Chipset дегеніміз не?
Chipset (чипсет) ұғымы
Chipset — микросхемалар жиыны. Бұл бір немесе бірнеше микросхемадан тұратын басқару жүйесі болып, олардың негізгі мақсаты — таймерлердің, микропроцессордың және басқа тораптардың өзара “байланысын” қамтамасыз ету.
Құрылымы және атқаратын қызметі
Ертеректегі IBM PC түпнұсқасында бұл функцияларды жеке-жеке микросхемалар атқарған: үзілістер контроллері, жадыға тікелей қатынау (DMA) контроллері, жады және шина логикасы.
Кей жағдайларда чипсет құрамына CMOS, жады элементтері және тіпті пернетақта контроллері де біріктіріледі. Дегенмен, бұл блоктарды жеке чиптер ретінде бөлек қосуға да болады.
Кейінгі әзірлемелерде микросхемалар жиынтығына сыртқы құрылғылар контроллерлері де енгізіле бастады. Осылайша чипсет жүйелік тақшаның (аналық платаның) көптеген функцияларын бір ортақ архитектураға біріктіретін негізгі басқарушы торапқа айналды.
Микросхемалардың түрі және атаулары
Chipset құрамындағы негізгі микросхемалар әдетте процессордан кейінгі ең ірі элементтердің бірі болып саналады және олардың шығыс аяқшаларының (pin) саны шамамен бірнеше ондағаннан екі жүзге дейін жетуі мүмкін.
Жиынтық атауы көбіне басты микросхеманың маркировкасынан алынады: OPTi495SLC, SiS471, UMC491, i82C437VX және т.б.
Кейде микросхема коды тек ішкі серия шеңберінде қолданылады. Мысалы, толық атауы SiS471 болатын чип нақтысында SiS85C471 деп белгіленуі мүмкін.
Кейінгі буын жинақтарында жеке коммерциялық атаулар кең тарады. Олар фирмалық аттар ретінде де кездеседі (Neptun, Mercury, Triton, Viper), немесе үшінші тарап өндірушілерінің (ExpertChip, PC Chips) өзіндік маркировкасымен берілуі мүмкін.
Неліктен чипсет маңызды?
Чипсет түрі негізінен жүйелік тақшаның функционалдық мүмкіндіктерін анықтайды: қандай процессорларды қолдайтынын, кэштің құрылымы мен көлемін, жад модульдерінің түрлері мен сыйымдылығының үйлесімділігін, энергия үнемдеу режимдерін қолдауын, сондай-ақ белгілі бір параметрлерді бағдарламалық түрде баптау мүмкіндігін.
Бір чипсет негізінде жүйелік тақшаның бірнеше нұсқасы шығарылуы мүмкін: ең қарапайымынан бастап күрделісіне дейін. Айырмашылықтары қосымша мүмкіндіктерден көрінеді — порттар жиынтығы, диск контроллерлері, бейнежүйе және басқа да құрамдас бөліктер.