Ана тілің - құралың
Кештің мәні: «Әліппе» — білімге ашылған алғашқы есік
1-сынып оқушылары үшін «Әліппе тойы» — әріп танудың, оқуға қадам басудың, алғашқы жетістікке қуана білудің ерекше мерекесі. Бұл кеште балалар өздерінің төрт ай бойғы еңбегін көрсетіп, ұстазға, ата-анаға және мектеп ұжымына алғысын білдіреді.
Негізгі ой
Әліппе — тек кітап емес. Ол — сауат ашудың бастауы, тәртіпке үйрететін жол, баланың өзіне сенімін оятатын алғашқы жеңіс.
Ашылу сәті: ән, би және алғашқы құттықтаулар
Кеш Әлішер Жақсыбайдың әнімен басталып, сахнаға оқушылар мен Әліппе бейнесі билеп шығады. Ән аяқталған соң жүргізушілер ұстаздарды, ата-аналарды, қонақтарды және аға-әпкелерді ықыласпен қарсы алады.
«Жеміске құты тола ма, бір-бірлеп теріп алмасаң…»
«Сауат ашудың жауапкершілігін мойныма алып, бар күшімді төрт ай бойы жұмсадым…»
Әріптер әлемі: тақпақтар мен хор
Музыка ойналғаннан кейін оқушылар әріптер туралы тақпақтарын оқиды. Әліппе балалардың әрбір әріптен айтылған сөзден мағынаны ұғып жүргенін ерекше қуаныш деп атап өтеді. Бұл бөлімде хор орындалып, бірлік пен ынтымақ атмосферасы күшейеді.
Оқушылар құрамы (тақпақ бөлімі)
Ермұхаммед, Айдана, Ерсұлтан, Әмір, Ернұр, Айсара, Нұрдаулет, Құралай.
Әліппе нені үйретті?
- Тәртіпті болуды
- Мәдениетті қарым-қатынасты
- Ойлы, ұқыпты, білімге құштар болуды
Отанға құрмет: өлең, домбыра және ұлттық рух
Кештің маңызды бөлігі — Отан туралы бөлім. Жүргізушілер Отанның кең-байтақ екенін, табиғаты мен даласының дарқандығын жырға қосады. Оқушылардың орындауында қара өлең оқылып, артынан домбыра биі ұсынылады.
Отан туралы өлең оқитын топ
Жасия, Төлеген, Бақдәулет, Айсара, Мансұр.
Домбыра биі (жұптар)
- Айшолпан — Бақдәулет
- Аяжан — Ермұхаммед
- Аймерей — Жандос
- Құралай — Нұрдаулет
Әліппе балаларды «Отанды сүйетін ұрпақ» деп бағалап, бүгінгі білімді ұрпақтың бәсекеге қабілетті болуы үшін тіл үйренудің маңызын атап өтеді.
Үш тіл және ХХІ ғасыр: ағылшын тіліндегі қойылым
Жүргізушілер ХХІ ғасырдағы басты талаптардың бірі — тіл меңгеру екенін еске салады. Оқушылар ағылшын тілінде шағын диалог оқып, ән орындайды. Бұл бөлім білімнің тек әріп танумен шектелмейтінін, жаңа дүниелерге ашық болуды көрсетеді.
Қойылымға қатысушылар
Төлеген, Бекарыс, Жасия, Аяжан.
Сахналық шақыру
«Come on, my friends!»
Таным мен табиғат: сезім мүшелерінің айтысы
Білімді игеру үшін қай сезім мүшесінің рөлі маңызды деген сұрақ төңірегінде шағын көрініс қойылады. Бұл — балалардың ойлануына, талқылауына және өзін еркін ұстауына мүмкіндік беретін қызықты эпизод.
Көрініске қатысушылар
Бекарыс, Ернұр, Самғар, Мансұр, Айшолпан.
«Құлақтан кіріп бойды алар, әсем ән мен тәтті күй…»
Өнер шеруі: ән мен би
Кеш барысында жанды дауыспен орындалған ән тыңдарманға ерекше әсер сыйлайды: «Мен қазақтың қызымын» әні Желдыбай Аяжан мен Бердіхан Айшолпанның орындауында шырқалады.
Одан кейін «Қуыршақтар биі» ұсынылып, барлық қыздармен бірге Әмір және Бекарыс сахнаға шығады. Бұл — бастауыштағы балалықтың нәзік те шуақты бояуын айқындайтын бөлім.
Тәрбиелік көрініс: «Ең қасиетті жеміс»
Әліппе жүргізушілерге «Қандай жемістерді білесіңдер?» деп сұрақ қойып, кейін «Өмірдегі ең қымбат, ең қасиетті жеміс қандай?» деген ойландыратын сауалға ұластырады. Осыдан кейін тәрбиелік мәні бар көрініс көрсетіледі.
Көрініске қатысушылар
Бақдәулет, Әмір, Самғар, Ермұхаммед, Заңғар, Айсара, Айдана, Жандос, Ерсұлтан, Қарақат, Сұлтанмұра.
Жаңа дос: «Ана тілі» сахнаға шығады
Әліппе төрт айлық еңбегіне ризашылығын білдіріп, балалардан: «Енді кіммен дос боламыз?» деп сұрайды. Оқушылар «Ана тілі», «Қазақ тілі» деп жауап береді. Осы сәтте сахнаға «Ана тілі» бейнесі келіп, тілдің білімнің негізі екенін өлеңмен өрнектейді.
Ана тілінің үндеуі
«Сөйлетер сөзді шеберлеп, өзіңнің ана тіліңмін…»
«Ана тілің — құралың. Ана тілі — ұраның…»
Ана тілі балаларға сыйлық ретінде ертегілер әкелетінін айтып, әрі қарай мақал-мәтел, жаңылтпаш, жұмбақ, санамақ сияқты тапсырмалар ұсынады.
Тапсырмалар форматы
- 5 жұмбақ
- 5 мақал
- 5 жаңылтпаш
- 5 санамақ
Кеш жалғасы
Оқушылар «Джентльмендер биін» орындайды. Сахналық қойылымдар мен билер кештің мерекелік көңіл күйін нығайтады.
Алғыс өзегі: ана, әке, ата-әже және ұстаз
Әліппе балалардан: «Жаттауға, жазуға, оқуға кім көмектесті?» деп сұрайды. Оқушылар ең алдымен анаға, сондай-ақ әке, әже, ата және аға-әпкелерге алғыс айтады. Бұл бөлім — отбасылық қолдаудың оқушы жолындағы маңызын айқындайтын шынайы сәт.
Ата-аналарға арналған ортақ алғыс: «Бізді осы күнге жеткізіп, бірге қуанып, бірге ренжіп жүрген аналар мен әкелерімізге, ата-әжелерімізге мың алғыс!»
Қоштасу және ақ тілектер
Кештің соңында Әліппе балаларға ақ батасын беріп, оқулық пен дәптердің таза болуын, оқығанының жадыда сақталуын, күнделікте «5» көбейе беруін тілейді. Оқушылар өз кезегінде Әліппеге арнау тақпақтарын оқиды.
Арнау айтатын оқушылар
Бақдәулет, Аймерей, Айшолпан, Сұлтанмұра, Жасия, Саян, Бекарыс.
Хордың ортақ сөзі
«Бәрімізді сүйіп өткен, балаларға үйреткен Әліппе мен ұстазға бас иеміз құрметпен!»
«Рахмет, саған, Әліппе!»
Шашу, тілектер және мектеп басшысына сөз
Ырым ретінде аналар шашу шашып, ақ тілектерін айтады. Соңында мектеп директоры Қоңырбаева Айнұр Бекенқызына сөз беріледі. Қонақтарға уақыт бөліп, қуанышқа ортақтасқаны үшін алғыс айтылып, кеш «Қош сау болыңыздар!» деген тілекпен аяқталады.
Қорытынды алғыс
«Уақыттарыңызды бөліп, қуанышымызға ортақтасып келгендеріңізге көп рахмет!»
Тәрбие мен дәстүр сабақтастығы
Әліппеден басталған оң қадам — Ана тіліне, жаңа пәндерге және үлкен білім жолына жалғасатын берік негіз.