Қазақша рефераттар

Қышқылдар ауылы

Сабақтың тақырыбы

Бейорганикалық қосылыстар кластары бойынша қайталау сабағы.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушылардың тарау бойынша алған білімдерін тексеру, пысықтау және тиянақтау.

Дамытушылық

Танымдық белсенділікті арттыру, бағыт-бағдар бере отырып, өздігінен жұмыс істеуге үйрету және химиялық дағдыларды нығайту.

Тәрбиелік

Химия ұғымдарының сабақтастығын қалыптастыру, еңбекке баулу.

Сабақтың форматы

Сабақтың түрі

Саяхат сабақ.

Сабақтың әдістері

  • Сұрақ-жауап
  • Есептеу
  • Ойын
  • Жұмбақ шешу

Пәнаралық байланыс

Әдебиет, математика.

Көрнекіліктер

Презентация, периодтық жүйе.

Негізгі бөлім: “саяхат” станциялары

1) Оксидтер елі

Анықтама, жіктелу және негізгі реакция түрлері.

Оксидтер
Оксидтер дегеніміз не?
Екі элементтен тұратын, олардың біреуі міндетті түрде оттек болатын күрделі заттар.
Оксидтер қалай жіктеледі?
Негіздік, екідайлы, қышқылдық.
Жану реакциясы дегеніміз не?
Реакция кезінде жылу бөлініп, жарық шығатын реакциялар жану реакциялары деп аталады.
Тотығу реакциясы дегеніміз не?
Заттардың оттекпен әрекеттесуі.
Шөл қандыратын оксид
Су, H2O.
Оксидтердің агрегаттық күйі
Оксидтер қатты, сұйық немесе газ күйінде кездесуі мүмкін (мысалы: SiO2 — қатты, H2O — сұйық, CO2 — газ).

2) Негіздер елі

Құрамы, жіктелуі және бейтараптану ұғымы.

Негіздер
Негіздер дегеніміз не?
Құрамында бір немесе бірнеше гидроксо-топтар (OH) және металл атомы болатын күрделі заттар.
Негіздер қалай жіктеледі?
Суда еритін және суда ерімейтін.
Бейтараптану реакциясы дегеніміз не?
Қышқыл мен негіз әрекеттесіп, нәтижесінде тұз және су түзілетін реакция.

3) Қышқылдар елі

Анықтама, жіктелу, индикатор және қауіпсіздік.

Қышқылдар
Қышқылдар дегеніміз не?
Құрамында металл атомдарымен орын ауыстыруға бейім сутек атомдары және қышқыл қалдықтары болатын күрделі заттар.
Қышқылдар қалай жіктеледі?
Оттекті және оттексіз.
Металдардың электрохимиялық кернеу қатарын кім ашты?
Н. Н. Бекетов.
Металдармен әрекеттесуі
Қышқыл + металл → тұз + сутек.
Индикатор дегеніміз не?
Қышқыл (және сілті) ерітінділерінде түсін өзгертетін зат.
Қауіпсіздік ережесі
Белгісіз қышқылды дәмін татып көруге болмайды: ол ауыз қуысын және тамақты күйдіруі мүмкін.

4) Тұздар елі

Анықтама және жіктелуі.

Тұздар
Тұздар дегеніміз не?
Металл атомдары мен қышқыл қалдықтарынан тұратын күрделі заттар.
Жіктелуі
Орта, қышқылдық, негіздік тұздар.

Білімді бекіту: тапсырмалар мен ойын элементтері

5) «Біліміңді сынап көр!» — есептер

Тағы келді сыналар шақ айналып,
Тереңіне білім теңіз байланып.
Кім шешеді — сол сайыста озып тұр,
Есеп шешер кезек те келіп тұр.

  1. 200 г 5% күкірт қышқылын 160 г 4% калий гидроксидімен әрекеттестіргенде түзілетін тұздың массасын есепте.
  2. 245 г бертолле тұзын термиялық ыдыратқанда түзілетін оттектің көлемін (қ.ж.) есепте.
  3. Массасы 84 г Ca(OH)2 затын бейтараптау үшін 85%-дық, тығыздығы 1,46 г/мл азот қышқылынан қанша (мл) қажет?
  4. Массасы 7,4 г Ca(OH)2 затын бейтараптау үшін қанша моль азот қышқылы қажет?

6) Сергіту сәті — жұмбақтар

Сырларым бар химикке болған аян,
Таба алсаң сырларымды — етем баян.

  1. Шыдасаң да алтын ассыз мүлде,
    Шыдау қиын бұл затсыз екі күнге. (Су)
  2. Су бетінде безектеп,
    Металл натрий жүзеді.
    Ең соңында жоқ болып,
    Қандай қосылыс түзеді? (NaOH)
  3. Ол болмаса асыңның дәмі кірмес,
    Кім бар екен ортада оны білмес? (NaCl — ас тұзы)
  4. Сыныптан шықпайды,
    Тимесең жұқпайды.
    Жәрдемінсіз бұл заттың,
    Оқушы сабақ ұқпайды. (B — бор)
  5. Тынысым, ырысым —
    Ол жоқ жерде жойылмақ жүрісім. (Оттек)
  6. Өсімдіктен аламын,
    Өміріме нәр қыламын.
    Бойыма ол сіңген соң,
    Сыртқа оны шығарамын. (CO2 — көмірқышқыл газы)

7) Семантикалық карта — сәйкестендіру

Ғажайып нәрсе — химия,
Тұңғиық сыры әр алуан.
Жоғалып бір зат зым-зия,
Жаңарып бірі жаралған.

Оксидтер

K2O, MgO

Қышқылдар

HCl, H3PO4, HF, H2CO3

Негіздер

Ba(OH)2, NaOH

Тұздар

KNO3, CaCO3

8) «Шытырман» — сөзжұмбақ

Ғалымдар іздеп жаңалық,
Элемент ашты сан алып.
Олардың бәрін білеміз —
Тұр кестеде қамалып.

Тапсырма: элементтердің атауларын атап, сөзжұмбақты шешу (периодтық жүйені пайдалану).

9) «Кім көп біледі?» — тест

Химияны оқу — парыз әркімге,
Оқиды оны барлық елде, әр тілде.
Химияның оқиық әр бөлімін —
Кездесер ол алдымыздан әр күнде.

Тапсырма: қысқа тест арқылы тақырыптарды қорытындылау және жеке/топтық нәтижені бағалау.

Қорытынды

Білім деген биік шың — бақытқа сені жеткізер.
Білім деген ақылшың — қиындықтан өткізер.