Басты тұжырым - білімді игерудің нәтижеге бағытталуы, күтілетін нәтижені ала білуі
Құзыреттіліктерді қалыптастыру — жеке тұлғаны дамытудың басты кепілі
Құзыреттілік — оқушының іс-әрекетті әмбебап тәсілдер арқылы меңгеруінен көрінетін білім нәтижесі. Білім мазмұнын жаңарту — негізгі мақсат, ал сол мақсаттың өзегі — оқу үдерісінде күтілетін нәтижелерге нақты қол жеткізу.
Негізгі бетбұрыс: назардың мұғалімнен оқушыға ауысуы
Бұрын оқушы көбіне білімді қабылдаушы әрі жинақтаушы рөлінде болса, жаңа талап бойынша ол — өздігінен білім алатын, үйренуді үйренген тұлға. Сондықтан оқушы бейнесін жаңа заман сұранысына сай қалыптастыру — білім берудің маңызды міндеті.
Құзыретті білім беру: ұғымдар мен бағыттар
Бүгінде білім беру стратегиясы жиі құзыретті білім беру деп аталады. Бұл тәсіл құзырет және құзыреттілік ұғымдарымен тікелей байланысты және оқыту нәтижесін нақты әрекетке бағдарлауды көздейді.
Ақпараттық құзыреттілік: ақпаратты табу, талдау, өңдеу
Өркениетті елдерде қоғамды ақпараттандыру кең өріс алып келеді. Осыған байланысты жаңа ақпараттық технологиялардың рөлі артып, сыртқы ортадан ақпарат алу және оны өңдеу оқушының мінез-құлқы мен ойлау мәдениетін қалыптастырудың маңызды көзіне айналады.
- Ақпаратты өз бетімен іздеу, іріктеу және дәлелді түрде қолдану дағдысы қалыптасады.
- Алынған деректерді талдау мен қайта өңдеу арқылы оқу тапсырмалары тереңірек меңгеріледі.
- Өзіндік жұмысқа басымдық беріледі: оқушы интернеттен, түсіндірме сөздіктерден, түрлі әдебиеттерден ақпарат алып, оны сабақта орынды пайдаланады.
Мұғалімнің рөлі: бағыттау, қолдау, дербестікті дамыту
Мұғалімнің басты мақсаты — оқушыға білімді өздігінен игеру амалдары мен тәсілдерін үйрету, оның өзіндік дүниетанымын қалыптастыруына жағдай жасау, кеңес беріп, бағыт-бағдар көрсету. Оқушы сыни тұрғыдан талданған ақпаратқа сүйене отырып саналы шешім қабылдауға, өз мақсатын қоюға, жоспарлауға және сол мақсаттарға жету үшін танымдық әрекеттерді жүзеге асыруға үйренеді.
Ойлау дағдылары: логикалық операциялар арқылы ақпаратты өңдеу
Оқушы материалды жүйелей отырып, ақпаратты өңдеуде келесі логикалық операцияларды қолдануды меңгереді:
Танымдық құзыреттілік: кең дүниетанымға бастайтын жол
Тұлғаның жан-жақты қалыптасуы үшін оның дүниетанымы кең болуы қажет. Танымдық құзыреттілікті дамыту ақпаратты іздеп табумен және ақпарат алмасумен тығыз байланысты. Бұл тек танымды кеңейтіп қана қоймай, құзырлы тұлғаны — көпқырлы, жинақы ойлайтын, өмірлік жағдайларда шешім қабылдай алатын адамды қалыптастыруға қызмет етеді.
Нәтижеге бағытталған оқу: оқушы — үдерістің басты тұлғасы
Білім игеру үдерісінің басты тұлғасы — үйренуші. Бұл ұстаным қазіргі педагогикалық технологиялардың өзекті идеясына айналды. Негізгі тұжырым — білімді игеруді нәтижеге бағыттау және күтілетін нәтижеге жете алу.
Ол үшін оқушы өз әрекеті мен нәтижесін бағалауға, тиімді оқу тәсілдері мен технологияларды таңдауға мүмкіндік алып, жауапкершілік пен дербестікті нығайтады.
Коммуникация: құзыреттіліктің жүзеге асу алаңы
Құзыреттілік көбіне коммуникативтік байланыс арқылы жүзеге асады. Оқушы өз ұстанымын білдіруге, басқа топтармен байланыс орнатуға, пікір алмасуға және қарым-қатынас мәдениетін дамытуға үйренеді.