. Бағалау
I. Ұйымдастыру кезеңі
Шаттық шеңбері: ұлттық амандасу
- Орыс, ағылшын, неміс, өзбек: «Ассалаумағалейкум»
- Қытай: «коутоу»
- Филиппин: «мано по»
- Гренландия: «куник»
- Жаңа Зеландия: «хонги»
Топқа бөлу
Оқушылар сандар квадраттарының жұп және тақ болуына қарай топтарға бөлінеді.
Тарихи деректер арқылы мотивация
- 1945 — Ұлы Отан соғысының аяқталуы.
- 1995 — Абай жылы (150 жылдығы).
- 1995, 28 қаңтар — Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы қабылданды.
- 1954 — техникалық училищелер ашылды.
- 1594 — Құлмұхаммед Тәуекел ханның елшілігін басқарып келді.
Негізгі ұғым
Анықтама
Арифметикалық прогрессия — екінші мүшесінен бастап әрбір мүшесі алдыңғы мүшесіне қандай да бір тұрақты санды қосу арқылы алынатын сандар тізбегі.
Кілт сөз
Тұрақты айырым (d)
Еске салу: тізбек берудің тәсілдері
- Рекурентті тәсіл — келесі мүшені алдыңғы мүшесі арқылы анықтау.
- Баяндау тәсілі — заңдылықты сөзбен сипаттау.
- Аналитикалық тәсіл — формула арқылы беру.
II. «Мен үшін оңай тақырып…» (жылдам тапсырмалар)
№169
Берілген тізбектердің қайсысы арифметикалық прогрессия болады?
- а) 2; 4; 8; 16; 32; …
- ә) 7; 7; 7; 7; …
- б) 1; 1/2; 1/3; 1/4; …
Қорытынды
Арифметикалық прогрессия болмайды.
№185
103; 101; … арифметикалық прогрессиясының қосындысын табыңдар:
- а) алғашқы сегіз мүшесінің қосындысы
- ә) алғашқы 103 мүшесінің қосындысы
III. «Ойлан, тап!» — арифметикалық прогрессияны анықтау
Әр тізбектің айырмасын (d) бақылап, қайсысы арифметикалық прогрессия екенін анықтаңыз.
№1
1; 1/2; 1/3; 1/4; …
№2
5; 10; 15; 20; …
Айырымы: 5
№3
1; 4; 9; 16; 25; 36; 49; …
№4
4; 8; 12; 16; …
Айырымы: 4
№5
1; 3; 5; 7; 9; …
Айырымы: 2
№6
3; 9; 27; 81; …
III. Сөзжұмбақ тапсырмасы (ұғымдарды бекіту)
Сұрақтар
- Келесі мүшесін алдыңғы мүшесі арқылы анықтайтын тәсіл.
- 24 сағат.
- Сан тізбегінің орналасу заңдылығының сөзбен берілу тәсілі.
- Тізбектің түрлері.
- Формула арқылы берілетін тәсіл.
Жауаптар
- 1) Рекурентті тәсіл
- 2) Тәулік
- 3) Баяндау тәсілі
- 4) Шекті және шексіз тізбектер
- 5) Аналитикалық тәсіл
Автор туралы
Ақтөбе облысы, Байғанин ауданы, Көкбұлақ орта мектебінің математика пәнінің мұғалімі — Әбілқаева Маншүк Ғайдулларашидқызы.