Отбасындағы тәрбиенің маңызы
Тәрбие • Отбасы • Мектеп • Бала
Отбасындағы тәрбиенің маңызы
Отбасы, бала, мектеп — бір-бірінен ажырағысыз үш ұғым. Отбасы бар жерде бала бар, бала бар жерде мектеп бар. Мектеп пен ата-ананың ортақ міндеті — әр балаға бақыт пен қуаныш сыйлап, оның тұлға болып қалыптасуына жағдай жасау.
Тәрбиенің алғашқы бастауы — отбасы
Тәрбиенің ең алғашқы бастамасын бала отбасында алады. Отбасы — әр бала үшін алтын бесік. Бала отбасы аясында түлеп өседі, оң мен солын сонда таниды.
Дәл осы ортада ол өмірдің әртүрлі жағдайында өзін қалай ұстауды үйренеді: адамгершілік әліппесін меңгереді, кішіпейіл болу, ізеттілік таныту, сыйластық сақтау, үлкендермен де, кішілермен де дұрыс қарым-қатынас орнату секілді дағдыларды тәжірибе арқылы жинақтайды.
Бала — нәзік әлем, ашылатын «кілт» — түсінік
Бала — кішкентай күйсандық. Ол сандық тек өз «кілтін» тапқанда ғана ашылады.
Бұл кілт — мейірім, сабыр, тыңдай білу және баланың ішкі әлемін түсінуге ұмтылу.
Отбасының балаға берері де, үйретері де өте көп. Баланың бойындағы мінез-құлық, құндылық, әдет пен талғам көбіне отбасындағы күнделікті үлгіден қалыптасады.
Үлгі — тәрбиенің ең әсерлі тілі
«Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің», «Әкеге қарап ұл өсер, шешеге қарап қыз өсер» деген халық нақылдары баланың еліктегіш табиғатын дәл сипаттайды. Бала кішкентай кезінен-ақ ата-анасының іс-әрекетіне қарап бой түзейді: олардың не істесе соны қайталауға, солардан үйренуге, соларға ұқсауға талпынады.
Ата-ананың жауапкершілігі: әдет қалыптастыру, мінез орнықтыру
Ата-ананың басты міндеттерінің бірі — баланы, әсіресе сәби кезінен бастап, ұқыптылыққа, жинақтылыққа, еңбексүйгіштікке тәрбиелеу. Есі кіріп, тілі шыға бастаған сәттен-ақ баланы шектен тыс шолжаңдатпай, байсалды, ұғымпаз, тілалғыш етіп баулыған жөн.
Ұқыптылық
Затқа, уақытқа және уәдеге жауапкершілікпен қарау.
Жинақтылық
Тәртіпке үйрену, өз ісін жоспарлап орындау.
Еңбексүйгіштік
Еңбекке құрмет, табандылық пен төзімділік қалыптастыру.
Ұрпақ — үміт, тәрбие — аманат
Қай халық болмасын үмітін ең алдымен ұрпағымен байланыстырады. Сондықтан ата-бабаларымыз өз ұрпағын «адам», «азамат» деген атқа лайық етіп өсіруді мақсат еткен.
Халық даналығы: «Баланы әуелі мейір-шапағатқа, одан соң ақыл-парасатқа, ақырында еңбек пен ғылымға баулы».