Қазақша рефераттар

Әйелдер шалбарын модельдеу

Сабақ тақырыбы

Өлшем алу. Әйелдер шалбарын модельдеу.

Сабақтың мақсаты

  • Негізгі мақсат: оқушыларға өлшем алуды және шалбарды модельдеуді үйрету.

  • Білімділік: шалбар түрлеріне шолу жасап, фасонына қарай пішін бөлшектерінің ерекшеліктерін таныстыру және меңгерту.

  • Дамытушылық: шығармашылық ойлау қабілетін және ой-өрісін дамыту.

  • Тәрбиелік: болашақ мамандыққа қызығушылық қалыптастыру, жұмыс барысында тәртіп ережелерін сақтау және өзара көмек көрсету дағдысын тәрбиелеу.

Сабақ форматы мен әдістері

Сабақтың түрі

Аралас, сарамандық.

Оқыту әдістері

  • Түсіндірмелі-суретті (дидактикалық материалмен жұмыс, көрсету)
  • Жартылай ізденіс
  • Нұсқаулық
  • Зертханалық жұмыс
  • Өз бетінше жұмыс

Көрнекі құралдар мен жабдықтар

  • Оқулық
  • Өлшем алу ережелері
  • Нұсқаулық карталар
  • Шалбар үлгісі
  • Сантиметрлік таспа
  • Дәптер
  • Слайд материалдары

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. Амандасу, сабаққа қатыспаған оқушыларды түгендеу.
  2. Құрал-жабдықтарды тексеру.
  3. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Шалбар дегеніміз не?

Шалбардың қандай түрлерін білесіңдер?

Неліктен шалбар белдік киімдер қатарына жатады?

Классикалық шалбар мен күліш шалбардың айырмашылығы қандай?

III. Жаңа сабақ: өлшем алу және модельдеу негіздері

Шалбарды конструкциялаудағы негізгі операциялардың бірі — өлшем алу. Шалбар тігу үшін өлшемдер алдын ала дәл алынады.

Өлшем атаулары қысқартылған белгілермен беріледі: айналым — А, жартылай айналым — Жа, ені — Е, биіктік — Б, ұзындық — Ұ.

Бас әріптің оң жағындағы әріп өлшем бөлшектерін нақтылайды.

ЖБа

Жартылай бел айналымы

ЖМа

Жартылай мықын айналымы

ШҰ

Шалбардың ұзындығы

БАЕ

Балақ ені

ОБ

Отыру биіктігі

Өлшем алудың негізгі ережелері

  • Өлшем алмас бұрын белді белбеумен алдын ала буып қояды.

  • Сантиметрлік таспаны тым қатты тартуға да, тым бос ұстауға да болмайды.

Шалбар туралы қысқаша мәлімет

Шалбар — сырт киім. Ол жүріп-тұруға ыңғайлы етіп пішілетін бұйым: бел тұсы қапсырмалы, ышқыры бітеу, балағы кең немесе тізеден төменірек тарлау болып келеді.

Көптеген ғалымдар шалбардың пайда болуын ерте темір дәуірінде мал шаруашылығы мен аңшылықпен айналысқан көшпелі тайпалардың тұрмысымен байланыстырады.

Дәстүрлі қазақ қоғамында шалбар көбіне қалтасыз әрі кең етіп тігілген. Бұл мініске, малдас құрып отыруға және көшпелі тұрмысқа қолайлы болуы үшін жасалған. Балағы кейде етік қонышына салынып кететіндей тар, кейде сыртқа шығаруға ыңғайлы кең етіп дайындалған.

Көшпелі тұрмысқа бейімделген үлгілерде шалбар бауы ышқырға өткізіліп, белдік орнына бау пайдаланылған. Атқа міну-түсуге кедергі келтірмес үшін түйме мен ілмек қолданылмаған.

Қазақ қоғамында шалбар жаздық және қыстық болып екіге бөлінеді.

Модельдеу: эскизден техникалық шешімге дейін

Кез келген бұйымды жасау процесі эскизден — болашақ модельдің суретінен басталады. Бұл кезең көркем модельдеу деп аталады.

Техникалық модельдеу кезеңдері:

  1. Модельдің сыртқы түрін зерделеу.
  2. Материал қасиеттерін талдау.
  3. Базалық лекалоларды (сызбаны) таңдау.
  4. Сызбаға фасондық сызықтарды түсіру.

«Кім тапқыр?» ойыны (омонимдер)

Әр сұрақта мағынасы әртүрлі, бірақ айтылуы мен жазылуы бір сөздер ұсынылады (омонимдер).

1. Бұйымға пайдаланылатын фурнитура немесе тыйым етістігі — түйме.

2. Мата қиындысынан жасалатын бұйым немесе көл жағасында өсетін өсімдік — құрақ.

3. Су өтетін арық немесе іс-қимыл етістігі — жап.

4. Қамыр дайындау процесі немесе құмырсқа ұясы — илеу.

5. Спорт түрі немесе ерлердің шаш үлгісі — бокс.

6. Өсімдік мүшесі немесе мектептегі оқыту процесі — сабақ.

7. Жұқа синтетикалық мата немесе көгілдір отын — газ.

8. Иірім жіп немесе кәмпит атауы — ирис.

9. Қыздың бұрымы немесе іс-қимыл етістігі — шаш.

Сарамандық жұмыс: өз өлшемдеріңді алу

Жұмыс барысы:

  1. Нұсқаулық картамен танысыңдар.
  2. Өлшем алып, кестені дәптерлеріңе сызып толтырыңдар.
Өлшем атауы Әріптік белгіленуі Өлшем алынатын орын Өз өлшемің
Жартылай бел айналымы ЖБа Бел сызығы бойымен _____
Жартылай мықын айналымы ЖМа Мықынның ең шығыңқы нүктелері арқылы _____
Отыру биіктігі ОБ Отырған қалыпта белден орындық бетіне дейін _____
Шалбар ұзындығы ШҰ Белден балақ ұшына дейін _____
Балақ ені БАЕ Балақтың төменгі бөлігінің ені _____

Ағымдағы нұсқаулық:

  • Сарамандық жұмыс топпен орындалады: қыздар бір-бірінен өлшем алуды тәжірибе жүзінде үйренеді.
  • Жұмыс орнының дұрыс ұйымдастырылуы тексеріледі.
  • Өлшем алудың дәлдігі мен жұмыстың дұрыс орындалуы бақыланады.
  • Техника қауіпсіздігі ережелері міндетті түрде сақталады.

Пысықтауға арналған сұрақтар

1. ЖМа өлшемі қайда қолданылады? Бұл өлшем қалай алынады?

2. ЖБа өлшемі қайда қолданылады?

3. БҰ (бұйым ұзындығы) өлшемі қалай алынады?

Сабақты қорытындылау

Сабақ соңында жаңа тақырып бойынша қорытынды жасалып, оқушылардың жұмысы мадақталып, бағаланады. Соңғы нұсқаулық беріліп, келесі қадамдар нақтыланады.

Үй тапсырмасы

Тапсырма: әйелдер шалбарын модельдеу.