Сыйға - сый мәтінін оқып әңгімелеу
Сабақтың тақырыбы
Мен және басқалар. Әдептілік.
Сабақтың мақсаты (білімділігі)
Адамдардың бір-біріне деген қарым-қатынасы туралы түсіндіру, әдептілік ұғымын адамгершілік құндылық ретінде ашу.
Сабақтың мақсаты (дамытушылығы)
Оқушылардың танымдық және шығармашылық қабілеттерін дамыту; жүйелі сөйлеуге, өз ойын еркін айтуға дағдыландыру. Дыбыстарды анық айтып, байланыстырып сөйлеу дағдысын жетілдіру.
Сабақтың мақсаты (тәрбиелігі)
Ізеттілікке, сыпайылыққа, әдептілікке және достыққа тәрбиелеу.
Сабақтың түрі
Жаңа сабақ.
Әдіс-тәсілдер
Сұрақ-жауап, түсіндіру, сәйкестендіру.
Негізгі құндылық
Әдептілік — қарым-қатынастың мәдениеті, сыйластықтың негізі.
Сабақтың барысы
Сабақ басында оқушылардың зейінін жинақтап, жағымды көңіл күй қалыптастыруға арналған өлең жолдары айтылады:
Жер байлығы кең екен,
Меңгеруді қалайды.
Осының бәрін білдірген,
Дүниетану сабағы.
Сабаққа келген қонақтармен сәлемдесу, әдеп сақтау мәдениетін еске түсіру ұсынылады:
Жақсы оқып сабақты,
Әдеп сақтау сәніміз.
Сәлем бердік сіздерге,
Басымызды иіп бәріміз.
Сөйлеу алдындағы ережелер
- Сөзді анық, асықпай айту.
- Сөйлемді байланыстырып сөйлеу.
- Тыңдаушыны құрметтеп, сөз бөлмеу.
- Ойды қысқа әрі түсінікті жеткізу.
Оқылым және әңгімелеу
«Сыйға — сый» мәтінін оқып, мазмұнын әңгімелеу. Сурет салып келген жұмыстарын көрсету.
Талқылау сұрақтары
- «Сыйға — сый» мәтінінен не түсіндіңдер?
- «Ағашты біз өсіреміз, суарамыз; ағаш бізге жемісін береді» деген ойды қалай түсіндіресіңдер? Мұндай әрекет жасаған баланы қалай атаймыз?
Қорытынды ой: еңбекті бағалау, қайырымдылық пен алғыс айту — әдептіліктің белгісі.
Мақал-мәтел арқылы ой қозғау
«Сәлемдесу — әдептіліктің бастауы» дегенді қалай түсінесіңдер? Біздің әдептілігіміз неден басталады?
Жауап өзегі:
Әдептілік амандасудан басталады.
Сергіту сәті: әр елдегі амандасу
- Қазақстанда — қол алысады.
- Италияда — құшақтасады.
- Бразилияда — иықтан соғады.
- Зимбабведе — арқа сүйеп амандасады.
- Никарагуада — қол шапалақтап, секіреді.
Өмірлік жағдай арқылы түсіндіру
- Қай кезде аналарың қуанады?
- Жақсы оқығанда, «бес» алған кезде ана қуанады — бұл жақсы қарым-қатынас.
- Жағымсыз қылық жасасаң, ана ренжиді.
- Егер қателігіңді түсінсең, кешірім сұрау — дұрыс әрі әдепті әрекет.
Оқулықпен жұмыс
- Мәтінді оқып, мазмұнын түсіндіру.
- Тізбектей оқыту.
- Сөздік жұмыс жүргізу.
- Сыйластық ережесін ұғындыру.
- Сұрақтарға жауап алу.
Ережені жазу
Оқулықтағы негізгі ережені дәптерге түсіру.
Үлестірмелі қағазбен жұмыс
Берілген тапсырмаларды орындап, нәтижесін сыныппен талқылау.
Ойын: мақалдың жалғасын тап
Төмендегі мақал-мәтелдердің жалғасын тауып, мағынасын түсіндіріңдер:
-
Әдепті бала — арлы бала, …
-
Әдепті бала ата-анасын мақтатар, …
-
Әдептілік белгісі — …
-
Сәлем — сөздің …
-
Инабаттылық — әдептіліктің …
Ескерту: Жауаптарды оқушылардың жас ерекшелігіне сай толықтырып, дәлелдеуге бағыттау ұсынылады.
Негізгі сұрақ
Әдептілік дегеніміз не? Өз тәжірибеңнен мысал келтір.
Қайталау
- Қандай тақырыппен таныстық?
- Нені үйрендіңдер?
Негізгі түйін
Әдептілік — амандасу, тыңдау, құрметтеу, кешірім сұрау және мейірімді әрекет ету арқылы көрінетін күнделікті дағды.
Тапсырма
Тақырып бойынша түсінік айту, қысқа мысалдармен дәлелдеу.
Бағалау өлшемі
Сабаққа белсене қатысқан, сөйлеу ережесін сақтап, анық әрі еркін сөйлеген оқушылар мадақталып, бағаланады.